Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

04/28/2010: "CHOMSKY OVER ACTUEEL ANARCHISME"


Boem (60k image)

‘We moeten met zorg de herinnering bewaren aan de anarchistische ideeën en bovenal de inspirerende strijd van mensen, die ervoor hebben gevochten zich te bevrijden van onderdrukking en overheersing. De manier om ons dat te herinneren moet er niet een zijn, waarbij gedachten en opvattingen in nieuwe vormen gestold raken. Ze moeten als basis dienen van waaruit men de sociale werkelijkheid begrijpt en tegelijk moet het werk wordt verricht om de noodzakelijke maatschappelijke verandering tot stand te brengen’. Noam Chomsky geciteerd door Normand Baillargeon. Waarom dat zo?

Klik op meer.


Noam Chomsky (1928), vermaard taalkundige, maatschappij filosoof, politiek activist, libertaire socialist, heeft zich in zijn lange leven regelmatig over het anarchisme uitgelaten. Zoals onlangs nog in een interview van 28 maart 2010.

De Canadese libertaire militant en docent onderwijswetenschappen aan de universiteit van Montreal, Normand Baillargeon, besteedt daar aandacht aan in een artikel in het Franse anarchistische weekblad ‘Le Monde libertaire’, nr. 1592 van 22-28 april 2010. Het artikel heeft als titel: ‘Chomsky, Enkele opmerkingen over actueel anarchisme’. Inmiddels heeft Baillargeon zijn artikel ook op zijn weblog gezet, zie: http://nbaillargeon.blogspot.com/ .

Baillargeon plaatst zijn beschouwing in een wat ruimer kader dan ik hier zal doen. Ik geef slechts enkele springende punten weer uit de antwoorden die Chomsky geeft op de vragen aan hem tijdens het interview gesteld. Het interview is te lezen op de site: http://www.zcommunications.org/cognitive-science-and-anarchism-by-noam-chomsky .

Wat Chomsky hier verwoordt komt mij voor als iets dat ook elders in de wereld, dus bijvoorbeeld Nederland, herkenbaar moet zijn. Chomsky betrekt zijn observaties echter voornamelijk op de Verenigde Staten. Zo merkt hij op dat er heden wel een zeer groot aantal mensen rond loopt dat zichzelf anarchist noemt. Maar is er ook een ‘anarchistische beweging’? Het is een retorische vraag, want waar hij op ingaat is het ‘atomisme’ en het ‘sektarisme’ onder anarchisten: ‘today’s anarchisme in the United States (..) is extremely scattered, highly sectarian’ en er is veel intolerantie onder elkaar.

Om tot een ‘beweging’ te geraken, moeten anarchisten elkaars verschillen en controverses weten te accepteren, oppert hij. Zij moeten actiepunten zoeken waarbij die verschillen er niet toe doen. Zo noemt hij het actievoeren tegen kernwapens en de verspreiding van kernwapentechnologie. Daarbij geeft hij een ‘pijnpunt’ aan dat om overwinning vraagt: de puriteinse zelfverzekerdheid van velen. ‘The insistence on purity of proposals simply isolates you from effectiveness in activisme’. Waar verwijst Chomsky naar?

Iedere anarchist is het er over eens dat het bestaande maatschappelijke bestel radicaal om moet. We moeten af van het sociale systeem dat is gegrondvest op verspilling etc. De vraag is hoe? Niemand heeft daarop een sluitend antwoord. In ieder geval is het antwoord niet: roepen dat je wil leven in een vrij en rechtvaardige samenleving. Dat is iets om naar de streven op de lange termijn. Dat is een ‘proposal’, een voorstel, in de gedachte van Chomsky, ter onderscheid van ‘advocacy’, pleitbezorging. Een voorstel kan zijn dat iedereen in vrede moet kunnen leven, en dat iedereen moet kunnen samenwerken zonder in enige hiërarchisch verband opgesloten te zitten. Wel, dat is een mooi voorstel voor een academisch ‘seminar’...

Pleitbezorging, ‘advocacy’, vereist meer dan zomaar een voorstel. ‘It means setting up your goals (proposal), but also sketching out a path here to there (that’s advocacy)’. En dit uitzetten van het pad van hier naar daar, dat vereist bijna onveranderlijk kleine stapjes. Het vereist een rekening houden met de bestaande sociale en economische werkelijkheid en ideeën over hoe toekomstige instituties tot stand te brengen binnen de bestaande maatschappij, om Bakoenin te citeren, merkt Chomsky op. En ik voeg eraan toe dat dit naar mijn smaak tevens een verwijzing naar Karl Poppers (1902-1994) ‘peacemeal engineering’ inhoudt, want spreekt Chomsky ook niet over ‘mild reformist tactics’?

Maar is dat zo ‘mild’ wat hij voor ogen heeft? Immers hij spreekt over activisme betreffende ‘workers rights, specific environmental issues, problems of poverty and suffering, imperialism and so on’. Kortom, al die problematieken die regelmatig ook op deze site aan de orde worden gesteld. En hij voegt er nadrukkelijk aan toe: dit zijn de zaken die ons moeten bezighouden ‘if you want to advocate long-term, significant social change towards a more free and just society’.

