Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

12/09/2010: "GROEI: AFGELOPEN ! VANAF NU: VOLDOENDE !"

Gegroet (24k image)

Tot nu toe is er sprake geweest van groei-economie. De uitwerking ervan is decennia geleden ter hand genomen vanuit een kapitalistisch productieproces, gericht op consumeerderen. In al zijn varianten blijkt het: een tirannieke, totalitaire, imperialistische economie. Destructief, niets en niemand ontziend, als er maar sprake is van ‘groei’ (en winstmaximalisatie). Kortom, een catastrofe. Het is vanaf nu VOLDOENDE.

Klik op meer.


Om mensen aan te zetten anders te gaan leven wordt langs verschillende ingangen ‘catastrofe-denken’ geïntroduceerd. Nu zijn er tenminste twee soorten catastrofes. De ene soort kenmerkt zich door een zo hoge complexiteit, dat ook de grootste geleerde slechts eendimensionaal (dat wil zeggen vanuit zijn eigen vakgebied) dit complexe probleem weet te benaderen.

Daarmee heeft elke uitspraak over de betreffende catastrofe slechts een hoog hypothetische gehalte. Het gaat dan bijvoorbeeld over de opwarming van de aarde / klimaatsverandering en alle desastreuze gevolgen die dat mee zou brengen: zeespiegelstijging / tsunami’s, etc. Dit alles zou het gevolg zijn van menselijk handelen. Om het tij te keren moet er gedragsverandering optreden. Dat zou goed zijn. Maar voor wie? Voor handel en industrie!

Het resultaat is dat mensen niet het kapitalistische systeem kritiseren, maar op basis van aangekweekte angst beter manipuleerbaar zijn en eerder geneigd zullen zijn politieke leiders te volgen in plaats van zelf na te denken.

Nu ga ik niet betogen dat er op het vlak van aantasting van ons leefklimaat niets aan de hand is. Integendeel. Daarom vraag ik aandacht voor de andere soort catastrofes. Het gaat dan om catastrofes waarvan de causale relaties te achterhalen zijn en waar het onmiddellijk zichtbaar is dat daar de mensenhand werkzaam is.

Men kan dan denken aan olieboringen, laten varen van mammoet-tankers, bouwen van kerncentrales, ontbossing, etc. Wat levert dat op? Milieurampen als gevolg van een ontploft olieplatform (Golf van Mexico), een gezonken supertanker (zoals de Erika voor de kust van Bretagne), een doorgebrande kerncentrale (Tsjernobyl; de radioactieve stofwolk bleef net hangen voor de Franse grens, zo stelde de toenmalige Franse regering iedereen gerust).

Het bizarre is dat het type handelen waarvan zeker is dat de menselijke activiteit tot catastrofes leidt, wordt gecontinueerd. Daarentegen zouden mogelijke catastrofes waarover uitsluitend hypotheses bestaan dat de mensenhand daarin werkzaam is, wel aangepakt moet worden. Vanwaar die welhaast religieuze concentratie op verschijnselen waarvan de complexiteit zelfs aan de best geïnformeerde wetenschapper ontsnapt? Mijn voorlopig antwoord: het redden van het kapitalistische productieproces. Want zie maar…

Zelfs met activiteiten die onmiddellijk aanbanden kunnen worden gelegd, zoals olieboringen, laten varen van supertankers, bouwen van kerncentrales gaat men door. Zou men besluiten daarmee te stoppen, dan gaat de groei zou uit de economie, is het argument. Daarnaast zit er handel in het catastrofe-denken.

Een instituut voor wereldeconomie te Hamburg en de Berenberg Bank bijvoorbeeld raden hun clientèle aan om te investeren in landbouwgronden, prairies en bossen. Waarom? ‘Investeren in agrarisch bruikbare grond is zeer interessant. Het is namelijk aantrekkelijk in het kader van de klimaatsverandering. De bedoelde gronden zullen in dat licht schaars worden en het is dus logisch dat de prijzen van die gronden in de toekomst zullen stijgen’, zo luidt de toelichting (informatie ontleend aan Réfractions nr. 25, 2010, p. 68).

Zo wordt ook aangenomen (het is niet ‘bewezen’) dat de opwarming van de aarde het gevolg zou zijn van de uitstoot van CO2. Om dat te reguleren is een landen-quoteringstelsel ontwikkeld. Resultaat: handel in niet gebruikte CO2 uitstoot-certificaten en vlucht van industrieën naar landen waar nog wel te vervuilen is op basis van ongebruikte certificaten. In het Frans heet het dat ‘le système des quotas de CO2 encourage les délocalisations’ (geciteerd Le Monde van 27 november 2007). Als er al een catastrofe dreigt dan gaat men vanuit een groei-economie gewoon door die voor te bereiden!

Natuurlijk zijn er economen die bereid zijn een geheel andere economie te bepleiten, zoals de Franse econoom Jean Gadrey, oud-hoogleraar aan de universiteit van Lille-1. Hij geldt als expert op het vlak van het gebruik van de economische meetlat ‘Bruto nationaal product’. De waarde van deze meetlat wordt evenwel grondig door hem gekritiseerd. Meer informatie over hem vindt men op de site: http://www.alternatives-economiques.fr/blogs/gadrey/ .

