Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

03/11/2010: "Terra Reversa"

Bliksems - ik heb die pil van Terra Incognita nog niet eens gelezen, komt P.T. Jones (onder anderen) met weer een nieuw boek: Terra Reversa.
Op 23 maart presentatie en discussie in de Haagse Hogeschool

omslag_terra_LR (84k image)

Klik op meer

23 en 24 maart a.s. komt dr.ir. Peter Tom Jones, milieuonderzoeker aan de KU Leuven, naar Nederland om lezingen te geven over rechtvaardige duurzaamheid op basis van zijn net verschenen boek Terra Reversa: de transitie naar rechtvaardige duurzaamheid. (Jones/De Meyere, Uitgeverij Jan van Arkel/EPO). Tom Jones spreekt op uitnodiging van resp. het Ministerie van VROM, de Erasmus Universiteit, het Haags Milieucentrum, de opleiding Climate & Environment van de Haagse Hogeschool en de Universiteit Leiden vier keer over de dreigende klimaatverandering, het te voeren transitiebeleid en het bevorderen van duurzame levensstijlen.
In Terra Reversa beargumenteert hij dat:
- wij het milieu met 90% minder moeten belasten, willen we als beschaving een goede kans hebben op overleven
- groene technologie alleen volstrekt onvoldoende is om die 90% te halen en een Green New Deal XL slechts een eerste stap kan zijn op weg naar een fundamentele transitie
- die verandering op systeemnivo nodig is, d.w.z. met een andere economie en een ander beleid
- wij niet alleen slimmer moeten produceren, maar ook anders, beter en minder
- dat de overheid moet afstappen van louter het bevorderen van duurzame productie, en in plaats daarvan een groene consumptie en levensstijl moet aanmoedigen en faciliteren
- dat het maatschappelijk middenveld een cruciale rol moet spelen om de overheid tot deze verandering te bewegen
- het overheidsbeleid de 4 Eís dient te omarmen (encourage, enable, engage, exemplify) om in een gecoŲrdineerd geheel een echt groene levensstijl mogelijk te maken.

Dinsdag 23 maart 20.00 - 22.00 uur Peter Tom Jones over rechtvaardige duurzaamheid
Korte lezing met debat o.l.v. Marius de Geus (met aandacht voor Haagse Urgenda/Klimaatcoalitie)
Reacties: Jan Rotmans (Stichting Urgenda), Robert van Lente (Platform Duurzaam Den Haag)
Organisatie: Haags Milieucentrum en Haagse Hogeschool Climate & Environment
Plaats: Haagse Hogeschool, Johanna Westerdijkplein 75 (achter station Hollands Spoor)
Zaal open: 19.30 (toegang gratis)
Aanmelden hier.

Het voorwoord van AS-redacteur Marius de Geus bij Terra Reversa:

Lange tijd hebben wij moeten wachten op een grensverleggend Nederlandstalig boek dat een werkelijke doorbraak betekent voor het denken over milieu- en klimaatbeleid. Waar het in 2006 verschenen werk Terra Incognita: Globalisering, ecologie en rechtvaardige duurzaamheid van Peter Tom Jones en Roger Jacobs een diepgaande analyse geeft van de historische, economische en culturele achtergronden van de moderne crisis van milieu en klimaat, wordt in Terra Reversa de belangrijke overgang gemaakt naar concrete, haalbare en betaalbare stappen om oplossingen te vinden. Nog veel te vaak blijven nieuwe boeken over ecologische politiek en milieubeleid steken in oppervlakkige deelanalyses van de problemen en bieden zij weinig samenhangende oplossingsstrategieŽn. In hun nieuwe boek weten Peter Tom Jones en Vicky de Meyere deze tekortkomingen echter heel doeltreffend te vermijden. Op basis van een kritische analyse van de meest recente wetenschappelijke geschriften doorbreken zij tal van vastgeroeste ideeŽn en ontwikkelen een theoretisch raamwerk dat zonder meer innovatief genoemd mag worden.

Toen ik het manuscript van Terra Reversa voor de eerste keer onder ogen kreeg om te becommentariŽren, was ik onmiddellijk onder de indruk. Er zijn maar weinig auteurs die zo uitstekend op de hoogte zijn van de meest recente literatuur in tijdschriften als Science, Nature en Ecological Economics. Nog veel minder schrijvers kunnen de immense stroom aan nationale en internationale rapporten, beleidsnota's en wetenschappelijke boeken over het milieu en de klimaatverandering Łberhaupt bijhouden. Vervolgens is het een bijzonder moeilijke opdracht om alle recente inzichten op intelligente wijze te verwerken tot werkbare voorstellen voor transities naar een ecologisch verantwoorde maatschappij. Het wordt steeds lastiger om het overzicht van dit onderzoeksveld te behouden en de nieuwste theorieŽn en ontwikkelingen op de voet te volgen, maar Jones en De Meyere zijn daar in hun boek glansrijk in geslaagd.

