Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

07/03/2011: "BINNENLANDSE VIJAND"

Franse (100k image)
Als er geen vijanden bestonden, moeten ze worden uitgevonden…

Klik op meer.

Wanneer het thema veiligheid met onderdrukking en commercie wordt geassocieerd dan hebben we te maken met (neo)kolonialisme en zijn uitwassen, met winstbejag en economische belangen van dominante groepen die steun verwerven bij de overheid. Het draait dan om ‘kapitalistische veiligheid’, zoals het heet bij de Franse socioloog en onderzoeker aan de universiteit Parijs-VIII, Mathieu Rigouste, in zijn boek getiteld ‘De binnenlandse vijand, De koloniale en militaire herkomst van de veiligheidsorde in het hedendaagse Frankrijk’.

De manier waarop de afgelopen decennia over veiligheid wordt gedacht, wordt mede ingegeven door neoliberale economische opvattingen. Deze zijn terug te voeren op de Amerikaanse econoom Milton Friedman (1912-2006), die aan de universiteit van Chicago doceerde en die met zijn leerlingen de ‘Chicago school’ vormde. Hij leerde al in 1971 dat alles wat nu nog in overheidshanden is, moet worden geprivatiseerd. Tot de taken van de overheid resteren alleen politie-, militaire en economische taken, daaronder eveneens begrepen handhaven van de openbare orde (er moet tenslotte ‘law and order’ zijn), contracten respecteren en concurrentie bevorderen.

Gelet op deze taakstelling wekt het geen bevreemding dat de ‘Chicago-boys’ zoals de leerlingen van Friedman ook worden genoemd, juist de dictator Pinochet (in Chili aan de macht gekomen na diens staatsgreep, in 1973) van dienst zijn om de ‘economie’ in dat land op te bouwen. Want draait de neoliberale economie niet op een haaienmentaliteit? Niemand is te vertrouwen, iedereen is elkaars concurrent. Er is dus tegelijk een uitgebreide ‘veiligheidsdienst’ nodig, waarin nu juist Pinochet goed weet te voorzien. Zo ongeveer moet men gedacht hebben, toentertijd. Het zal overigens wel volstrekt toeval zijn dat de beruchte Amerikaanse gangster Al Capone (1899-1947) een groot deel van zijn misdadige praktijken in Chicago uitvoerde. Maar draait de maffia ook niet op zaaien van angst en verzorgen van ‘protectie’…?

Een ding is zeker: als er geen ‘binnenlandse vijand’ rond loopt dan is er ook geen veiligheidsindustrie nodig. Om de veiligheidsindustrie op gang te houden moet er een dosis angst onder de bevolking heersen. Daar wordt de ‘binnenlandse vijand’ voor ingezet. Bovendien is er een systeem van onderdrukking nodig dat zo werkt, dat er het idee van veiligheid mee wordt verschaft, waarmee de ‘angst’ wordt getemperd.

In de veiligheidsindustrie gaan inmiddels vele miljarden euro’s om (aan personeel en materiaal). Wat het materiaal aangaat moet men denken aan alle elektronica (videocontrole, afluisterapparatuur, biometrie), de helikopters met speciale foto- en observatieapparatuur), de ‘drone’, het kleine onbemande vliegtuig om het ‘terrein’ te verkennen… Veiligheid is dus ook handel. Als er geen vijanden bestonden, moeten ze worden uitgevonden…


Dit riekt naar ‘science fiction’. Maar de genoemde Mathieu Rigouste is op onderzoek uitgegaan. Wat hem heeft bezig gehouden is het volgende. Tijdens de Franse oorlogen in Indochina (1946-1954) en Algerije (1954-1962) is een onderdrukkingssysteem ontwikkeld en zijn er technieken van beheersen van gekolonialiseerde bevolkingen toegepast. Daarvoor is door leidende Franse legerofficieren en andere overheidsfunctionarissen de ‘doctrine van de revolutionaire oorlog’ uitgedacht. Deze doctrine zit vol met contra-subversieve elementen.

Rigouste heeft de bedoelde doctrine bestudeerd. Wat zijn referenties aangaat is het dus een op de Franse socio-politieke situatie gerichte studie. Maar de ‘matrix’ waarop die studie zit, is ook daarbuiten herkenbaar. Wie maar enigszins de discussie bijvoorbeeld over de samenhang tussen ‘veiligheid’ en ‘migratiestromen’ in Nederland heeft gevolgd, ziet zo de paralellen tussen beide landen. En heeft de Nederlandse overheid niet een zelfde verderfelijke politiek in de ‘koloniën’ gevoerd? Net bevrijd van het Duitse juk, gaat men in Indonesië op uiterst gewelddadige wijze tekeer om die ‘zwartjes’ er onder te krijgen (zoals op 9 december 1947 in het Indonesische Rawagede).