Gadrey opponeert al jaren tegen de noodzaak van ‘groei’ (croissance) en pleit voor wat hij noemt een post-croissance maatschappij. Hij doet dat opnieuw in zijn onlangs verschenen boek ‘Adieu à la croissance. Bien vivre dans un monde solidaire’.

Dat we de fase van het ‘groei-denken’ achter ons kunnen laten, omdat er voldoende middelen voor handen zijn om een goed menselijk bestaan te realiseren, is in anarchistische kring al eerder opgemerkt. Ik denk bijvoorbeeld aan de Amerikaanse anarchist Murray Bookchin (1921-2006) in zijn ‘Post-scarcity anarchisme’ (Berkeley, 1971; derde druk 2004).

Op wat goedwillenden na, luistert niemand naar mensen als Bookchin. Dus is het goed dat een hedendaagse econoom de situatie van ‘post-scarcity’ eens vertaalt in termen van ‘post-croissance’. Wat Bookchin toen betoogde blijkt niet achterhaalt. Zo schreef hij in de inleiding bij de eerste druk: ‘Modern industry can provide abundance for all (..) the resources exist to promote social equality. (..) Any attempt to solve the environmental crisis within a bourgeois framework must be dismissed as chimerical. Capitalism is inherently anti-ecological’.

Gadrey is geen anarchist, maar dat belet hem niet om een visie uit te dragen waarvan anarchisten gebruik kunnen maken. Wat hij doet is inzicht geven in waarom het kapitalistische productieproces niet anders kan zijn dan destructief. Het laat sociale ongelijkheid voortbestaan en drukt mensen op wereldschaal het ongeluk en de armoede in. Hij demonstreert hoe de politieke elite en politieke partijen, de sociaaldemocratische incluis, de bourgeoisbuffer vormen om die situatie te houden zoals die is. Hoe is Gadrey in zijn boek te werk gegaan?

In de inleiding verklaart hij zijn verzet tegen het economische idee van de noodzakelijke ‘groei’. Tevens wijst hij op mogelijkheden voor het vinden van een uitweg uit de misère. De uitwerking ervan vindt in vier delen plaats. Het eerste deel besteedt aandacht aan zijn observatie: groei is niet de oplossing, het is een probleem!

Het tweede deel gaat in op de rijkdommen en de werkgelegenheidsproblematiek van een ‘post-croissance’ maatschappij. Het merendeel van de manieren van ecologisch verantwoord produceren vereisen ‘werk’ (van mensen), waar vervuilende productiewijzen zoveel mogelijk banen liquideren. Een milieuverantwoorde politiek schept dus arbeidsplaatsen.

Het derde deel schetst het beeld van een ‘dragelijke’ en ‘wenselijke’ maatschappij. Het niveau van het materiële leven zal verminderen. Dit wordt weer gecompenseerd door een sterke verbetering van de publieke diensten (openbaar vervoer, huisvesting, sociale en medische zorg, etc.) en door een gezondere voeding, door meer vrije tijd…

Het vierde deel geeft zicht op de omvang van de crisis en de noodzaak van de heroriëntatie. Met name gaat het hier om de vraag of de noodzakelijke sociaal-economische en ecologische veranderingen kunnen plaatsvinden binnen het kader van een hervormd kapitalisme?

Met dit geheel heeft Gadrey de centrale these van zijn boek behandeld: de totstandkoming van een ‘post-croissance’ maatschappij is niet alleen noodzakelijk, maar door middel van een herdefiniëring van prioriteiten, is ze in overeenstemming met een geloofwaardig perspectief van sociale vooruitgang en menselijke ontwikkeling.

Gadrey levert een frontale aanval op het verschijnsel ‘groei’. De term is er in gepompt waardoor ‘groei’ de impact van een seculaire religie heeft gekregen. Daarmee drukt dit begrip bijna elk ander begrip om een anti-groei weer te geven weg. Een zienswijze die daarvan getuigt zal vrijwel onmiddellijk als onwenselijk of onwezenlijk worden getorpedeerd. Gadrey heeft dan ook met een terminologische kwestie geworsteld.

Als je groei (croissance) bestrijdt, afwijst, moet je daarvoor dan bijvoorbeeld de term ‘décroissance’ gebruiken? Hoewel hij zich verbonden voelt met de mensen die dit doen, wil hij die term zelf niet gebruiken. Het drukt te zeer negatieve groei, een anti-groei, uit. Terwijl hij over een maatschappelijk project wil nadenken dat uitgaat van een aangename soberheid en volledige werkgelegenheid. Hij wil zich ontdoen van het verplichtende ‘groei’. Vandaar zijn keuze voor ‘post-croissance’, de fase ‘na de groei’.

In het Nederlands kennen we een soortgelijk probleem. Welke term levert het tegenbeeld voor ‘groei’? Ik ben uitgegaan van het woord ‘genoeg’ zoals dat ook op een aanstekelijke manier aan de orde komt bij de Aziatische antropologe en onderzoekster Shanti George. Zij schrijft erover vanuit haar eigen opvoedingservaringen (als kind en moeder) in een bijdrage opgenomen in de bundel ‘Van grenzen weten’ (ik besprak het boek op deze site, zie: http://www.devrije.nl/archives/00001706.html .