Terra Reversa is het boek geworden waar vele burgers, studenten en wetenschappers al langere tijd naar uit hebben gekeken. Eindelijk is er dan een boek dat op begrijpelijke wijze de dilemma's en paradoxen van de ingewikkelde milieucrisis weet te verhelderen en bovendien op systematische wijze uitwerking geeft aan het bedenken van heel concrete oplossingspaden. Het is uitzonderlijk dat Jones en De Meyere niet - zoals zo vaak gebeurt - zijn blijven hangen in vormen van utopisch wensdenken, maar daadwerkelijk de sprong maken van abstracte theorievorming naar de uitwerking van uiterst concrete stappenplannen. Zij onderzoeken onder andere de noodzakelijke transities naar duurzame mobiliteit, voeding, toerisme, wonen en (ver)bouwen, en consumptie en productie.

Door diepgaand na te denken over de maatschappelijke, economische en culturele barriŤres die veranderingen tegenwerken en door doeltreffende strategieŽn te ontwerpen voor gedragsverandering, zijn zij in staat om een coherent en plausibel/ geloofwaardig beleid voor de nabije toekomst uit te stippelen. Dit boek dient dan ook naar mijn idee "verplichte" literatuur te zijn voor al die wetenschappers, beleidmakers, politici en gewone burgers die zich actief willen inzetten voor de toekomst en leefbaarheid van onze planeet.

Wellicht de grootste kracht van Terra Reversa is dat het boek alternatieve perspectieven en vergezichten verschaft, waardoor de lezer op een andere manier leert te kijken naar het milieu- en klimaatvraagstuk. Enerzijds wordt men zich nog meer bewust van de extreme complexiteit van de klimaatproblematiek, anderzijds is het boek juist hoopgevend en vormt het een effectief tegengif tegen cynisme en dťfaitisme. Waar een groot aantal burgers en politici de moed lijkt te hebben opgegeven om verandering te bereiken, worden in dit boek de veelbelovende bouwstenen onthuld van een maatschappij die fundamenteel in harmonie verkeert met natuur en milieu.

Jones en De Meyere ontwikkelen op een consequente wijze voorstellen om het absoluut essentiŽle maatschappelijk draagvlak voor milieu- en klimaatmaatregelen te vergroten. Uiteindelijk kunnen milieu- en klimaatprobleem alleen succesvol worden opgelost wanneer de bewoners van de aarde in hun rol van burger ťn consument erkennen dat er begrenzingen zijn aan hun ecologische voetafdruk en daar in hun gedragingen en keuzes ook consequent naar handelen Berekeningen wijzen uit dat iedere persoon op aarde het recht heeft op een eerlijk aarde aandeel (fair earth share) van ongeveer 1,8 hectare. Dat impliceert dat iedere aardbewoner - ook in BelgiŽ en Nederland - te maken krijgt met de sociale en politieke norm om ervoor te zorgen dat zijn of haar milieugebruik drastisch wordt gereduceerd. Dit is en blijft een ongehoorde uitdaging voor regering en parlement in ons liberaal-democratische politieke bestel.

Terra Reversa maakt nietsverhullend duidelijk welke gevolgen dit heeft voor de consumptiemogelijkheden en -gedragingen van individuele personen. Men kan er na lezing van dit boek zeker van zijn dat het beperken van de ecologische voetafdruk tot globaal 1,8 hectare per individu drastische gevolgen zal hebben, vooral voor de bewoners van de rijke westerse landen. Een dergelijke beperking is niet te realiseren door een graduele verhoging van de energie-efficiency, het lichtelijk afzwakken van de auto- en vliegmobiliteit, of het beter isoleren van onze huizen. Het zal gaan om veel dieper ingrijpende veranderingen in levensstijl, gehanteerde technologie, ethische uitgangspunten, en leiden tot een grondige herijking en ecologisering van de westerse cultuur.

Het streven om het leven en het milieu te beschermen, levert echter ook onverwachte kansen op voor sociale, technologische, ethische en culturele veranderingen. Uiteindelijk mag niet worden vergeten dat het ecologische vraagstuk in wezen een sociaal, economisch en cultureel vraagstuk is. De hedendaagse consumentistische mentaliteit is primair een maatschappelijk, economisch en cultureel probleem, dat in hoge mate samenhangt met een 'uitwendige' opvatting van welzijn. Onze westerse cultuur richt zich in veel te sterke mate op uiterlijkheden, uiterlijke status en succes.

Een terechte conclusie van Terra Reversa is dat het stellen van ecologische grenzen aan de puur materiŽle overvloed van de samenleving het recht op consumptieve keuzevrijheid van mensen zal inperken. Tegelijkertijd zal juist veel ruimte kunnen ontstaan voor andere, meer waardevolle dimensies van geluk en welzijn. Laten we vooral niet vergeten dat waar materialisme en consumptiedrift doorgaans leiden tot geestelijke leegheid en het nastreven van uiterlijkheden, een minder consumptieve en energetisch verspillende levenswijze de mogelijkheid creŽert tot innerlijke ontwikkeling, ontspannenheid en het leiden van een gelukkig leven.

PDFs van het boek.

2 Reacties


Wat de rol van de natiestaat betreft, is de visie van Peter Tom Jones wel ontgoochelend vermits hij die helemaal niet wil beperken, integendeel. We hebben ook geen fundamentele transitie nodig wat het huidige economische systeem betreft (zoals Groene partijen in BelgiŽ stellen), maar een breuk ermee.

zei: Rafa Grinfeld op 13/03/2010 om: 06:16u

Komaan, Rafa, u hoeft uw weblog niet door een tikfout onvindbaar te maken.

zei: Prul op 15/03/2010 om: 21:22u


Powered by Greymatter