Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

04/08/2009: "GEEN PARDON GEEN VERGELDING"

PARDON (26k image)

De straffeloosheid van misdaden tegen de menselijkheid is menigeen een doorn in het oog. De verschillende bestaande (internationale) tribunalen beogen daar iets aan te doen. Heeft dat zin?


De Belgische libertaire denker Raoul Vaneigem gaat in zijn jongste boek NI PARDON NI TALION (Geen pardon geen vergelding) op deze vraag in. Eerst stelt hij voor alle duidelijkheid, dat radicaliteit van een opvatting zoals men die bijvoorbeeld van hem mag verwachten, niet betekent dat men daarom afstand moet nemen van hervormingen, die een afname van de dominante barbarij kunnen betekenen.

Hij formuleert daarbij het volgende beginsel: “Ik ridiculiseer de strevingen ten behoeve van de vooruitgang van de gerechtigheid niet. Ik eis slechts dat die steeds voortstuwend zullen zijn en dat ze de menselijkheid een stadium laten bereiken waarin de betreffende strevingen verouderd blijken”. Bij het formuleren van dit beginsel valt Vaneigem op zijn eigen activistische verleden terug. Hij verwijst namelijk naar wat de ‘internationale situationisten’ al jaren geleden proclameerden: ” Het gaat om het creëren van situaties, die een weg terug beletten!”.

Vervolgens maakt hij duidelijk dat de verschillende (internationale) tribunalen om de misdaden tegen de menselijkheid aan te pakken, nuttig werk doen. Het is niet een voldoende maar het is wel een noodzakelijke stap, merkt hij op. De tribunalen helpen namelijk te breken met het idee, dat staatslieden en andersoortige leiders bij misdaden tegen de menselijkheid ongemerkt wegkomen. Het is dan ook sinds kort dat de Pinochets, de Taylors, de Milosevitsen weten dat ze niet meer straffeloos zullen blijven.

Nu gaat het Vaneigem niet om het ‘straffen’. Dat zit al in de titel van zijn boek: ‘ni talion’ (geen oog om oog, tand om tand). Bij misdaden tegen de menselijkheid wordt echter geen enkel pardon aanvaard (ni pardon), maar vergelden is ook niet de bedoeling. Wat dan wel?

De tribunalen verrichten al goed werk door onderzoek te doen naar en het openbaren van de barbarij en het laten getuigen omtrent wat plaatsvond (discriminatie op grote schaal, genocide). De cirkel van de onmenselijkheid moet worden doorbroken. Daarbij is het volgens Vaneigem onvoldoende alleen de aandacht naar het enkele individu, de plegers en aanstichters van wandaden uit te laten gaan.

Het gevangenzetten van bijvoorbeeld Charles Taylor is minder belangrijk dan een proces optuigen met betrekking tot het (mede) verantwoordelijk stellen van allen die de kindsoldaten vormden, de kindprostitutie bevorderden, de kindslaven uitbuitten. Het is Vaneigem dus te doen om het systeem achter de daden aan te pakken. Wat hij bevorderd wil zien, is een voortdurend bewustzijn van ‘het kwaad’ dat ons omringt.

Zijn vraag is dan ook: Wanneer zal er een tribunaal worden opgezet om de verantwoordelijkheid voor de wrede conflicten in Sierra Leone van ook de diamantmijnbouw te onderzoeken. Het zelfde geldt met betrekking tot de oliemaatschappijen die Nigeria vernielen en de farmaceutische lobbies, die hun producten op de bevolkingen van de derde wereldlanden uit proberen...

In dat perspectief levert hij eveneens scherpe kritiek op de economie van de consumptie waarbij, zoals hij zegt, de grote supermarkten in hun schappen het mondiale neokolonialisme uitstallen. Zij stralen het type van westerse democratie uit waar de keuze vrij is, als je maar betaalt.

Om in dit alles verandering in te brengen is een andere levensstijl nodig. Vandaar dat Vaneigem in het slothoofdstuk daarvoor pleit en enkele eisen formuleert, zoals:
1. Verzekeren van de absolute voorrang van het recht op leven vóór de rechten op handel en financiële zaken.
2. De scholen onderwijzen in het leven, niet in de wetten van de markt.
3. Het verbreken van de mentale insnoering van de mens om daarmee zicht op het leven te laten ontstaan.
Het is de wat tamme verwoording van wat Vaneigem onderwijl met de gloed van een militant nader toelicht: de opvoeders hebben uit te stralen dat de zoektocht naar macht en gewin die allerlei vormen van roof vestigen, uiteindelijk leidt tot het overgrote deel van de gepleegde misdaden tegen de menselijkheid. We moeten dan ook geen gevangenissen maar scholen bouwen.