Het gaat erom ‘Genoeg, dank u’ te durven zeggen, meent zij. Daar draait het om. In het verlengde hiervan gebruik ik het woord VOLDOENDE, als de spiegel voor de term ‘groei’. Het correleert met ‘post-scarcity’, met ‘abundance for all’ bij Bookchin, met ‘post-croissance’ bij Gadrey.

Gadrey draagt lang genoeg zijn ideeën uit om te weten welke oppositie zijn denkbeelden te verduren krijgen. Zo ontkracht hij de argumenten dat armoede in de wereld alleen met ‘groei’ zijn te verhelpen. En terug naar de middeleeuwen? Dat is alleen een populistische kreet om te zeggen: ‘Wij willen niet van het kapitalistische stelsel af’.

Neen, waar bijvoorbeeld Franse rijken en huurlingen van hen in regering en parlement niet vanaf willen, zijn de belastingvoordelen die de superrijken in Frankrijk worden gegund. Berekend is dat door ‘fiscale cadeaus’ in de jaren 2000-2010 de Franse schatkist 80 miljard euro per jaar mis liep aan inkomsten… Een ander cijfer. Om de consumptiegretigheid er bij het publiek in te houden is becijferd dat wereldwijd aan publiciteit en sponsoring alleen al in 2008 600 miljard euro is uitgegeven…

Ophouden daarmee en afschaffen van ‘fiscale cadeaus’ om vervolgens met dat geld een voldoende-economie op te zetten: dat leidt niet tot een teruggang naar de middeleeuwen. Integendeel, een deel van die uitzinnigheid laten voortbestaan is middeleeuws (vergelijk de pracht en praal van die tijd aan monarchale en kerkelijke hoven). Kortom, deze bedragen maken duidelijk dat er financiële bronnen bestaan om in de sfeer van de ‘post-croissance’ onmiddellijk en op relevante schaal aan de slag te gaan.

Gadrey geeft aan op welke wijze reeds nu is te beginnen om anders te produceren, om ‘duurzaam’ te leven, om anders te financieren. Wat dat laatste betreft komt ook het creëren van lokale munteenheden aan bod. Daar zijn in het verleden ook al initiatiefnemers mee aan de slag geweest, maar heden bestaan er wereldwijd reeds 4000 soorten lokale munteenheden. In een plaatsje als het Franse Villeneuve-sur-Lot verloopt een deel van het geldverkeer niet meer via de euro maar via de ‘abeille’ (zie de site van de vereniging ‘Agir pour le vivant’: http://agirpourlevivant.org/ ).

Voorlopig zal het aanbieden en ontwikkelen van alternatieven een kleinschalige operatie zijn, maar deze kan op vele fronten zijn werk doen (multi-fronten strategie). Zelfs in de zeescheepvaart kan zich dit manifesteren, zo blijkt uit het experiment met het zeiltransportschip de ‘Tres Hombres’. Het is een initiatief om naast ‘fairtrade’ ook ‘fairtransport’ te laten ontstaan: duurzaam ‘van A na B zonder CO2’ …de wind is gratis… (zie de site: http://zeilendehandelsvaart.homestead.com/Het_schip_Tres_Hombres.html ).

Natuurlijk zal er verzet ontstaan, zeker als de verschillende uitwerkingen door ‘het systeem’ als een aantasting van haar monopoliepositie wordt opgevat. Zo is het introduceren van een eigen lokale munteenheid in beginsel een onschuldig initiatief, maar het tart het monopolie van de staat en monetaire instellingen om geld te drukken (uiteraard moeten we helemaal af van het denken in ‘geld’).

Gadrey meent dan ook dat men binnen het kader van een hervormd kapitalisme niet weg komt uit de misère die het te weeg brengt. Destructie van alles en iedereen is en blijft er aan inherent vanwege het immanente externe en interne imperialisme van ‘groei’. Als dat zou kunnen worden geaborteerd, wel dan blijft er geen ‘kapitalisme’ over… Door mij hier wat kort door de bocht geformuleerd. Gadrey gaat zorgvuldiger te werk.

Hij bespreekt negen structurele karakteristieken van het kapitalisme die in twijfel brengen dat er langs de weg van een hervorming ervan een uitweg is te vinden uit de destructieve zone, die het zelf creëert. Wij zullen het zonder kapitalisme moeten doen. Met de groeten dus dat ‘groei-denken’. Op naar een goed leven in een solidaire wereld.

JEAN GADREY, Adieu à la croissance. Bien vivre dans un monde solidaire, uitgegeven door Les Petits Matins, Paris, 2010, 189 blz., prijs 15 euro.