Je kan de ‘matrix’ van het betoog van Rigouste zo laten ‘oplichten’, dat dit inzichtverruimend werkt ten aanzien van de Nederlandse situatie (eigenlijk de situatie voor meerdere Europese landen). Dan zal ook duidelijk worden dat het onjuist is om te denken dat Wilders, de leider van de PVV, in de strafzaak die tegen hem speelde en waarbij hij werd vrijgesproken, in Frankrijk ‘niet zou zijn weggekomen’ (zoals ik in een commentaar in De Volkskrant van 24 juni 2011 las). Een aantal ideeën van Wilders worden in Frankrijk namelijk al uitgevoerd, of staan op punt uitvoering te krijgen.

De vraagstelling van waaruit Rigouste heeft gewerkt is de volgende. Kan het bestuderen van de koloniale oorlog (met name de Algerijnse oorlog) ons helpen bij het begrijpen van de ontwikkelingen richting de ‘nieuwe veiligheidsorde’, zoals die in de jaren 2000 zichtbaar wordt? Heeft de fase van de specifieke koloniale ervaring invloed op het gebruik van macht, van beheerstechnieken en ruimer nog op de processen van overheersing in het hedendaagse bestaan in Frankrijk?

Rigouste laat zien hoe de dragende elementen in de sfeer van de ‘contra-subversiviteit’ in de loop der jaren zijn herschreven voor het heersende veiligheidsmodel. Hij behandelt er een aantal, zoals:
• De gekolonialiseerde bevolking is vervangen door de bevolking in het algemeen en de volksklassen in het bijzonder. Zij zijn het milieu waar de bedreigingen van de staat (politie, ME,etc.) op is gericht en waar de controles plaatsvinden.
• De inlichtingendiensten kunnen hun oude werk voortzetten met het oog op de nieuwe bedreigingen, waarbij het hen is toegestaan alles te zien, te weten en te voorzien.
• De terreur die in de koloniale situatie werd uitgeoefend is dan wel gestopt, maar de beginselen zijn opnieuw uitgewerkt. Om te beveiligen moet men onveiligheid creëren: de bevolking moet dan ook langs die weg gericht worden bewerkt met het doel om de handen vrij te hebben om (‘mogelijke’) ‘terroristen te terroriseren’.
• De bevolking wordt op de hoogte gesteld welke gevaren er dreigen. Daarbij wordt een ‘binnenlandse vijand’ met socio-etnische kenmerken getoond. Zo verschijnt het beeldmerk van een individu: ‘niet-blank’ en ‘niet-christen’. Het moet de bevolking bewustmaken van het dreigende gevaar, opdat het zich willig laat mee voeren om aan het ‘beveiligen’ mee te werken. Dit is de variant van de contre-subversion waarbij de bevolking gedwongen wordt repressie te ondergaan en er zelfs aan mee te werken, in de strijd tegen de ‘binnenlandse vijand’.
• De psychologische oorlogsvoering in de koloniale tijd is herschreven en dat is in de media gekneed ten behoeve van de bevordering van de geest van de ‘verdediging’, die het mogelijk maakt de bevolking immuun te maken voor ‘nieuwe bedreigingen’.
• Een permanente aanwezigheid van groepen patrouillerende militaro-politionele eenheden in de ‘grijze gebieden’, ingezet tegen de ‘nieuwe bedreigingen’, moet het gevoel van ‘veiligheid’ geven. Het is een onmiddellijk te herkennen activiteit in de toenmalige koloniale gebieden in opstand.
• In de koloniale gebieden gold dat de ‘staatsraison’ de uitzonderingsstaat rechtvaardigde alsmede de ermee samenhangende militarisering van de controle. Dat vinden we terug in het uitgangspunt in ‘vredestijd’: veiligheid gaat vooraf aan alle vrijheden. Dit betekent dat publieke, politieke vrijheden geconditioneerd worden door beveiligingsmaatregelen (dus door maatregelen die de vrijheden inperken).

Dit alles is uitgedacht door wat Rigouste de ‘ingenieurs van de controle en de repressie’ noemt. Het levert op een vorm van oorlogvoering in vredestijd en te midden van de bevolking van een land (‘guerre dans la population’), een binnenlandse oorlog dus.

De ‘doctrine van de revolutionaire oorlog’ kent natuurlijk ook het oppakken, afvoeren, interneren van mensen. Zoals bekend zijn daartoe daadwerkelijk interneringskampen onder diverse namen ingericht. Dat is niet gestopt. In Nederland kennen we de ‘Centra voor illegaal verblijvenden’, of wat ook heet ‘Vrijheidsbeperkende locaties’, de ‘grensgevangenissen’. De acties waarvoor Joke Kaviaar regelmatig op deze site aandacht vraagt, spreken boekdelen. Ik verwijs hier naar haar ‘BAM BESMET BEDRIJF’ (zie op deze site: http://www.devrije.nl/archives/00003129.html ).

