Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

05/22/2013: "ZELFBESTUUR"

LMl.omslag (125k image)

De arbeidersklasse heet niet meer te bestaan. Toch komen we nog steeds twee groepen mensen tegen: zij die uitbuiten en zij die uitgebuit worden. Wat dat aangaat woedt er immer nog een strijd rond onverzoenlijke tegenstellingen, een strijd tegen uitbuiting. Aldus opent 'Le Monde libertaire' het bijzondere nummer met het thema zelfbestuur (nummer 49, mei-juni 2013).

Klik op meer.


Het uitbuitingssysteem heeft zich als een hardnekkig virus in de maatschappij weten te nestelen. Het gaat om de zoveelste variant van het kapitalisme. In plaats van over proletariaat toen, spreken we nu over het precariaat (van ‘précarité’, onzekerheid). Indertijd hebben arbeiders via het (revolutionair) syndicalisme het kapitalistische systeem bestreden. Fundamentele maatschappijveranderingen heeft dat niet opgeleverd. Zal dat wel kunnen lukken met behulp van andere organisatievormen? Het bijzondere nummer van Le Monde libertaire speelt met het dossier ‘Zelfbestuur’ in op die vraag.

Zelfbestuur: geschiedenis en ontwikkeling

Ten behoeve van een beter begrip van het concept ‘zelfbestuur’ bespreekt Frank Mintz in 'Le Monde libertaire' de verschillende kernelementen ervan. Het gaat om het organiseren en beheren van zaken door de mensen zelf. Institutioneel levert dit op: vrije organisatie, vrijwillig tot stand gekomen, gebaseerd op een vrij ‘contract’.

De historicus en docent sociale geschiedenis aan de Sorbonne (een van de Parijse universiteiten), Frank Georgi, beschrijft in het kort de geschiedenis van het (politieke) zelfbestuur. Hij opent zijn betoog met ondermeer enkele verwijzingen naar historische situaties waar van zelfbestuur sprake was (de Sovjet-Russische arbeidersraden; de Duitse ‘Räte’; de collectivisaties in Spanje 1936). De hoofdmoot van zijn betoog wordt evenwel uitgemaakt door een beschrijving van de wijze waarop in Frankrijk vanaf de beginjaren 1950 allerlei sociaal-politieke en ideologische groeperingen zich van het begrip ‘zelfbestuur’ gingen bedienen. Zo besteedt hij ook aandacht aan het Joegoslavische arbeiderszelfbestuur.

De redactie van 'Le Monde libertaire' heeft mede aan de hand van zijn beschrijving een aantal erop aansluitende artikelen gepubliceerd, zoals dat van Éric Vilain, ‘Gedachten over zelfbestuur in Joegoslavië’ en van Pascal Haslé, ‘Kan zelfbestuur de school veranderen?’ (Haslé is zelf docent aan een zelfbesturend lyceum in Parijs). Daarnaast treft men een vraaggesprek aan met een medewerker van de al 25 jaar bestaande, in zelfbestuur georganiseerde houtzagerij ‘Ambiance bois’, die ook huizen bouwt. Ook schrijven enkele leden over hun kruidenierswinkel, de ‘Indépendante’ (De Onafhankelijke), welke winkel als zelfbesturende coöperatie is opgezet. Naast de winkelfunctie vervult deze coöperatie ook sociale en solidaire functies.

Anarchistische Amap

In dit nummer is eveneens een beschrijving opgenomen van ‘Court-circuit’ (Kortsluiting), een ‘anarchistische’ AMAP. De afkorting Amap staat voor ‘Association pour le Maintien de l’Agriculture Paysanne’. Het betreft associaties, die kleinschalige land- en tuinbouw in stand willen houden. Het doel ervan is het bestaan te garanderen van ‘boerenbedrijven in de buurt’ op basis van de logica van een duurzame beoefening van land- en tuinbouw. Het streven is dat de agrarische activiteiten tegelijk sociaal rechtvaardig en economische gezond zijn en dat ze het de consumenten mogelijk maken levensmiddelen aan te schaffen van goede kwaliteit tegen een eerlijke prijs.

De beschrijving leert dat in de loop van het proces de activiteiten van deze Amap politiek verbreed zijn en dat er allerlei extra activiteiten zijn ontwikkeld, die men niet in die mate bij andere Amap’s opmerkt. Zo is er een bibliotheek en een videotheek opgezet. 'Court-circuit' is daarmee een plaats in de lokale samenleving gaan vormen, die men bezoekt om ook andere redenen dan om er een mand groente op te halen. Men kan er gezamenlijk tuinieren en is er een werkplaats om fietsen te repareren, naast een ‘schrijversatelier’. Enkele jaren geleden heeft men tevens een volksuniversiteit geopend onder de naam Dionyversité, gevestigd in de Arbeidsbeurs van Saint-Denis.

Verder vindt men in dit nummer nog enkele artikelen die buiten het bestek van het dossier ‘Zelfbestuur’ vallen, zoals een polemiek van Pola K., een activistische feministische anarchiste, tegen een artikel van de filosoof en psychoanalyticus Rogier Dadoun in het vorige bijzonder nummer van Le Monde libertaire (nummer 48). Pola leest de psychiater de feministische les, en terecht. Het redactiecomité erkent een vergissing te hebben begaan met de plaatsing van het artikel van Dadoun in deze vorm in het vorige nummer.

LE MONDE LIBERTAIRE, hors série, nummer 49, mei-juni 2013, 64 blz., prijs 5 euro.

1 Reactie


Aanvulling

Ik besprak het nummer van ‘Le Monde libertaire’ uitgebreider op de site ‘Libertaire orde’. Daar ook meer aandacht voor het Joegoslavische arbeiderszelfbestuur; tevens treft men er verwijzingen aan naar de sites van de verschillende besproken zelfbestuurde organisaties en coöperaties; zie:

http://libertaireorde.wordpress.com/2013/05/22/zelfbestuur-en-de-strijd-tegen-uitbuiting/

zei: Thom op 22/05/2013 om: 10:38u


Powered by Greymatter