Hier is als kernpunt te herhalen de openingszin die Johny Lenaerst gebruikte bij de bespreking in 2002 van een ander boek van Vaneigem: “In een wereld waar het geld ten volle regeert, en de wareneconomie overal het idee van de dood verspreidt, ziet Vaneigem in elk mens nog genoeg levenskracht om te bestrijden wat hem onderdrukt en onteert” (zie de site: http://www.yabasta.be/Raoul-Vaneigem-over-het-einde-van).

Juist bij zijn toelichtingen op de eisen koerst Vaneigem op volle sterkte. Het is inmiddels ruim veertig jaar geleden dat zijn ‘Handboek voor de jonge generatie’ (de Nederlandse uitgave van ‘Traité de savoir-vivre à l’usage des jeunes générators; 1967) een van de grondslagen bleek te kunnen vormen voor de studentenopstand in Nanterre. Dat leidde weer tot ‘Mei 68’. Kortom, wie weet...

VANEIGEM. Raoul, Ni pardon ni talion, La question de l’impunité dans les crimes contre l’humanité (Geen pardon geen vergelding, Het vraagstuk van de straffeloosheid bij de misdaden tegen de menselijkheid), uitgeverij La Découverte, Parijs, 2009, 110 blz., prijs € 10,-.

13 Reacties


Mijn ervaringen met internationale tribunalen is dat alleen kritici op westerse samenlevingsmodel terecht staan. Oorlogsmisdadigers als Bush, Omert, Sharon, Blair en andere westerse regeringsleiders zijn nog niet opgepakt
Dus internationale tribunalen zijn alleen een verlengstuk van het westerse beleid. Ik spreek niet van internationale tribunalen,maar westerse rechtbanken ter onderdrukking van de wereldbevolking
De rechters en de aanwezige deelnemers hebben allen tot nu toe alleen de westerse kritische staatshoofden aangepakt en veroordeeld
Dus ik erken het internationaal gerechtshof niet, zolang de pro westerse en westerse staatshoofden niet veroordeeld zijn.
Het is een onderdeel van het neo-kolonialistische politiek

zei: Harry op 08/04/2009 om: 15:34u

Op zich niet onjuist gezien en in het algemeen heeft het te maken met het vraagstuk van de onpartijdigheid van de rechter. Vaneigem gaat daar niet aan voorbij. Hij verwijst daarbij ondermeer naar een oud, maar sprekend voorbeeld. De Franse generaal Malet die vervolgd wordt omdat hij gecomplotteerd had tegen Bonaparte, werd door de rechters gevraagd wie zijn handlangers waren: "U, indien ik geslaagd was in mijn opzet" (want het gelijk is steeds aan de zijde van de overwinnaars...).

zei: Thom op 08/04/2009 om: 17:01u

Het verwonderd mij dat in dit 'anarchistische milieu' toch telkens de rechtstaat niet alleen erkend wordt, maar ook gewezen wordt op mogelijke verbeteringen in smering van haar machinerie.
Voor een afbraak van dit systeem, om te leven in anarchie zijn hervormingen de ergste verhinderingen en de grootste verraders van revolte en revolutie.

"...Het is Vaneigem dus te doen om het systeem achter de daden aan te pakken. Wat hij bevorderd wil zien, is een voortdurend bewustzijn van ‘het kwaad’ dat ons omringt."

Dan moet dus worden afgerekend met het systeem dat niet alleen deze vormen van uitbuiting en onderdrukking tot gevolg heeft, maar het zelf creëert, zonder daarbij de instellingen die deze wereld voortbrengt te gebruiken om haar het rechte pad te wijzen.
"...de mens is verankerd in onzichtbare macht structuren, instituties die hem disciplineren, zoals de school, het leger, het gerecht, het ziekenhuis."(foucault)
Leven in anarchie wordt juist verhinderd door scholen, banen/bazen, civilizatie, rechtbanken en wetboeken.

zei: gerrit op 08/04/2009 om: 18:08u

De boek bespreking en reacties sluiten mooi aan op mijn initiatief. Zie :
http://a-a-p.weebly.com/the-collaborators

Michael Moore is met iets soortgelijks bezig maar mijn initiatief noemt de dingen bij de naam en geen privacy voor de ge interviewden.

www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2009-02-11

Ik zoek bijv. mensen met hand cam die willen filmen als ik bijv. een bedrijf / winkel wordt uitgezet en logistieke steun vervoer e.d. Verder info nodig over de juridische implicatie's. Enzv.

zei: academyartpromotion op 08/04/2009 om: 19:26u

Het volledige adres van de info page mbt. video project is : http://a-a-p.weebly.com/the-collaborators.html

Ik was .html vergeten.

zei: academyartpromotion op 08/04/2009 om: 19:29u

De klassieke anarchistische theorie is heel eenvoudig: in de anarchistische maatschappij zijn de rechtbanken en tribunalen opgeheven en is er geen (reden tot) vergelding meer. Lees Bakoenin!
Ook in het tweede couplet van de oorspronkelijke Franse versie van de Internationale eist men "ni dieu, ni maitre ni tribun" (= geen god, geen baas, geen tribunaal).