21 Reacties


De Nederlandse vertaling van décroissance" is "krimp". Economische nagroei? Ik moet er niet aan denken, ik zie de misvormingen al in mijn nachtmerries.
help!! help!! help!!

zei: jan bervoets op 09/12/2010 om: 13:02u

Bij Tsjernobyl zijn tot dusverre 59 mensen gestorven, ik zou dat niet als een catastrofe willen kwalificeren, maar als jij blijkbaar zelfs olieboringen als een catastrofe ziet dan wordt het wel erg moeilijk om een basis voor een gesprek te vinden. Duidelijk is wel dat de natuur voor veel meer catastrofes zorgt dan de mens.
Eind jaren 70 gaven we bij Milieudefensie het anti groei boek uit van Theo Potma. In iedere generatie zijn er dat soort mensen. Het zijn altijd mensen met warme betrokken idealen maar de uitwerking van die idealen komt altijd neer op een keiharde politiestaat. Want zij hebben het recept voor de heilstaat en dat lukt alleen als iedereen in het gareel geramd wordt. Jij bent een extremist, maar een belangrijk deel van jouw ideeen wordt gedeeld door de huidige politiek. daarom worden mensen nu gedwongen heel veel geld uit te geven aan bijvoorbeeld windenergie. Er zijn veel goedkopere vormen van energie, maar daar is jouw soort bang voor. De energieprijzen gaan daardoor zo omhoog dat in Engeland duizenden mensen hun energierekening niet meer kunnen betalen. Met betrekking tot het kapitalisme: dat is de natuurlijke staat van de mens. Ik hou het kort, het tikken op deze postzegel is onprettig.
Een vraag: doe jij iets waar andere mensen van zeggen: dat vind ik zo waardevol dat ik daar voor wil betalen?

zei: Theo Richel op 09/12/2010 om: 18:08u

haha, die Theo, als je Tjsernobyl nog geen ramp wilt noemen, ben ik benieuwd wat dat etiket *wel* mag verdienen. Ik heb hier nog een leuk fotoboek liggen met portretten van na de eh... 'ontploffing' in de omgeving geboren kinderen en ik geloof dat het nog steeds gevaarlijk is om elandvlees te eten uit Scandinavie omdat daar de radioactive wolken neergedaald zijn. Het kapitalisme is een zeer schadelijk economisch systeem en het nadert zijn einde omdat het op alle mogelijke grenzen stuit doordat het de ecologische en sociale ruimte heeft geplunderd. Vergroening van dat systeem zal daar niets aan helpen. 3 februari organiseren we een grote conferentie aan de UVT in Tilburg, waar 'groeidenken' een van de onderwerpen van workshops zal zijn (zie http://www.platformdse.org)

zei: keest op 11/12/2010 om: 12:03u

Het aantal doden door Tsjernobyl beperkt zich in de telling tot het aantal medewerkers en onderzoekers die zich tijdens en kort na de ramp in het gebouw bevonden, en die zijn misschien ook nog niet allemaal geteld - zoals bijvoorbeeld de overvliegende fotograaf die door Keest wordt genoemd. Van een aantal onder hen is het lot onzeker. Omgevingsslachtoffers, zoals miskramen, vroege kankers etc. komen helemaal niet in dit cijfer voor. En genetische of andere radiologische afwijkingen worden evenmin onder de "gewonden" gerekend.

zei: jan bervoets op 14/12/2010 om: 19:34u

Nou, de 20.000 slachtoffers van Bhopal lijkt me een aardige kandidaat voor de kwalificatie 'ramp'.. Ik ken dat fotoboek niet, maar ik kan je niettemin zeggen dat het bedrog is, om de simpele reden dat er heel lang gezocht is naar het bewijs dat Tsjernobyl misvormingen veroorzaakte en dat men dat niet heeft gevonden. je kunt daar in je papagaaienciruit anders over denken, maar ik wil bewijs zien in de vorm van wetenschappelijke publicaties.
En die fotograaf waar die over de brandende centrale vloog die leeft nog steeds. Hij rookt zelfs en trad op in een overigens zeer slechte film 'The Battle of Chernobyl'.
Hoe kom je erbij dat genetische en andere radiologische afwijkingen niet worden meegeteld? Heb je die rapporten over de gezondheidsgevolgen van Tsjernobyl wel gelezen? Zie bijvoorbeeld: http://www.groenerekenkamer.nl/grkfiles/images/Geondheidsgevolgen%20Tsjernobyl.pdf
voor een offcieel rapport hierover en hier voor een verhaal over de verkeerde kijk op straling: www.groenerekenkamer.nl/stralingshormese

zei: Theo Richel op 17/12/2010 om: 14:39u

Sorry Theo, ik weet niet waar je je informatie vandaan haalt, maar je kletst nu echt volledig uit je nek. Die foto's in dat fotoboek zijn echt niet nep, dat is een belediging van de tienduizenden mensen in de omgeving van de centrale die met de gevolgen te kampen hebben
http://nl.wikipedia.org/wiki/Kernramp_van_Tsjernobyl
Als die groenerekenkamer van jou net zo omspringt met de waarheid, kan die ook meteen op de vuilnisbelt

zei: Keest op 17/12/2010 om: 19:43u

In april 2006 bracht Greenpeace een eigen rapport uit over de kernramp[3], waarin gesteld werd dat het aantal aan de ramp gerelateerde overlijdens aan kanker rond de 93.000 zou liggen - tegenover de 4.000 tot 9.000 extra sterfgevallen als gevolg van kanker die in het VN-rapport werden genoemd - en het totale aantal doden rond de 200.000. (http://www.greenpeace.org/raw/content/international/press/reports/chernobylhealthreport.pdf)

zei: keest op 17/12/2010 om: 19:47u

Keest zegt 'ik weet niet war je je informatie vandaan haalt' terwijl ik nota bene de bron noem waar ik die informatie vandaan haal.

