Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

06/08/2012: "ANARCHISTISCH MANIFEST"

Moord (28k image)

Ruim een halve eeuw geleden schreef de Franse anarchist Gaston Leval een programma voor het libertaire socialisme. Het raakte in de vergetelheid. Het kwam door toedoen van de Franse filosoof Michel Onfray weer boven tafel. Een samenvatting.

Klik op meer.


Michel Onfray verwijst in zijn biografie over Camus naar een manifest over libertair socialisme van de hand van Gaston Leval (1895-1978). Onfray heeft die tekst gevonden in de archieven van Camus in Aix-en-Provence. Het stuk draagt blijkens zijn opgave als titel ‘Manifeste-programme du mouvement socialiste libertaire’. Er is ook een brochure uitgegeven door de Groupe socialiste libertaire onder de titel ‘Manifeste socialiste libertaire’ (Genève, ca. 1955). Bij vergelijk concludeer ik dat het om de zelfde tekst gaat.

Leval heeft ondermeer deelgenomen aan de strijd tijdens de Spaanse sociale revolutie (1936-1939). Als historicus publiceert hij ook enkele gezaghebbende teksten over die periode. Over de wijze waarop een aantal communes en collectieven hun zaken (statutair) hebben geregeld, is bestudering van zijn ‘Collectives in the Spanish Revolution’ (London, 1975) instructief. In tegenstelling tot wat men vaak over Bakoenin verneemt, belicht Leval niet de ‘destructieve’ kant van de voorstellen van deze grote negentiende eeuwse Russische revolutionair, maar zijn constructieve ideeën in ‘La pensée constructive de Bakounine’ (Paris, 1976).

Deze twee kanten (destructie / constructie) bepalen ook de structuur van het anarchistische manifest, waarnaar hierboven werd gewezen. In het voorwoord bij het manifest lezen we dan ook dat de tekst is opgebouwd uit twee delen: een kritisch en een constructief deel. In het kritische deel komt de oppositie tegen kapitalisme, staat, religie en kerken tot uitdrukking.

Leval weet het: vele anarchistische auteurs hebben daar reeds over geschreven. Het zijn evenwel hedendaagse verschijnselen, dus moeten wij aangeven hoe we er tegenover staan. Vanuit die kritiek kunnen we dan doorstoten naar de beschrijving van concepten die ons aan het hart liggen. In dat geval komt Leval te spreken over het socialisme, waarbij hij opmerkt dat het collectieve recht (droit collectif) het individuele privilege moet vervangen. Aan de verhouding ‘recht en anarchisme’ zal overigens in de komende uitgave van de AS ruim aandacht worden besteed.

Het is duidelijk, Leval wil oog hebben voor zulke problemen en tegelijk wil hij een wervend manifest op stellen over het libertaire socialisme. Het etaleren van de genoemde praktische problemen maakt duidelijk, dat Leval de wervende kracht van het manifest niet alleen in bevlogen woorden wil onderbrengen. Hij wil het ook voelbaar maken door middel van het tot uitdrukking van een pragmatische intentie. Leval levert hij dan ook geen blauwdruk af: de praktijk zal leren.

1 Reactie


AANVULLING

Op de site ‘Libertaire orde’, de opvolger van het ASweblog, ga ik dieper op het manifest van Gaston Leval in; zie:

http://libertaireorde.wordpress.com/2012/06/07/gaston-leval-1895-1978-anarchistisch-manifest-voor-een-libertair-socialisme/

zei: Thom op 08/06/2012 om: 17:24u


Powered by Greymatter