Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

01/30/2010: "SPANJE 1936"

Spanje.36 (66k image)

“Een affiche is een schreeuw gelanceerd vanaf een muur. Een onhoorbare schreeuw, want geluid is niet zijn terrein: het is een visuele schreeuw. Een alarm. Een waarschuwing. Een dringende oproep: vijand in aantocht. Gedurende de Spaanse burgeroorlog zijn de affiches het beeld van een collectief bewustzijn van het verzet, geplakt op de muren” (Josep Renau; dit citaat wordt ook toegeschreven aan Manuel Monléon).

Klik op meer.


“SPANJE 36, De affiches van de strijders en strijdsters voor de vrijheid”. Zo luidt de titel van het hier behandelde boek vol schitterend beeldmateriaal: libertaire affiches. Het is nog maar het eerste deel. Bij de affiches in het boek wordt steeds vermeld: het formaat in centimeters, welke politieke organisatie er achter staat, het jaar van verschijning, en indien bekend, de naam van de kunstenaar plus een eventueel commentaar.

Het gaat hier om politieke grafiek op het hoogtepunt van het kunnen van bevlogen artiesten, die hun gave in de libertaire strijd werpen. Wat pijn doet, is dat het onderwerp van de affiches ook laat terugdenken aan de verloren strijd om het behoud van wat de sociale revolutie reeds op gang had gebracht. Want de collectie van ruim 200 affiches bestrijkt de periode 1936-1939. Dit betekent dat aan de hand van het afgedrukte beeldmateriaal tevens de geschiedenis van de Spaanse sociale revolutie en de burgeroorlog wordt verteld. Tussen de affiches door treft men daarover begeleidende tekst van de samenstellers aan.

De ruim 200 affiches vormen de keuze uit ongeveer 3000 affiches die in een oplage van 3000 à 10 000 stuks ieder, in de aangegeven periode zijn vervaardigd. De politieke grafiek wordt in Spanje overigens al vanaf ongeveer 1920 op een professionele, artistieke wijze beoefend en ook daarover wordt de lezer door de samenstellers geïnformeerd. Verder wordt aandacht besteed aan het feit dat de verschillende politieke groeperingen en strijdbewegingen over hun eigen artistieke, publicitaire organisaties beschikken.

Zo kent de ‘Colonne de Fer’ (confederale milities opgericht tijdens de Spaanse burgeroorlog) bijvoorbeeld de commissie ‘grafische kunst’, waarbij professionele grafici in veel van de gevallen hun diensten verlenen. In het boek is ook een hoofdstuk gewijd aan het syndicaat van professionele ontwerpers van Barcelona (van de Union General de Trabajadores;UGT). Tevens belichten de samenstellers een aantal van de begaafde grafici afzonderlijk, onder wie Sim (pseudoniem). Deze Catalaanse schilder, wordt wel beschouwd als dé iconograaf van de Spaanse revolutie. We leerden deze kunstenaar al kennen door de opgenomen aquarellen in het door Dick Gevers verzorgde boek ‘Barcelona 1936, Kaminski’ (besproken op deze site op 6 april 2009 onder de titel Sociale revolutie 1936). Hoewel elke graficus zijn eigen stijl in brengt, zijn eigen techniek beoefent, zij allen werken in grotere verbanden samen.

De vraag die zich opdringt is hoe het komt dat deze grafiek zoveel zeggingskracht uitdrukt? Duidelijk is dat er veel emotie in wordt ‘geopenbaard’. De affiches laten zich dus niet reduceren tot louter informatiedragers. Hun esthetiek drukt een spanning uit waardoor een verbinding ontstaat tussen de aanschouwer en het verbeelde. Hij of zij wordt deel van de scène, die het affiche exposeert.

De bundeling van deze affiches bekijken, maakt dat men iets voelt van ‘de korte zomer van de anarchie’ (H.M. Enzensberger), zoals ook Wally Rosell, een van de samenstellers, het samenvat.

ESPAGNE 36, LES AFFICHES DES COMBATTANT-E-S DE LA LIBERTÉ, uitgegeven door Les Éditions libertaires, St-Georges d’Oléron, 2008, derde druk, 158 blz., prijs € 35.


Powered by Greymatter