Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

10/24/2010: "BANDITISME"

URKAS (52k image)

‘Don’t rob, it’s a crime to compete with governement’. Dit staat te lezen op een button die ik jaren geleden van een Amerikaanse libertariër kreeg. Kortom, je mag niet stelen omdat het een misdrijf is te concurreren met de regering. Dat maakt inderdaad het verschil uit tussen legale en gewone maffia. Legale maffia verwijst dan naar het gedrag dat men van regeringen kent: stelen, slaan, dreigen etc. omdat de wet het aan hen toestaat. Is er soms ook ‘ongewone’ maffia?

Klik op meer.


Het boek van Nicolaï Lilin, getiteld ‘URKAS ! Itinéraire d’un parfait bandit sibérien’, gaat over ‘ongewone’ maffia. Het gaat over maffia omdat het over georganiseerd banditisme handelt. De bedrijvers ervan zijn Siberische bandieten, die in een stad in Transnistrië verblijf houden, een plaats waarheen zij gedeporteerd zijn. Het ongewone is dat zij de laatste vertegenwoordigers van Siberische gemeenschappen zijn die felle oppositie voerden tegen het stalinistische regiem. Het zijn deze Urkas die een gewelddadige microgemeenschap vormen. In een autobiografische vorm schrijft Lilin als een van hen over zijn jeugd in die gemeenschap.

Het is een tekst vol met beschrijvingen over gepleegd geweld, wapens en jeugdbendes. Daarbij komt ook het ‘normale’ leven in die gemeenschap aan de orde alsmede zijn verblijf in de jeugdgevangenis (ook ongehoord gewelddadig), zijn gevoel voor het artistieke van tatoeages en zijn ‘opleiding’ als tatoeëerder. Het wordt allemaal uit de doeken gedaan met gevoel voor verteltrant. Op enig moment gaat ook zijn twijfel opspelen omtrent de juistheid van de overgedragen opvattingen.

Wat de tekst intrigerend maakt, althans voor mij, is de manier waarop Lilin tussen alle verhalen door beschrijft hoe de overdracht van de (strenge) gedragsregels en (ere) codes plaatsvindt en wat de grondslaggevende uitgangspunten voor die codes zijn. Daar is namelijk een anarchistische kern in te onderkennen, zonder dat het woord ‘anarchisme’ valt en zonder dat het ook maar in de verste verte de bedoeling zou zijn het met het anarchisme in verband te brengen. En ook van mijn kant: ik ga natuurlijk niet beweren dat banditisme een libertaire maatschappij dichterbij zou kunnen brengen.

Toch is het intrigerend te lezen hoe deze bandietengemeenschap alles dat met van buitenaf komend gezag bekleed is, wantrouwt en bestrijdt: het tsarisme ooit, de communistische heersers daarna, kortom politie en staat, maar ook de kerk als instituut. Een sterk mystieke vorm van het christelijk geloof speelt evenwel een belangrijke rol in dit bandietenleven. Echter, zo luidt het uitgangspunt: je hebt geen kerk nodig – integendeel – om contact met ‘de Heer’ te ervaren…

De overlevering van codes vindt met name plaats van grootvader op kinderen. De grootvaders hoeven geen bloedverwanten te zijn. De kinderen kiezen zelf naar wie ze het liefst toegaan. Een ieder wordt ‘grootvader’ als hij uit het actieve banditisme terugtreedt, maar in de gemeenschap blijft.

Gelet op dit soort elementen levert het boek materiaal voor een (rechts)antropologische manier van ‘lezen’ van de tekst. Zo leert men ervan dat de staat niet nodig is voor het produceren van regelgeving. Regelgeleid gedrag kan zich heel goed van binnenuit de gemeenschap ontwikkelen. En banditisme, daar hebben zij ook al geen staat voor nodig, dat bedrijven ze zelf wel.

Deze tekst staat associaties toe met de aandacht die sommigen hebben voor ‘piraterij’ vanwege bepaalde vormen van anti-étatisme en ‘zelfbestuur’ (in de pitatenenclave, op de schepen) die er bij kunnen voorkomen (zie bijvoorbeeld http://www.worldlingo.com/ma/enwiki/nl/Libertatia ).

