Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

09/30/2012: "SITUATIONISTISCHE BEWEGING"

Situ.Omslag (62k image)

De situationistische beweging is te typeren als een verzetsbeweging in vredestijd. Zij ging de confrontatie aan met de bestaande, kapitalistische maatschappij en groepeerde zich rond het tijdschrift Internationale situationniste (IS). Het aantal leden fluctueerde vanwege talrijke royementen. Guy Debord (1931-1994) daarentegen was en bleef de spil. In 1972 hief ze zichzelf op. Dus: einde verhaal? Zeker niet !

Klik op meer.


Anderen zijn namelijk vrolijk doorgegaan de maatschappij vanuit situationistische perspectieven te bestoken. En zelfs neoliberale tendensen zijn zich ervan gaan bedienen. Dat lijkt een paradox, want waren (en zijn) de situationisten dan niet uit op het bestrijden van het kapitalisme? Wat is er aan de hand?

Aan het beantwoorden van die vraag besteedt de Franse filosoof en ideeën-historicus Patrick Marcolini aandacht in zijn onlangs verschenen boek over de intellectuele geschiedenis van de situationistische beweging, getiteld ‘Le mouvement situationniste, Une histoire intellectuelle’.

Marcolini heeft zijn boek daarvoor in twee delen opgebouwd. Het eerste deel beslaat de beschrijving van de intellectuele ontwikkeling van de beweging (periode 1952-1972) en worden de verschillende concepten toegelicht. Het tweede deel bespreekt de situationistische ontwikkeling na de zelfopheffing (1972 – heden). Hij voegt daaraan toe een uitgebreide, beargumenteerde conclusie.

In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw vonden overal in de wereld, in grote steden en universiteiten, opstanden plaats tegen de groeiende greep van de commercie en de staat op alle aspecten van het leven. Mede de situationisten hebben aan de wieg gestaan van die opstanden en aan het verzet een bijdrage geleverd met het smeden van kritische concepten. Een naam die hier genoemd mag worden is die van Raoul Vaneigem als het om ‘Parijs 1968’ gaat. De bijdrage van de situationisten manifesteerde zich met name in intellectuele en kunstkringen, die de invloed van het (neo-)marxisme en anarchisme hadden ondergaan.

Wat de kunstkringen aangaat kan men denken aan voorlopers van de situationisten, zoals de avant-garde bewegingen Dada, het surrealisme en lettrisme. Menig situationist is daar ook uit voortgekomen. Het zijn kunstenaars die met hun verleden gebroken hadden, half rebels, half ‘schurk’, zoals Marcolini ze typeert. Zij verzamelden zich op basis van een radicaal en subversief programma: de afwijzing van de levensvoorwaarden voor de ‘moderne mens’, zowel als het gaat om kapitalistische maatschappijen als om maatschappijen onder communistische regimes. Zij experimenteerden erop los wat nieuwe bestaans- en samenlevingsvormen betreft, als dat maar een breuk betekende met de bestaande maatschappelijke orde.

Marcolini analyseert de culturele wortels van de theorieën en praktijken van de situationisten. Om zover tot die beweging door te dringen heeft hij zich meer dan tien jaar beziggehouden met het verzamelen en bestuderen van documenten van de situationistische beweging. Wat dit monnikenwerk betreft is hij voorgegaan door de Nederlandse kenner van de situationisten, René Sanders.

Marcolini gaat vanzelfsprekend in op situationistische concepten als: ‘situatie’, ‘spektakel’ en ‘détournement’ (‘omkering’, ‘verdraaiing’). Het zijn concepten die in hun praktijk moe(s)ten bijdragen tot maatschappelijke metamorfoses. Ook bij de opvolgers, na 1972, zijn die concepten in gebruik. Dat levert voor Marcolini een onderzoek naar de ‘situationistische erfenis’ op, waarvan hij de uikomst in het laatste deel van zijn boek aan de orde stelt. Het is al met al een gedegen behandeling van een bewogen beweging.

MARCOLINI, Patrick, Le mouvement situationniste, Une histoire intellectuelle, Éditions L’Échappée, Montreuil, 2012, 337 blz., prijs 22 euro.

3 Reacties


AANVULLING
Hetzelfde boek besprak ik op ‘Libertaire orde’. Daar ga ik uitvoerig op het werk van Marcolini in. Tevens komt daar aan de orde wat er ondermeer in het Nederlands over het situationisme is gepubliceerd. Zie:

http://libertaireorde.wordpress.com/2012/09/30/situationisme-en-guy-debord-een-antikapitalistische-beweging-op-drift-opkomst-zelfopheffing-voortzetting/

zei: Thom op 30/09/2012 om: 16:36u

Voor wie eens in een nutshell in het Nederlands wil lezen wat de ideeën van International Situationiste inhielden, die zij aangeraden om de online te raadplegen speciale editie uit 1999 van het radicale en originele Amsterdamse tijdschrift `De Dooie Mus' te lezen over dit thema. Zie: http://www.dollehon.dds.nl/dooiemus/?page_id=234. In dit uitgebreide artikel wordt een hele andere invalshoek gekozen, namelijk de IS als subversieve beweging en niet als "artisitieke avantgarde".

zei: Jeroen op 02/10/2012 om: 22:27u

Wil je ook wat zeggen? nadenken
Kan je dat dan horen? big grin

zei: Ferdinand Ganzeveer op 09/10/2012 om: 23:33u


Powered by Greymatter