Daarna wordt hem de vraag voorgelegd of de ‘vernietiging van de staat’ niet een betere strategie is in het kader van het bestrijden van ‘business power’. Chomsky heeft hierop een eenvoudig antwoord, namelijk: dat is geen ‘betere’ strategie, omdat er in het geheel geen strategie is. De strategie van de ‘vernietiging van de staat’ zit namelijk op het zelfde niveau als voor te stellen: ‘laat er vrede en gerechtigheid heersen’.

Hoe ga je te werk bij de vernietiging van de staat? Kan je een manier bedenken hoe dat te doen? Werkelijk alles zou in elkaar storten, want er is niets dat de plaats ervan kan innemen, gaat hij door, tenzij... Kijk, zou er een bloeiend en krachtig netwerk van coöperaties, van gemeenschappelijke organisaties, van door arbeiders zelfbestuurde industrieën bestaan, dat zich uitstrekte over het hele land, over de hele wereld, ja dan pas kan je praten over ‘vernietiging van de staat’.

Dit ontkent niet het gevaar van de staat. Maar het aantal machtssystemen is veel groter. En wat het allemaal nog gevaarlijker maakt, is dat die systemen nauw met elkaar verbonden zijn. Het gevaarlijkste systeem betreft de ‘business power’. Het gaat hier om een ontelbare hoeveelheid ‘private tyrannies’. En ja, daarna komt de ‘state power’. Dit zijn allemaal werkelijke problemen. Maar laten we nu eens naar de problematiek van de strategieën kijken, zegt Chomsky. Neem bijvoorbeeld eens de gezondheidszorg bij de kop, zo stelt hij voor (bedenk dat hij over de VS spreekt).

Wat zal de strategie zijn om iets te doen aan de verbetering van tientallen miljoenen mensen, die van gezondheidszorg zijn verstoken? Het probleem daarbij is, dat het gaat om een ongeregeld, geprivatiseerd systeem dat gezondheidszorg alleen verleent aan welgestelden. Wat doe je daaraan? ‘Laten we de staat vernietigen!’, wordt er dan geroepen. Maar dit heeft helemaal niets met strategie te maken. Wat de korte termijn vereist, is de ontwikkeling van een nationaal gezondheidszorgsysteem voor iedereen toegankelijk. En dat wil ook een meerderheid van de bevolking al heel lang. Je hoeft dus niet erg veel muren af te breken om voor het bereiken van dat doel mensen te organiseren. Chomsky erkent: dat is niet het innemen van een ‘anarchistische positie’; het is eenvoudig weg een basale, menselijke positie.

Is er voor anarchisten een taak die mede verwijst naar een lange-termijn project? Chomsky meent van wel: je moet erop uit om mensen duidelijk te maken dat ze zichzelf organiseren rond de punten die hen aan het hart gaan, die hen zelf betreffen. Die punten moeten dan in verband worden gebracht met lange-termijn projecten van een anarchistische signatuur. Mensen kunnen de fabrieken overnemen en deze zelf beheren. We hebben het in het verleden gezien. Veel meer bestaat er eenvoudig weg niet. Er zijn wat leiddraden voor hoe een toekomstige libertaire maatschappij er uit moet zien, maar specifieke antwoorden zijn er niet. Onze kennis is gewoon niet toereikend genoeg, merkt Chomsky op.

Het gaat dus om organisatorische strategieën rond punten die mensen in het dagelijks leven herkennen en die korte-termijn doelen dienen, om dat dan te combineren met lange-termijn doelstellingen. Er moet dus al een deel in het heden zijn gerealiseerd om als basis te dienen voor een maatschappij die gevestigd is op vrije organisatie, solidariteit, zelfbestuur etc. Dit is wat Chomsky zich voorstelt in het kader van strategisch denken. Je moet je dus niet bezighouden met een abstract vraagstuk van de ‘vernietiging van de staat’, omdat we daar geen strategie voor hebben.

Beeldmateriaal uit: Siné Hebdo nr. 74, 3 februari 2010.

6 Reacties


Geweldig, lang leve opa Chomsky. Baillargeon heeft trouwens een mooi boek geschreven dat in 2008 ook in Nederlandse vertaling verschenen is (Zelf Denken: http://www.wereldboeken.nl/zelf_denken/index.html)

zei: kees stad op 28/04/2010 om: 14:18u

in mijn zoek toch naar een alternatieve woon werkplek..ben ik er achter gekomen dat het Nederlandse anarchisme hoofdzakelijk aan elkaar plakt van oud bollige retoriek en symboliek.. sommigen dragen zwart met rode kleding die eerder aan het nationaalsocialisme en fascisme doen denken. er zijn wel wat goede broedplaatsen die redelijk functioneren binnen hun eigen wereldje ,maar weinig of geen enkel contact met de realiteit of wat daar in gebeurd...en zijn zo verdeeld ...dan zou ik zeggen wordt eens wakker jongens...ben het dus eens met chomsky