Vaststellen of iemand ziek is geworden kan alleen in wetenschappelijk onderzoek. Dat wordt vervolgens gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. Fotoboeken horen daar niet bij. Je moet jezelf echt afvragen waarom je dat gelooft.... ik vermoed omdat dat boek zegt wat je graag wilt horen.
Iets dergelijks geldt voor het Greenpeace rapport. Je hebt blijkbaar een automatische reactie om zo'n Greenpeace rapport meteen te geloven, omdat je nu eenmaal voor die hoek van de maatschappij partij gekozen hebt. De inhoud doet er dan verder weinig meer toe.
Ik verwees aan het einde van mijn reactie naar mijn artikel over stralingshormese. Dat is gebaseerd op de laatste wetenschap en je hebt dat duidelijk niet gelezen. Doe dat eerst en je begrijpt waarom Greenpeace er wel naast moet zitten.
In de BBC documentaire Nuclear Nightmares (vrij op het net, ook bij de Groene Rekenkamer) wordt het ook heel goed uitgelegd. Bekijk m alsjeblieft. Ik heb nu toch wel voldoende bronnen genoemd dacht ik.

zei: Theo Richel op 17/12/2010 om: 22:21u

Kijk, dit schiet natuurlijk geheel niet op zo, waar de 'discussie' over ging was of er veel slachtoffers zijn gevallen door de ramp met de kerncentrale in Tsjernobyl. Jij ontkent dat. Ik voer willekeurige bronnen aan die allemaal reppen over tussen de 9.000 (VN) en 200.000 doden. Ik geloof helemaal geen Greenpeace rapport 'automatisch', het is maar een van de vele tientallen goed onderzochte rapporten over deze ramp, als je daarvoor blind wilt blijven is dat verder je eigen keus, maar kom niet aanzetten met pseudowetenschappelijke blabla om te proberen je bizarre geloof krediet te geven

zei: Keest op 18/12/2010 om: 13:44u

Tja, ik verwijs je naar de centrale wetenschappelijke publikatie over de gezondheidsgevolgen van Tsjernobyl ( deze dus: http://www.groenerekenkamer.nl/grkfiles/images/Geondheidsgevolgen%20Tsjernobyl.pdf ), en als je dat dan wegzet als pseudowetenschappelijk dan wordt het inderdaad moeilijk.
Maar laat ik concreet worden. Om te beginnen moet je een onderscheid maken tussen de doden die er inmiddels gevallen zijn en de doden die er in de toekomst nog zullen vallen. Er is bewijs dat er tot dusverre 59 doden zijn gevallen, en bij ongeveer de helft daarvan ging het om stralingsongelukken. Tot dusverre heeft men geen tekenen gezien van extra kankers (alhoewel er discussie is over schildklierkanker bij kinderen). noch van extra leukemie, noch van aangeboren afwijkingen. Men schat dat er in de toekomst wellicht nog 4000 extra kankerdoden zullen vallen en beschouwt dat als weinig gezien de miljoenen kankerdoden die er in Rusland, net als in ieder ander enigszins ontwikkeld land nu eenmaal zijn.
Greenpeace hanteert veel hogere schattingen. Ik weet waarom ze dat doen en ik weet ook waarom die fout zijn. Greenpeace baseert zich hierbij op het collectieve doden begrip en de LNT-hypothese, en hoewel die veel gehanteerd worden zijn die niet op wetenschap gebaseerd. Het is echt de moeite waard om mijn verhaal stralingshormese daarover te lezen of die documentaire te bekijken, maar de essentie daarvan is:
de LNT-hypothese gaat er van uit dat iedere hoeveelheid straling potentieel kankerverwekkend is. Dat zou betekenen dat de lage achtergrondstraling die er van nature in ieder land is, al verantwoordelijk is voor een deel van de straling. Zou kunnen, maar dan zou je verwachten dat op de vele plekken in de wereld waar die achtergrondstraling tientallen tot honderden malen hoger is (van nature) de bevolking veel meer kanker zou moeten hebben. Het bijzondere is dat de afgelopen 30 jaar duidelijk is geworden dat ze daar juist minder kanker hebben, ongeveer 15 a 20%. Er is allerlei reden om te denken dat dat geen toeval is, en dat (net als alcohol en vitamines) een bepaalde hoeveelheid straling juist goed is voor de gezondheid en alleen hoge doses gevaarlijk zijn. Volgens die redenering (zoek op het net onder het woord hormese of hormesis ) is een groot deel van de angst voor straling overbodig. Bij Tsjernobyl hebben in die optiek slechts enkele mensen veel te veel straling ontvangen en zijn daaraan dan ook gestorven, maar een grote hoeveelheid mensen mag verwachten dat ze dankzij die 'ramp' juist langer zullen leven. Een eerste onderzoek onder 12000 brandweermannen suggereert dat ook. Tenslotte: de redenering van Greenpeace dat iedere hoeveelheid straling gevaarlijk is (de LNT), is gebaseerd op een politieke beslissing in de jaren vijftig om de afwezigheid van extra kankersterfte in een van de ringen rondom ground zero in Hiroshima te negeren. Men dacht dat het wel een onderzoeksfout zou zijn, en ging er van uit dat die gevallen van kanker er toch zouden moeten zijn. Nu weet men dat het geen onderzoeksfout was, maar dat straling inderdaad in bepaalde doses juist beschermt tegen kanker. Die beslissing had men destijds nooit mogen nemen, maar goed zo gaat dat soms, en wij betalen daar nu met zijn alleen een hoge prijs voor.