Rigouste wijst er op dat de ‘binnenlandse oorlog’ in Frankrijk ook daadwerkelijk is verklaard door de president van de Franse staat (in zijn rede over de ‘onlusten’ in Grenoble; juli 2010). Daar sprak Sarkozy over ‘de oorlog die ik besloten heb te voeren tegen de schurken’, die hij gaat ‘uitroeien’ (‘éradiquer les caïds’). Daarbij neemt hij in een adem mee ‘een eind te maken aan het wild kamperen van Roma’s’ en hij zal de Franse nationaliteit afnemen van ‘personen die van oorsprong buitenlanders’ zijn. Tevens zal hij ‘met een onbuigzame gestrengheid de strijd tegen illegale migratie’ aangaan. Dit alles dus in een en hetzelfde betoog geuit.

De zinsbouw en het taalgebruik van de president van Frankrijk in deze verbindt de ‘langage’ van de contre-insurrection van gisteren met het mediatico-veiligheidssysteem van heden. En wie hoort hier niet ook de Nederlandse minister van Veiligheid (jawel) en Justitie spreken? Laten we ook niet vergeten dat in opdracht van opvolgende Nederlandse regeringen de Indonesische bevolking door Nederlanders net zo is geterroriseerd als de Algerijnse bevolking door de Fransen. De Nederlandse minister van Veiligheid kan uit een eigen vaatje van ‘contre-insurrection’ tappen…

Wat ik hier aan Rigouste heb ontleend, heeft hij in een omvangrijke tekst samengebracht. Na een introductie op de problematiek, besteedt hij in het eerste deel van zijn boek aandacht aan de figuur ‘inlander-partizaan’ in relatie tot de praktijk van de contre-subversion (1954-1962). In het tweede deel beschrijft hij de ontwikkeling van het Franse veiligheidsmodel (1959-1981). Het derde deel volgt de ontwikkelingen met betrekking tot de nieuwe ‘veiligheidscultuur’ en het ‘veiligheidskapitalisme’.

De ontwikkeling heeft hij kunnen volgen door twee jaar lang in de archieven van een hoog Frans militair opleidingsinstituut (IHEDN) te graven. Het moet een monnikenwerk zijn geweest, maar Rigouste heeft zich zeer in het onderwerp vastgebeten. Het resultaat vind ik verbijsterend.

RIGOUSTE Mathieu, L’Ennemi intérieur. La généalogie coloniale et militaire de l’ordre sécuritaire dans la France contemporaine, uitgegeven door La Découverte, Paris, 2011 (dit is de pocketuitgave van de editie die in 2009 in eerste druk verscheen), 351 blz., prijs 12,50 euro.

4 Reacties


AANVULLING

Op de site van De AS bespreek ik het zelfde boek, maar daar ga ik meer in detail in op de inhoud. Bovendien plaats ik daar ook Wilders (PVV) en Verhagen (CDA) in elkaars verlengde. Dan blijkt ‘rooms en extreem rechts’ een zwaar contra-subversieve mix… Zie:

http://tijdschriftdeas.wordpress.com/2011/07/03/binnenlandse-vijand-turbo-voor-veiligheidscultuur-en-veiligheidsindustrie/

zei: Thom op 03/07/2011 om: 11:55u

Wie kan er ( nog ) frans lezen tegenwoordig in Nederland en dan ook nog op het niveau van de op deze site besproken publicaties ? Elitair.

zei: parlez vous ... ? op 04/07/2011 om: 15:06u

Bruut filmpje moet ik zeggen smile

zei: Hans Langbroek op 04/07/2011 om: 22:33u

NON-ELITAIR?

Het gaat erom of je een functioneel element aan de bedoelde tekst kunt ontlenen om de politieke situatie te ontleden. Daarvoor is het in eerste instantie niet nodig het Frans te beheersen. Of blijf je liever dom en anoniem?

Met plezier wijs ik nog op het volgende. De tekst van de Amerikaanse vredesactivist Gene Sharp, From Dictatorship to Democracy is beschikbaar voor downloaden in 25 talen. Non-elitair genoeg?

Om te achterhalen of het Nederlands daar bij zit, moet je wel Engels kunnen lezen. Zal ook moeilijk zijn, want ik heb begrepen dat studenten aan sommige Nederlandse juridische faculteiten zelfs eerst een cursus Nederlands moeten volgen… Waar zit dan toch dat elitaire? Zie voor Gene Sharp:

http://www.aeinstein.org/

zei: Thom op 06/07/2011 om: 12:19u


Powered by Greymatter