Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

10/23/2013: "DE LIBERTAIRE GEDACHTE"

OmslCamus (25k image)

Albert Camus, de Franse schrijver aan wie in 1957 de Nobelprijs voor de Literatuur is verleend, was ook een geëngageerde persoonlijkheid. Hij zette zich in voor de onderdrukten en tegen alle mogelijke vormen van overheersing. Daarbij vreesde hij activisme niet en kon hij vlammende pamfletten en brieven schrijven. Hij voelde zich in dat opzicht één met de libertaire beweging van zijn tijd en hij werd door die beweging ook als zodanig erkend.
Klik op meer.


Camus was ook filosoof en in die hoedanigheid is hij te rekenen tot een van de filosofen van de libertaire gedachte. Het is de libertaire gedachte die vaak bij Camus wordt weggemoffeld, dan wel is bestreden. Dat laatste gebeurde met name in de tijd dat het ‘reëel bestaande socialisme’ nog voet aan de grond had. Het bestrijden van Camus kwam uit de hoek van Moskou gezinde, zogeheten ‘progressieve’ Westerse auteurs en denkers, zoals Sartre en de zijnen.

Lou Marin vindt dat dit alles mag niet worden vergeten. Om te demonstreren in welke zin, vorm en mate Camus een van de filosofen van de libertaire gedachte is, heeft hij een omvangrijke bundel samengesteld met teksten van en over Camus getiteld ‘Albert Camus Écrits libertaires (1948-1960)’.

Anarchisme en non-violence

Lou Marin is de pseudoniem van een auteur met het Duits als moedertaal, die al jaren in Frankrijk woont. Hij, journalist en anarchistische activist, heeft aan de wieg gestaan van de oprichting van het Duitse maandblad Graswurzelrevolution (1972). Dit tijdschrift zette de traditie voort van het Franstalige libertaire tijdschrift Anarchisme et non-violence (1964-1974).

Deze libertaire stroming is gericht op niet-gewelddadige directe actie. Het wil het anarchisme propageren met niet-gewelddadige middelen om een sociaal doel te bereiken. Graswurzelrevolution heeft zich in de loop van de jaren tot uitgeverij uitgebreid, die ook teksten van de Nederlandse libertaire juriste Clara Meijer-Wichmann (1885-1922) en de Nederlandse libertaire maatschappijcriticus Bart de Ligt (1883-1938) in Duitse vertaling uitgeeft. Lou Marin is er nog steeds aan verbonden. Albert Camus vormt voor deze stroming een bron van inspiratie.

Het camusiaanse non!

Camus heeft ook het concept van de ‘revolte’ tot in zijn begrenzingen doordacht. Een van die grenzen wordt gevormd door de weigering barbarij te bedrijven. Dit betekent dat je niet overheerst noch slaafs volgt. Er zijn dus zaken waarvan je je onthoudt, die je weigert uit te voeren. Dit alles zit in het camusiaanse non, neen, opgesloten. Zo was hij tegen de doodstraf en voor het weigeren van militaire dienst.

Camus gaat niet uit de weg voor strijd. De revolte, het verzet kan een adequate reactie zijn in het kader van het non: tot hier en niet verder! Het probleem doemt voor hem op als het over revolutionair geweld gaat. Hij verwerpt dat. Waarom? ‘Ik kom moreel gezien niet met mij zelf in het reine als het bewerkstelligen van gerechtigheid moet worden bereikt via de weg van de barbarij’. Nu wordt nog duidelijker waar de begrenzing van de revolte ligt, namelijk bij de weigering menselijke wezens te offeren aan een hypothetische toekomst. Dit definieert de contouren van een acceptabele revolutionaire ethiek. De stroming van het niet-gewelddadige anarchisme laat zich door deze ethiek in zijn strijd inspireren.

‘Als ik dus het communisme van de twintigste eeuw verwijt alles te beoordelen met het oog op de toekomst, is dat omdat dit laatste als eindstadium wordt gepresenteerd. Dat gelukzalige einde van de geschiedenis zou dan alle excessen van machtsuitoefening in het heden goedkeuren’, betoogt Camus.

Aldus kon Camus nooit het soort opportunistische politieke filosoof worden als Sartre. Die bleek bereid zijn eigen uitgangspunten op te geven om een politieke partij of ideologie bij te vallen en het stalinisme goed te praten. Omdat Camus daartoe niet bereid was, kwam hem dat op heftige bestrijding te staan van uit het sartriaanse kamp.
Weer anderen hebben, evenals Camus, het stalinisme verworpen, maar zijn vervolgens in de periode van de koude oorlog doorgeschoten naar de kant van het liberale en kapitalistische Westerse denken. Camus weigerde dat alternatief eveneens. Zo bleef hij openlijk en bewust trouw aan de libertaire gedachte. Hoe veelzijdig die is geweest, heeft Lou Marin met de door hem samengestelde bundel teksten beoogd te onderstrepen.

Albert Camus, Écrits libertaires (1948-1960), verzameld en ingeleid door Lou Marin, Égrégores éditions, Éditions Indigène, Montpellier, 2013, tweede editie, 337 blz., prijs 18 euro.

1 Reactie


Aanvulling
Op de site ‘Libertaire orde’ ben ik wat dieper op de inhoud van de bundel van en over Camus ingegaan. Daar vindt men ook extra informatie; zie:

http://libertaireorde.wordpress.com/2013/10/23/albert-camus-1913-1960-en-de-libertaire-gedachte/

zei: Thom op 23/10/2013 om: 11:38u


Powered by Greymatter