zei: Theo Richel op 18/12/2010 om: 18:11u

Deze discussie gaat over de dwang om steeds meer te moeten consumeren om het op winstmaximalisatie beruste kapitalistische systeem draaiende te houden. Je moet toch stekeblind zijn om niet te zien waar dat toe leidt. Grondstoffen raken uitgeput, het milieu wordt na de knoppen geholpen, dieren worden louter als artikel gezien en tenslotte helpen we ons zelf naar de verdommenis. Wij overleven dit zelf niet. In wezen zijn wij de zwakste schakel in het systeem.

zei: Jos van golde op 19/12/2010 om: 12:46u

Nog even en onploffende kerncentrales zijn goed voor je gezondheid, volgens Theo. Ik heb dat officiele rapport even doorgescand en als het een ding duidelijk maakt (naast dat ze de helft van de tijd beschrijven hoe moeilijk het is om betrouwbare statistieken te krijgen omdat er geen goed vergelijkingsmateriaal is) dan is het dat er een enorme toename van bepaalde vormen van kanker is, vooral onder kinderen onder bewoners van de omgeving van de kerncentrale en plekken waar de radioactieve wolken zijn neergedaald. Kijk maar pagina 490 en verder. Daar valt weinig aan glad te strijken en het rapport begint met de constatering dat "The accident of 26 April 1986 at the Chernobyl
nuclear power plant, located in Ukraine about 20 km south
of the border with Belarus, was the most severe ever to
have occurred in the nuclear industry". Als je duizenden kinderen met kanker achteloos weg wil zetten, moet je dat zelf weten maar ga niet verwachten dat wij dat dan ook doen.

zei: Keest op 19/12/2010 om: 14:27u

Beste Jos,

Welke grondstof is er inmiddels uitgeput?

zei: Theo Richel op 19/12/2010 om: 14:42u

Beste Keest, ik kan die passage niet vinden, maar moeilijk moet het niet voor je zijn want de paragrafen in deze nota zijn genummerd. Dus wil je me even het nummer geven waar ik die enorme toename kan nalezen? Ik baseer me zelf op de samenvattende conclusies met betrekking tot respectievelijk schildklierkanker, leukemie en kankergezwellen en die staan in de paragrafen 308, 331 en 342.

De finale conclusie blijft dus dat afgezien van een klein aantal schildklierkankers (die doorgaans niet fataal zijn) er geen toename is geconstateerd van noch leukemie, noch vaste gezwellen. Lees ook vooral paragraaf 413 waarin wordt geconcludeerd dat afgezien van de gevallen van schildklierkanker er geen toenema is geconstateerd van welke kanker dan ook.

Er zijn redenen om die gevallen van schildklierkanker niet al te serieus te nemen, maar zelfs als je dat wel doet kom je niet op een aantal doden dat Tsjernobyl doet kwalificeren als ramp. Ik zou willen dat de mensen in Bhopal zoveel belangstelling hadden ondervonden.

elangrijk is ook om je te realiseren dat afgezien van een kleine groep mensen, honderdduizenden mensen die bij deze 'ramp'werden ingeschakeld een stralingsdoses hebben gekregen die nauwelijks interessant is, en die op allerlei plekken op aarde van nature voorkomt.

zei: Theo Richel op 19/12/2010 om: 22:34u

Pagina 498 en 499 met mooie grafieken. Maar dan ga je natuurlijk zeggen dat dat een vorm van kanker betreft die 'niet zo erg is'. Wat betreft het fotoboek waar ik het over had, http://www.robertknoth.com/cherno6x6_1.html

