Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

11/28/2010: "MEDIA EN VOLKSKLASSE"

MEDIA (58k image)

Waarom kijkt men elke dag weer naar het nieuws als men weet geconfronteerd te worden met meer van het zelfde? Waarom uren voor de buis hangen als men weet dat er pulp wordt voorgeschoteld? Niet geïnteresseerd in politiek en toch het gedraaikont van de heren en mevrouwen politici aanhoren…

Klik op meer.


Het is deze problematiek die de Franse socioloog Vincent Goulet in zijn studie ‘Medias et classes populaires’ behandelt. Waartoe dient het ‘nieuws’? Wat drijft mensen elke ochtend te luisteren naar wat er de afgelopen nacht is gebeurd? Om antwoord te geven op dit soort vragen heeft Goulet onderzoek gedaan bij de ‘gewone man’, in een volksbuurt bestaande uit huurflats (een soort Bijlmer) in een buitenwijk van Bordeaux.

In die buurt wonen ongeveer 8500 mensen. Arbeiders, werklozen, Fransen van allerlei herkomst, buitenlanders met verschillende nationaliteiten: de ‘classes populaires’. Niet te vertalen hier met ‘arbeidersklasse’ want daarvoor is de samenstelling van deze bevolking te ongelijksoortig. Daarom ‘volksklasse’. Het betreft overigens geen ‘probleemwijk’ hoewel het leven van velen niet probleemloos is.

Goulet schetst het beeld van de persoonlijke verwerking door mensen van de informatie door de media verspreid. Onderzoek naar de invloed van de media wordt veelal ‘mediagericht’ uitgevoerd. Goulet heeft juist ‘ontvangergericht’ gewerkt. Het is dus geen steekproefgewijs maar een gespreksgewijs onderzoek. Om dat te kunnen uitvoeren is Goulet twee jaar in de betreffende wijk gaan wonen en leven (2006-2008).

Daar leert hij zijn gesprekspartners kennen en kan hij hun vertrouwen winnen (of niet). Het onderzoek waarvan het boek het resultaat is, is uitgevoerd op een wijze die sterk lijkt op de manier waarop de bekende Franse socioloog Pierre Bourdieu (1930-2002) heeft gewerkt.

Het boek levert geen ferm geformuleerde conclusies op. Men leert uit de vele opgenomen uitwerkingen van gevoerde gesprekken over het leven in een volksbuurt, over hoe mensen aan de hand van ‘informatie’ hun mening vormen en politieke standpunten innemen. Ook krijgt men te lezen hoe de ‘actualiteiten’ dienen om met angsten om te gaan, of om een plek te vinden in de sociale hiërarchie en om de positie van overheersten draagbaar te maken…

Zoals elders in Europa kijkt ook hier een heel hoog percentage van de bevolking gemiddeld drie uur per dag televisie. In Frankrijk veelal tijdens het eten, tussen de middag en ’s avonds. Je moet toch gespreksstof hebben, niet? De tv-informatie leidt dan ook tot discussies onderling, aan de keukentafel, het levert verhalen op voor op het werk en in het café…

Uit de wijze waarop Goulet zijn onderzoek heeft opgezet en wat ik daarover al eerder opmerkte, mag men afleiden dat het theoretische niveau van zijn tekst niet bijzonder hoog is. Hij heeft immers de mensen zelf over hun sociale, economische situatie aan het woord willen laten: bij hen thuis, op het terrasje van het café in het winkelcentrum, bij de kapper, etc.

Elk hoofdstuk en subhoofdstuk opent wel met een aanzet vanuit een of meer andere onderzoeken of theoretische stellingen, maar al heel snel bouwt hij onderdelen van de gevoerde gesprekken in om al doende zienswijzen van de bewoners kenbaar te maken. Dit alles leest als een trein.

Een van de gepresenteerde openingen zit me niet lekker. Het betreft de aanvang van het hoofdstuk waarin de problematiek van het ondergaan van sociale dominantie wordt behandeld. Daar wordt gewezen op het voorkomen van een tweedeling die men regelmatig terug vindt in een tegenstelling met een populistisch karakter: de ‘groten’ tegenover de ‘kleintjes’, de ‘zwaargewichten’ tegenover ‘zij die niets waard zijn’, het gewone volk. Men vindt de tegenstelling terug in de ‘speculanten en parasieten’ tegenover de ‘eerlijke handwerkman’, de ‘profiteurs’ tegenover de ‘uitgebuitenen’.

