Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

04/30/2009: "ANARCHISTISCH ZAAIGOED"

PROUD (49k image)

Proudhon heet wel de ‘vader van het anarchisme’. Hij leeft in de eerste helft van de 19de eeuw. Heeft hij ons dan nu nog wat te vertellen? En zouden we dat dan kritiekloos moeten volgen?

Klik op meer.

De Fransman Pierre-Joseph Proudhon is geboren in 1809, in Besançon (richting Frans-Zwitserse grens). Op 19 jarige leeftijd moet hij zijn studie opgegeven vanwege de armoedige situatie waarin het gezin verkeert waaruit hij voortkomt. Hij gaat in een drukkerij werken, eerst als zetter, later als corrector. Langs die weg komt hij in aanraking met teksten van verschillende vroegsocialistische signatuur en over politiek-economische theorieën.

In 1838 verwerft hij een studiebeurs van de Academie van Besançon, die het hem mogelijk maakt twee jaar te besteden aan de bestudering van verschijnselen die hem bovenmate interesseren: economische analyse van en kritiek op de maatschappij.

In 1840 schrijft hij dan het boek dat hem blijvend zijn plaats in de kritisch socialistische rijen oplevert, getiteld: ‘Wat is eigendom?’. De ondertitel ervan luidt: ‘Onderzoek naar het beginsel van recht en regering’. Dit is nog maar zijn ‘Eerste gedachte’. Er volgen de uitgave van nog twee ‘Gedachten’. En als hij in 1865 overlijdt, zullen zijn ‘Oeuvres completès’ bestaan uit een kleine twee meter boeken....

Wat is eigendom? Eigendom is diefstal!, antwoordt Proudhon in 1840. Hij zal meer over het verschijnsel eigendom schrijven. Anderen hebben tegenspraken in die verschillende behandelingen opgemerkt. Meerdere schrijvers hebben ook op andersoortige tegenspraken in zijn werk gewezen. Buitendien huldigt Proudhon enkele opvattingen die op geen manier in het anarchisme passen.

In de brochure die onlangs verscheen, getiteld ‘Pierre-Joseph Proudhon’, samengesteld door een collectief van de ‘Union régionale Rhône-Alpes’ van de Anarchistische Federatie, gaat men daar niet omheen. Doel van de brochure is een aantal begrippen en concepten die Proudhon hanteert te verduidelijken aan de hand van ruime citaten uit zijn eigen werk, zoals: eigendom, staat, religie, revolutie, vrijheid, gelijkheid, gerechtigheid, zelfbestuur, evenwicht, mutualisme en federalisme. Het slothoofdstuk is gewijd aan kritiek op Proudhon. Daarin wordt aangegeven in hoeverre het collectief die kritiek al dan niet deelt.

Het is duidelijk dat politico-economische teksten, die in het midden van de 19de eeuw zijn geconcipieerd en inspelen op de politieke situatie van toen, niet alle en in hun geheel op een politieke situatie van begin 21ste eeuw toepasselijk zullen zijn. Oh neen? Er is immers te veel veranderd! Hè? Is uitbuiting dan de wereld uit? Zijn we van de kapitalistische staat verlost? En ga maar door... Er valt nog heel wat van Proudhon te leren. We zullen het evenwel zo moeten verwerken, dat het onze tijd raakt.

PIERRE-JOSEPH PROUDHON, collectif, (brochure ‘Graines d’ananar’), uitgeverij Éditions du Monde libertaire, Parijs, 2009, 66 blz., prijs € 5.-.

3 Reacties


Laten inspireren en ervan leren, niet alles kopieëren.
Daarom is Proudhon een grote denker en analyticus.
Omdat veel elementen uit zijn tijd nog steeds aanwezig zijn, zoals uitbuiting, racisme, kapitalisme en grote armoede, kan men hem nog steeds bestuderen.
Veel leesplezier

zei: Harry op 01/05/2009 om: 01:22u

Naast de algemene kritiek over "eigendom" als vorm van macht ten koste van de ander is het federalistische beginsel het kernpunt van Proudhons gedachtegoed. Vooral in zijn concrete argumenten tegen de Italiaanse eenheid en de staatseenheid als zodanig blijft hij sterk. En dat geldt ook voor federalistische (= decentrale) syndicalistische organisatie. In zijn argumentatie over de natuurlijke noodzaak van basisorganisatie beroept hij zich op even "natuurlijke" vaste gewoonten, die in feite vooroordelen van zijn tijd zijn - in de mening dat een vrije maatschappij deze in stand zou houden. Daarin verschilt hij van mening met Bakoenin, die later op veel punten gelijk heeft gekregen.
oke slecht oke slecht oke slecht

zei: jan bervoets op 02/05/2009 om: 22:41u

Met kritiek op "eigendom" en daar aan gekoppeld "bezit is diefstal", kan men heden ten dage nog steeds een variatie daarop zeggen:
Het volk wordt bestolen om de rijken te bevoorraden
(subsidies voor banken, aandeelhouders, salarisverhogingen voor politici en topfunctionarissen, terwijl de bevolking verarmd daardoor).
Misschien kan men met andere woorden zeggen dus:
Steel van de rijken, haal je gestolen bezit terug, want het is van jullie, o volk.
Jat van de rijken, want het is van jou.
Misschien is het zo duidelijk wat met het geld van de bevolking gebeurd heden ten dage

zei: Harry op 03/05/2009 om: 12:53u


Powered by Greymatter