zei: keest op 20/12/2010 om: 11:48u

Jij verwijst naar de ruwe cijfers mbt het voorkomen van schildklierkanker. In de tekst daarna onderzoekt men verder in hoeverre die cijfers hoog zijn als gevolg van de straling of als gevolg van bijvoorbeeld het 'screeningseffect'. Schildklierkanker is een kwaal die zich bij veel mensen niet duidelijk manifesteert en pas gevonden wordt als je er echt naar zoekt. Waarschijnlijk hebben veel meer mensen dan we weten die ziekte. Na 'Tsjernobyl' is een massale onderoeksoperatie ( een 'screening') op gang gekomen en die heeft een heleboel gevallen opgeleverd. maar ja als je dat moet vergelijken met een periode waarin helemaal niet actief werd gezocht weet je niet echt waar je mee bezig bent. Daar komt nog bij dat bijvoorbeeld in Finland het voorkomen van deze ziekte al voor Tsjernobyl veel hoger was dan in Tsjernobyl nu. Daar kan straling in ieder geval niet de schuld van worden gegeven, want die is in Finland ongeveer net zo hoog als bij ons.
Dat screeningseffect is reeel, de ruwe cijfers zijn zonder twijfel te hoog, maar hoeveel precies weten de onderzoekers niet. Daarom is hun conclusie ook zo voorzichtig: er bestaat wel een relatie tussen de Tsjernobyl straling en schildklierkanker, maar verder gaan ze niet, terwijl ze bij leukemie en gezwellen veel definitiever. Daarom zei ik al eerder dat schildklierkanker omstreden is. Hoe dan ook: de statistische exercities die men op deze cijfers moet loslaten geven al aan dat we hier sowieso met een klein probleem te maken hebben waar verhoudingsgewijs enorm veel geld aan is gespendeerd. Als dat geld op een andere manier was uitgegeven had men veel meer levens kunnen redden. Organisaties als Greenpeace houden deze misstand fanatiek overeind en hebben daarom heel veel bloed aan hun handen. Dat boek waarnaar je me verwijst bevat mooie foto's, maar aangezien er geen enkel bewijs is dat Tsjernobyl voor extra kankergezwellen heeft gezorgd is het een walgelijk product. Stemmingmakerij van het ergste soort. 40% van de mensheid gaat sowieso dood aan kanker, en als je weet hoe ontzettend moeilijk het was om het bewijs van de kankerverwekkendheid van tabak te vinden, dan roep je niet meer zo makkelijk over stof X of Y is kankerverwekkend.

zei: Theo Richel op 20/12/2010 om: 13:29u

Niet greenpeace houdt 'misstanden fanatiek overeind' maar pseudowetenschappers als Theo. Het was natuurlijk helemaal niet moeilijk om te bewijzen dat tabak kankerverwekkend was (en is) alleen werd door de tabaksindustrie en met hulp van instellingen als het Heidelberg Appeal waar Theo aanhanger van is, een spervuur aan lobby- en reclameinitiatieven gelanceerd om te voorkomen dat er maatregelen genomen konden worden. En precies zo zit het met Tsjnerobyl. Iedereen die zonder corporate agenda een kijkje neemt in de materie weet dat het zeer ernstige gevolgen voor de bevolking heeft gehad. Dat ontkennen is een hele lage trap na voor de mensen die daar nu mee zitten (en dat zijn vaak de armsten die niet weg kunnen en hun zieken onder erbarmelijke omstandigheden moeten verzorgen. Als er dus iemand 'bloed aan zijn handen' heeft (om in de hysterische termen hierboven te blijven) is het onze Theo.

zei: keest op 22/12/2010 om: 14:12u

Ongetwijfeld heeft de tabaksindustrie fors tegengewerkt, maar dat doet niets af aan het feit dat het moeilijk is om de waarheid te achterhalen. Je haalt twee zaken door elkaar.
Maar al die dingen die je me aanwrijft maken nog steeds niet duidelijk waarom ik me aan pseudowetenschap zou bezondigen. We hadden het over de gevaren van straling, toch?

zei: Theo Richel op 22/12/2010 om: 22:49u

Precies, de gevaren die jij ontkent, maar we hebben het hier geloof ik vooral over wie het laatste woord zal hebben. Ikke!

zei: keest op 25/12/2010 om: 12:35u

In August–October 2009, a Florida state court judge authorized lawyers of the R.J. Reynolds Tobacco
Company to issue a subpoena requiring Robert Proctor, a professor of the history of science at
Stanford University specializing in the history of the tobacco industry, to make his book manuscript
available to them so they could comb it for possible material to use in cross-examining him in a civil
lawsuit pending there. In the planned book, tentatively titled “Golden Holocaust: A History of Global
Tobacco”, Proctor argues that tobacco companies knew smoking was addicting and caused lung
cancer long before the surgeon general declared it to be such in 1964 and that the general public’s
awareness of the dangers was raised only later. Proctor refused to produce the manuscript, which led
Reynolds to seek to exclude his testimony in the lawsuit as a sanction. Proctor’s lawyers argued that
forcing him to share the manuscript would violate his copyright, his right to privacy, and his
academic freedom (his right to research and gather and publish news and information under the First
Amendment). They further said that Proctor should be regarded as a journalist who was covered by
legal precedents protecting journalists from compelled disclosure of unpublished material. Ann
Arvin, Stanford’s dean of research, said that disclosing unfinished research in such circumstances
“could have the detrimental effect of discouraging scholars from participating as expert witnesses in
litigation”. Proctor, who in 1999 became the first historian to testify against the tobacco industry and
testified in fifteen cases, alleged that for years the tobacco industry had tried to use multiple legal and
extra-legal means to prevent him from testifying in litigation, including accusations of witness
tampering and witness intimidation (because Proctor had investigated the rumor that the tobacco
industry had hired history graduate students as research assistants), and subpoenas for email
correspondence. In November 2009, the Florida court ruled that Proctor had a constitutional right to
choose when and where his writings were published. Another historian testifying for lung cancer
patients in litigation, Louis Kyriakoudes, an associate professor of history at the University of
Southern Mississippi, reported also about the harassment-by-subpoena strategy.
[Sources: R. Proctor, “Plaintiffs’ Motion for Reconsideration of Order Overruling Objections to
Subpoena and for Protective Order Concerning Unpublished Manuscript” (9 October 2009); P.
Schmidt, “Scholars’ Right to Keep Unpublished Work Private Is at Issue in Lawsuit”, Chronicle of
Higher Education (Online; 12 October 2009); J. Wiener, “Big Tobacco and the Historians”, The
Nation (Online; 25 February 2010).]
Network of Concerned Historians, Annual Report 2010 (August 2010)