Je komt het gebruik van die tweedeling en de corresponderende typeringen bij rechts zowel als bij links tegen. En vult Goulet nu aan: deze uiterste versimpeling van de economische en sociale dominantie is het handelsmerk van de libertaire ideologie. Daar wordt de economische uitbuiting graag teruggebracht tot ‘het bestelen van de kleintjes door de grote jongens’. Goulet belegt dit met een verwijzing naar recente betogingen tegen werkloosheid en het onzekere bestaan. Alsof binnen het libertaire denken de kwestie van de dominantie niet vele malen breder wordt begrepen en met de nodige diepgang is bestudeerd.

Dit boek moet het evenwel hebben van zijn verhalende opzet. Men vindt er dus geen uitgewerkte kritische instelling met betrekking tot de media in terug. Dat verschijnt evenwel sterk in een boek dat ik een volgende keer aan bod laat komen.

GOULET, Vincent, Médias et classes populaires. Les usages ordinaires des informations, INA Éditions, Bry-sur-Marne, 2010, 337 blz., € 20.

3 Reacties


Als zijnde een onderdeel van die zogenoemde "volksklasse" kan ik denk ik wel de basisverdeling van de samenleving door de volksklasse in een "haves en have-nots" onderschrijven. Inderdaad door alle linkse en rechtse sympathieën heen die er leven.

De directe vertaling van politiek vindt vaak ook plaats vanuit het gebeuren in de eigen directe leefomgeving, en vanuit de eigen financiële bestedingskracht.
Zijn er voorzieningen, en blijven die of verdwijnen die?
Gaan de eigen lasten omhoog, de lokale lasten er nog eens overheen, en staan er op dat moment ook weer berichten over hoge inkomens in de krant die buiten-proportioneel stijgen?
Dat afgezet naar alle berichten over wat in bijvoorbeeld de EU gebeurt, het continue inleveren van verworven sociale voorzieningen, en de steeds gewoner gevonden stupidiserende televisieprogramma's, en wat je beschrijft is geboren.

Het levert cynisme op, dat vertaald wordt naar de politiek toe, en daardoor een afnemende belangstelling veroorzaakt voor die politiek vanwege het "toch geen invloed kunnen uitoefenen".
Oftwel: ieder gaat op een gegeven moment helemaal voor zichzelf omdat het niet meer anders kan. De sociale cohesie neemt af, de solidariteit neemt af, het cynisme overheerst.

De politiek wordt slechts nog consumentistisch benaderd. Als er een straat in de eigen wijk ongewenst omgelegd wordt, als er een ongewenst gebouw neergezet wordt, als er een stadspark gedecimeerd wordt ten behoeve van de plannen van een projectontwikkelaar, als er (meer) betaald moet worden voor iets dat voorheen gratis of goedkoper was (parkeren, afvalheffingen etc).
Na de actie is de belangstelling en de benadering van die lokaal gerichte politiek dan weer over en gaat men de eigen weg weer.

Hoe zou je het anders willen? De soort belangstelling die gevraagd wordt op deze site vergt tijd, en die tijd is er vaak in de letterlijke zin niet in de volksklasse die hier beschreven wordt.

zei: Hans Langbroek op 28/11/2010 om: 17:45u

Ik ben er zelf er voor om politiek te zijn en een realiteit weer te geven in politieke termen. Toch heb ik het idee dat het volgende meer to the point is :
we spelen ( een ) toneel stukje( s ) om te ontsnappen aan de realiteit van sterfelijkheid, domme
dierlijkheid, alle daagse ellende en zo.
Het is kortom de schijn op houden. Wie wil er nog kinderen maken met die kennis ?

zei: anti politiek ? op 30/11/2010 om: 20:54u

Ik ben er zelf er voor om politiek te zijn en een realiteit weer te geven in politieke termen. Toch heb ik het idee dat het volgende meer to the point is :
we spelen ( een ) toneel stukje( s ) om te ontsnappen aan de realiteit van sterfelijkheid, domme
dierlijkheid, alle daagse ellende en zo.
Het is kortom de schijn op houden. Wie wil er nog kinderen maken met die kennis ?

zei: anti politiek ? op 30/11/2010 om: 20:54u


Powered by Greymatter