Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

04/25/2010: "ECOLOGISCH LAWAAI"


vacarme (41k image)

Ecologie is in. Wie er in deze wereld wil bijhoren, moet er iets over zeggen of schrijven. Dat levert dan veel beschouwingen op. Maar zijn ze alle zinvol?

Klik op meer.


Het driemaandelijkse Franse tijdschrift VACARME (Lawaai) beweegt zich ‘tussen kunst en politiek, geleerd en militant, blad en tijdschrift’, zoals het zichzelf afficheert. Het heeft steeds een ‘glossy’ uitstraling (overigens zonder advertenties). Het werkt met themanummers. Naast het behandelde thema vindt men ook allerlei artikelen die niets met het thema van doen hebben. Ik volg het tijdschrift wel, maar zeg er weinig over omdat niet elk thema me boeit.

Nu dus een nummer gewijd aan de ecologie en dan met name wat de politiek met ecologische problemen en denkbeelden doet. Een tiental mensen van verschillende huize, mensen die met name een filosofische achtergrond hebben, verwoorden hun inzichten omtrent het thema. Het zijn mensen van wie ik de namen nog nooit ben tegengekomen, wat natuurlijk aan mij ligt...

In feite wordt alles door deze auteurs doorgelopen wat ook in Nederland wel omtrent dit thema is gezegd. Het gaat dan over: ‘duurzaam produceren’, ‘soberder leven’, ‘de schuld die het noordelijk halfrond heeft aan het zuidelijk halfrond’, de ‘mislukking van Kopenhagen’. Kortom, ik tref niets aan dat me als originele gedachte aanspreekt.

Eén keer ben ik een verwijzing naar een anarchist tegengekomen, te weten Murray Bookchin. En dan wordt deze nog maar voor de ene helft van zijn denkbeelden aangehaald, om daarna te betogen dat ook zijn visie niet tot de oplossing van de problemen leidt. Zonder dat ik wil betogen dat Bookchin de wijsheid in pacht heeft, kan je dat natuurlijk niet op die manier maken. Wat is het geval?

De auteur, Aliènor Bertrand, filosoof, vertrekt voor zijn betoog vanuit de bekende slogan ‘Denk mondiaal, handel lokaal’. Maar om de problemen, zoals grensoverschrijdende vervuiling en klimaatsverandering, aan te pakken moet er een wereldomspannend bestuursapparaat worden ontwikkeld. Dat levert weer het gevaar op van centralistisch bestuur.

Ten behoeve van de oplossing van dat probleem verwijst de auteur naar Bookchin en zijn idee van netwerken van autonome lokale eenheden. Maar deze utopie, zoals die gedachte dan wordt weggezet, zal de gesignaleerde problemen niet oplossen, zegt de auteur. Neen, want over de sociaal-economische kant van de ideeën van Bookchin, de andere helft van zijn denkbeelden, rept de auteur niet. Immers, Bookchin pleit voor een andere structurele verwerking van bestuurlijk-organisatorische problemen IN COMBINATIE MET een anti-kapitalistische economie.

Waarom men niet aan het oplossen van ecologische problemen toe komt, ligt mede aan het halsstarrig vasthouden aan de kapitalistische productiewijze in relatie tot een neoliberaal, financieel kapitalisme. Tel uit je winst!

Twee bekende namen die, in verband met het thema, in een vraaggesprek met Vacarme hun zegje mogen doen zijn José Bové en Daniel Cohn-Bendit (over de politieke partijcombinatie ‘Europe Ecologie’). Hun ideeën acht ik ook in Nederland redelijk bekend. Dan is nog opgenomen een uitgebreid interview met de Franse filosoof en (neo-)marxist Etienne Balibar.

Dit interview geeft een schets van de ontwikkeling van het denken van Balibar: “van... leerling van de Franse filosoof Althusser, over het opgenomen zijn in de ‘oude stalinistische machine’ van de Franse communistische partij, tot... dat hij in 1981 uit die partij wordt gezet”. En daarna: de fase van ‘post-marxisme’ waarbij hij zich meer en meer gaat bezighouden met ‘de rechten van de mens’. Om zich momenteel in te zetten onder meer voor daklozen en vreemdelingen zonder papieren...

Wat ik me bij het lezen van zo’n levensloop van iemand van ongeveer mijn leeftijd altijd afvraag is: hoe komt het toch dat de een zich in een ‘stalinistische machine’, zoals Balibar die noemt, kan thuis voelen en een ander, zoals ik, daar in die zelfde tijd bij voorbaat een afkeer van heeft. Want in Nederland van die zelfde jaren liep hier ook heel wat ‘gestaald kader’ te ronselen voor allerlei stalinistische partijvarianten.

Verder treft men nog beschouwingen aan over ‘verslavingskunde’, ‘waardigheid en sadomasochisme’ en een discussie over een antropologische studie betreffende de Aboriginals.

VACARME, nummer 51 (voorjaar 2010), 94 blz., prijs 10 euro. Voor voorafgaande nummers van Vacarme, zie de site http://www.vacarme.org/ .


Powered by Greymatter