Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

12/02/2010: "RUIMTES VAN VRIJHEID?"

Ruimtes (25k image)

Vrijheid is een woord dat gemakkelijk wordt uitgesproken en goed in het gehoor ligt. En dan nog eens nieuwe ruimtes ervoor! Krijgt dit een uitwerking die zal aanspreken?

Klik op meer.


Toni Negri (1933), de Italiaanse marxistische politieke filosoof en militant en Félix Guattari (1930-1992), de Franse psychoanalyticus en filosoof, publiceerden in 1985 een tekst onder de titel ‘Les nouveaux espaces de liberté’. Die tekst is in de jaren 1983-1984 ontstaan uit een dialoog op afstand. De ene gesprekspartner (Guattari) bevond zich in Parijs, de tweede (Negri) zat vast in een Italiaanse gevangenis. Het einde van de detentie van Negri en zijn asiel in Parijs maakte het mogelijk de dialoog tot een geheel te smeden.

Aan deze hoofdtekst zijn twee latere teksten toegevoegd, ‘Vrijheden in Europa’ (Guattari) en ‘Archeologische brief’ (Negri). Verder treft men aan het nawoord van Negri bij een Amerikaanse uitgave van de hoofdtekst (in 1990) onder de titel ‘Communists like us’. In een kort voorbericht daarbij uit 2010 geeft Negri weer waarom hij het betreffende nawoord ongewijzigd heeft gelaten.

In een stijl en taalgebruik als van beton wordt de lezer beziggehouden met veel dat ‘nieuw’ wordt genoemd: een nieuwe revolutionaire politiek, een nieuwe productieve associatie, een nieuw type organisatie (het leninisme en het anarchisme heten ‘que fantasme de défaite’). Maar het betonnen ‘gebouw’ wil maar niet van de grond komen. Er hangt het bordje ‘Work in progress’ bij (p. 111).

Uiteindelijk worden op de laatste twee pagina’s van de hoofdtekst vijf taken geformuleerd voor de toekomstige (revolutionaire) bewegingen: (1) concrete herdefiniëring van de beroepsbevolking, (2 en 3) het ter hand nemen van de controle over en de bevrijding van de arbeidstijd van de werkdag, (4) een permanente strijd tegen de repressieve functies van de staat, (5) de opbouw van de vrede en de organisatie van de strijdmachines die in staat zullen zijn deze taken uit te voeren (p. 144-145).

In de stukken door Negri geschreven klinkt af en toe door dat zij (Negri en Guattari) zich in hun analyse van de maatschappelijke situatie van voor 1985 hebben vergist. Maar ook dat wordt weer gedaan in een betonnen taalgebruik. Soms laat het je vrij daar iets mee te doen, bijvoorbeeld als Negri constateert dat de ‘dominantie machine heden ten dage bezig is zich te reorganiseren in een nieuwe totaliteit’.

Ik moet dan denken aan het politieke conglomeraat van CDA/VVD/PVV. De eerste twee partijen van dat conglomeraat bedienen de economische machthebbers en hen die als huurlingen voor deze machthebbers werken. De PVV richt zich als ‘penozepartij’ met een neo-fascistische leiding op een op populisme beluste bevolkingsgroep. Zelfs de SGP valt hier door de mand. Die biedt in populisme op tegen de PVV door te pleiten voor nog harder rijden: zij wil de maximum snelheid verhogen niet naar 130 maar naar 135 kilometer per uur!

Wat Negri betreft, die blijft een leninist. Hij laat dit blijken aan het slot van zijn aanvullende tekst als hij verwijst naar ‘l’éternel et goethéen Lénine’, die hij citeert met: ‘Au début était l’action’. En wij weten: daarna kwam de nieuwe repressie! Nieuwe ruimtes van de vrijheid? Ik kon ze niet vinden in het boek…


F. GUATTARI, T. NEGRI, Les nouveaux espaces de liberté, uitgeven door Nouvelles Éditions Lignes, Paris, 2010, 220 blz., prijs € 16.


Powered by Greymatter