Over piraten vindt men meer bij M. Rediker, ‘Pirates de tous les pays’ (Parijs, 2008; zie http://editionslibertalia.com/Pirates-de-tous-les-pays.html ). Rediker is historicus. Samen met P. Linebaught schreef hij een interessante beschouwing onder de titel ‘Zeelui, slaven, commoners en de verborgen geschiedenis van de revolutionaire Atlantische wereld’ te vinden in het nieuwe online tijdschrift ‘Hydra’ (zie: http://hydraweb.yolasite.com/resources/vol1/Hydra.pdf ).

Van P.L. Wilson is het ‘Piraten – Anarchisten – Utopisten’, met als ondertitel dat met hen geen staat is te maken. Het boek is uitgekomen bij de anarchistische uitgeverij Karin Kramer Verlag (Berlin, 2009). De brochure ‘Bastions pirates: Une histoire libertaire de piraterie’ bevat veel informatie in kort bestek over het onderwerp.

Piraterij, banditisme, het is duidelijk dat daarmee geen postkapitalistische maatschappij valt te realiseren. Waarom dan toch een zeker gevoel van affiniteit met het bestaan van zo’n micromaatschappij als van de Urkas? Luister naar wat Nicolaï van grootvader Kouzia leert: geen enkele bandiet heeft ooit enig politiek gezag ondersteund; allen hebben altijd alleen geleefd naar hun eigen wetten en ze hebben alle politieke machten bestreden.

Op een andere dag zegt grootvader Kouzia tegen Nicolaï: Onze wet verbiedt het om met politieagenten te praten. Weet je waarom? En dan legt grootvader uit: dat komt omdat politieagenten de waakhonden van de staat zijn; zij zijn de instrumenten van de staat die tegen ons worden gebruikt (..). Politieagenten zijn mensen die verschillen van de rest van het mensdom, omdat zij een behoefte voelen om ondergeschikten te zijn, om onder bevel te staan van een baas. Zij begrijpen niets van vrijheid en ze zijn bang van vrije mensen.

Dit wordt verteld zonder enige theoretische context. Maar waarom zou dat moeten als de omgeving wordt uitgemaakt door een gewelddadige maatschappij, namelijk die van de legale maffia. Enkele anarchisten trokken een soortgelijke conclusie, zo maak ik op uit de rubriek ‘Hard rain’ van Hans Ramaer in De AS nr. 171 (najaar 2010, p. 64).

Een Griekse en Italiaanse anarchistische militant poogden in 2009 een Griekse bank te beroven. Jaren terug waren ze al eens veroordeeld voor soortgelijke vergrijpen. De Italiaan, A. Bonaro voert pleidooien voor directe opstand tegen staat en kapitalisme (zie brochures van hem verschenen bij Elephant Editions in Londen). Ik heb de indruk dat dit een zekere overeenkomst met ‘Urkas’ vertoont. En toegegeven: hierop is geen libertaire maatschappij te bouwen.

LILIN, Nicolaï, Urkas ! Itinéraire d’un parfait bandit sibérien, Éditions Denoël, Paris, 2010, 493 blz., prijs 23,50 euro.

2 Reacties


Edele bandieten kom je al tegen in de roman "Things as They Are or The Adventures of Caleb Williams" van William Godwin (1794)

zei: jan bervoets op 24/10/2010 om: 15:06u

Dit boek van Lilin is eind 2009 ook in het Nederlands verschenen, onder de titel "Siberische opvoeding" (ISBN: 9789048802906, Prijs: € 19,90, Uitgever: Carrera).
De Italiaanse anarchist heet overigens Alfredo Bonanno ipv Bonaro.
Over piraten is ook nog zeer lezenswaardig Stephan Snelders boek "The Devils anarchy: The Sea robberies of the most famous pirate Claes G. Compaen & The very remarkable travels of Jan Erasmus Reyning. Buccaneer" (in het nederlands verschenen onder de titel: "Het grijnzend doodshoofd Nederlandse piraten in de Gouden Eeuw", Aksant, wat kortgeleden verramsjt is).

zei: Sjaak op 24/10/2010 om: 22:21u


Powered by Greymatter