Network of Concerned Historians, Annual Report 2010, pp. 103-104.
http://www.concernedhistorians.org/content_files/file/AR/10.pdf

zei: Waarheid en de zichtbare hand op 25/12/2010 om: 21:06u

‘Genoeg is genoeg’

Naar aanleiding van een verwijzing door mij naar de ramp met een kerncentrale (Tsjernobyl) in mijn bespreking van het boek van de Franse econoom Jean Gadry, is een discussie ontstaan (zie hier boven). Zoals een ieder kan opmerken neemt die als kern mijn verwijzing naar Tsjernobyl.

De ramp met de centrale dient in mijn bespreking als een voorbeeld om een van de twee vormen van ‘catastrofe-denken’ te illustreren. Er is namelijk sprake van catastrofes waar de causale relatie menselijk gedrag / ramp moeilijk is aan te wijzen (eerste categorie), naast catastrofes waar die relatie (vrijwel) onmiddellijk zichtbaar is (tweede categorie).

Regeringen en (ex) ‘hooggeplaatsten’ (denk onder meer aan de Al Gore’s) maken zich vooral zorgen omtrent de eerste categorie catastrofes, met een concentratie op ‘opwarming van de aarde’ en ‘klimaatverandering’. Met de concentratie op het catastrofe-denken van de eerste categorie beogen regeringen en de Al Gore’s de kapitalistische productiewijze buiten de discussie over klimaatsverandering te houden.

Mogelijk is er sprake van klimaatsverandering, maar het is de vraag of het menselijk gedrag daarop grote invloed heeft. Tenslotte hebben zich ook klimaatsveranderingen voorgedaan in het verleden, zonder dat de mens daarin enige hand heeft kunnen hebben. De causale relatie blijft dan ook hangen in een sfeer van hypotheses. Die worden evenwel gebruikt om mensen ‘angst’ aan te praten. Dat maakt mensen makkelijker manipuleerbaar…

Omdat er zoveel plaatsvindt waarbij mens en natuur ernstig worden aangetast en waarbij de causale relatie menselijk gedrag / destructief effect achterhaald kan worden, vind ik dat juist daar de aandacht naar moet uitgaan (de tweede categorie catastrofes dus). Het destructieve potentieel van de kapitalistische productiewijze moet de aandacht krijgen, waarbij maatregelen daartegen op hun plaats zijn om vervolgens in een postkapitalistisch tijdperk te geraken. ‘Genoeg is genoeg’!

Voor Theo Richel heb ik in de onderhavige discussie daarover met Tsjernobyl kennelijk een verkeerd voorbeeld gebruikt. Dat ben ik niet met hem eens, maar dat vind ik niet zo belangrijk. Wat er in een discussie daaromtrent overigens aan de orde kan zijn, is door de verschillende deelnemers aan die discussie voldoende uitgesponnen. Waar ik prijs op stel, is dat Theo mij een ander voorbeeld aanreikt: de giframp in 1984 in Bhopal.

Had ik daar aan gedacht, dan had ik die ramp zeker als voorbeeld kunnen gebruiken, omdat ook die ons zet in de context van het besproken boek en waarvoor Jos van Golde terecht aandacht vraagt in zijn reactie.

De giframp in Bhopal is veroorzaakt door het ontsnappen van gifwolken uit een fabriek die bestrijdingsmiddelen produceerde (de nasleep is nog steeds actueel, zie de site: http://bhopal.net/ ). Het gif kon ontsnappen en zijn moordende uitwerking hebben (duizenden slachtoffers) omdat met opzet allerlei veiligheidsprocedures niet werden nageleefd, mede in samenhang met bezuinigingsoperaties. Met de olieramp in de Golf van Mexico, veroorzaakt door een lekkend olieplatform (2010), treffen we een herhaling van het Bhopal catastrofe-scenario… (ja, minder menselijke slachtoffers dan in Bhopal…).

Bezuiningsoperatie / winstmaximalisatie, het correleert; bestrijdingsmiddelen / opvoering van productie in de agrarische industrie, het correleert evenals de ermee samenhangende vervuiling van drinkwater bijvoorbeeld (aantoonbaar terugvinden van door boeren gebruikte pesticiden in drinkwater).

Dit soort zaken is in de bespreking van het boek van Gadrey aan de orde: het kapitalistische productieproces, wil het de aandeelhouders behagen, dwingt mensen tot consumeerderen. Groei, winstmaximalisatie zijn heilig. De klant, die is allang geen koning meer, hij is prooi. Moet dat allemaal zo doorgaan? Neen ! Daar gaat het over in het hier besproken boek: ‘genoeg is genoeg’.

zei: Thom op 26/12/2010 om: 10:12u


Powered by Greymatter