zei: pim op 29/04/2010 om: 22:23u

@ opa Kees : leeftijd discriminatie !
@ Pim : rood en zwart zijn heftige kleuren zie kleuren symboliek : bloed dood opstand o.a.
Ik draag zeker ivm. de naderende parlements verkiezingen zichtbaar de zwart rode ster. Er is nog niemand geweest die me om uitleg heeft gevraagd of heeft gevraagd of ik een NSB'er ben. Er wordt wel gekeken heb ik gemerkt. Ik blijf de ster dragen en ook zwarte kleding.
Het blijkt z´n werk goed te doen namelijk opvallen. Ik hoef niet zo nodig op te vallen maar wil wel aandacht voor het anarcho communisme. Ik weet dat je niet op de plekken bent geweest die het tegenovegestelde zijn van wat jij beweert.
De mensen van de ACU * RESPECT ! * laten het bepaald niet bij woorden.
Ook in Amsterdam lopen heel actieve Anarchisten rond. Wat betreft de controverses en verschillen in het stukje : we zijn maar met weinigen als Anarchisten in Ned. dus daarom moet het wel op te lossen zijn lijkt het. Maar we zijn ook mensen die zo heb ik gemerkt zeer gepassioneerd kunnen zijn bevlogen en licht geraakt. Of ook gewoon
` klootzak `.Die passie
vind je bijna nergens meer. Dat klootzak des te meer. Beste Pim kijk nog eens wat verder. Ik denk dat je dan je mening bij zal moeten stellen. Je moet je zelf niet als maatstaf nemen.
Zelf ga ik eerdaags maar weer eens langs bij de AGA. Ik hoop dat ik mee mag doen in positieve betekenis. Want zo is het ook wel weer.Het zijn veel al goeie mensen
met soms het hart op de tong waar bij je trots mag zijn als je ze tot´
je bekenden en mede strijders mag rekenen.
Je hoeft daar bij geen vrienden te zijn of te worden. Ik geloof toch al niet aan vriendschap.
Bij broedplaatsen denk ik aan door een gemeente
gesubsidieerde panden die niks met Anarchisme
te maken hebben.
http://bureaubroedplaatsen.amsterdam.nl/

zei: nn op 30/04/2010 om: 22:22u

Een kleine aanvulling op mijn vorige commentaar
mensen kunnen een fabriek
overnemen. Dat gebeurd al
voor korte tijd welliswaar. Waarom gebeurd het dan niet vaker met name in Nederland en permanent en waarom niet volgens Anarcho syndicalistische principes. De mensen ZICH ZELF laten organiseren rond dat wat ze aan het hart gaat.
Als je daar mee aan de gang gaat alleen al door er over na te denken zal je mogelijk begrijpen wat mensen tot echte Anarchisten maakt namelijk een onwankelbaar vertrouwen in mede mensen. Als dat vertrouwen bij jou nu op een laag nivo staat dan zeg ik mogelijk verandert dat weer. Bescheidenheid speelt daar bij een rol.

zei: nn op 30/04/2010 om: 22:43u

opa kees beste man...daar schik toch allen maar mensen mee af..ik weet ook wel dat ze de hart op de goede plaats hebben,voel zelf dus ook vaak betrokken..
gebruik eens wat meer humor en dan met de zelfde inhoud en wat vrolijkere kleuren. persoonlijk denk ik dat je de(gewone man)sneller zal bereiken...

zei: pim op 01/05/2010 om: 20:33u

ik weet niet of het artikel dat ik juist gelezen heb, dit ook zo gelezen heeft in de commentaar van Chomsky, maar ik zie vooral de interne paradoxen binnen de anarchistische bewegingen. En misschien moeten we eigenlijk met minder grote woorden, en meer positieve daden, kleinere stapjes nemen, ipv dromen van grote zaken, en tegelijk, zelf in je schelp kruipen...
Anarchisme, heeft in mijn ogen zeker een vitale rol binnen de mij', en we mogen ons zeker niet blijven laten verleiden door puur verzet...en laten we ook constructief denken...(wat insinueert dat we dus aan het institutionaliseren zijn,...wat ik wel tegenspreek)
Anarchisme tegenwordig leeft niet meer, en lijkt vaak door de meesten worden afgedaan als een puberale tendens...
Politiek heeft hedendaags het imago van zeteltjesfetisjisme of een geil popularisme of een stugge strijd voor machtsbehoud...
Anarchisme zou ergens even tegen zijn eigen moeten keren, en opkomen met effectieve constructieve ideeën...en de eenvoudigste manier, lijkt me toch het politiek bestel van binnenuit op te heffen, zonder te vervallen tot een traditionele politieke partij (wel in het oog houden dat we tegelijk een zeg kunnen doen aan conglomeraten...teneinde deze te ontmachten...)
Evenwicht en rechtlijnigheid is moeilijk te vinden in idd een samenraapsel van sektarische anarchismen)

zei: ntanabelgica op 04/05/2010 om: 10:29u


Powered by Greymatter