zei: jan bervoets op 10/04/2009 om: 13:48u

Ladies and gentlemen, hold your horses! Harry erkent het internationaal gerechtshof niet! huilen

zei: SaKo op 10/04/2009 om: 14:57u

Il n'est pas de sauveurs suprêmes
Ni Dieu, ni César, ni tribun

Bliksems, hij heeft oorspronkelijk zes coupletten, daar moet je toch niet aan denken. Geen wonder dat HRH deze heeft laten vallen wink

Overigens betekent tribun zoiets als hoofdman, dus niet tribunaal. Hoe het zit met anarchisme en rechtbanken mag Thom uitlegggen big grin

zei: Prul op 10/04/2009 om: 21:06u

"Dus ik erken het internationaal gerechtshof niet, zolang de pro westerse en westerse staatshoofden niet veroordeeld zijn.
Het is een onderdeel van het neo-kolonialistische politiek"...
Met andere woorden, als er meer varatie in het soort gearresteerden zou zitten zou het wel in orde zijn, of indien het afkomstig zou zijn van een NIET-neo koloniale politiek. Laten we zeggen een "geinstitutionaliseerd revolutionair tribunaal"... Wie het dan ook wel of niet beweert te erkennen; het zijn deze instituten en de wereld die ze nodig hebben die verwoest moeten worden. Dat is niet een kwestie van wachten tot we "de revolutie achter de rug hebben, en dan leve we nog lang en gelukkig..."

zei: henkie op 11/04/2009 om: 10:43u

Rechtbanken. Die vormen voor anarchisten een onverteerbare hap. Ja. Tegelijk blijft er een hardnekkige verwarring bestaan. Laten we eens zien waarover we het met elkaar eens zijn, en waarover verwarring bestaat.

Eens : Anarchisten, zo ook Bakoenin, verwerpen de middelen waarmee de bestaande maatschappij in stand wordt gehouden. Tot die middelen behoren rechtbanken en het strafrecht. Dat strafrecht gaat uit van het talio-beginsel, dat wil zeggen van vergelding. We zagen dat Raoul Vaneigem dit, net als andere anarchisten verwerpt.

Verwarring : Een libertaire maatschappij wordt door vele anarchisten niet als een conflictvrije maatschappij begrepen.In dit verband is het een vergissing te menen dat bijvoorbeeld Bakoenin het bestaan van rechtbanken verwerpt. Integendeel. Hij neemt ze expliciet op in door hem opgestelde beschrijvingen van libertaire maatschappij-organisaties, juist om geschillen te beslechten (wie vindplaatsen wil: zie het proefschrift van Th, Holterman, Recht en politieke organisatie, Zwolle, 1986).

Als het woord 'rechtbank' niet goed passend wordt geacht, kan er ook van 'geschillenbeslechtende instanties' worden gesproken, of over een 'asega' (zoals ooit in Drente en omgeving): een oordeelzoeker. Samen met de conflicterende partijen en aangezocht door hen, zette die een 'gesprek' op met de partijen, om langs die weg samen met hen het conflict de wereld uit te krijgen. Dat is al een heel oud 'middel'. Ze zullen het nu wel 'mediatie' noemen en denken dat ze iets nieuws hebben ontwikkeld...

zei: Thom op 15/04/2009 om: 10:30u

Thom,
Je hebt een interessante beschrijving gegeven van een rechtssysteem, die waarschijnlijk beter te gebruiken is dan het huidige systeem, dat uit gaat vanuit dominatie van een machtsgroep.
Misschien kan er meer overgesproken worden en ook wat verder uitgewerkt als alternatief.
Alleen hoe zet je zo'n rechtssysteem in de huidige samenleving?
Hoe kan je het aan de burgers uitleggen en ook nog zo dat ze het accepteren?

zei: Harry op 15/04/2009 om: 14:46u

Harry,

Je twee laatste vragen drukken inderdaad op een 'pijnpunt': hoe krijg je het systeem om?

Dat blijft voorlopig dé vraag vrees ik.

zei: Thom op 15/04/2009 om: 18:06u

Thom,
Sinds er revolutionairen zijn, worden die vragen gesteld.
Er zijn al verschillende pogingen gedaan om een andere menselijke, humane en meer vreedzame samenlevingen te vormen.
Maar tot nu toe zijn het pogingen geweest.
Enkele aanzetten waren in voormalig Sovjet Unie, Spanje, later Joegoslavië, Cuba, Venuzuela, Griekenland, Boliva, China en nog andere diverse gebieden.
Maar in het Noorden(bv Nederland) is het niet veel verder gekomen dan verzet en protest(Soms aangevuld met alternatieve bedrijfs/organisatie-vormen binnen het bestaande systeem).
Wezenlijke veranderingen zijn nog niet geregeld.
Het westers kapitalistisch model bestaat nog steeds en kan voortbestaan mede door grootschalige oorlogen, WO1, WO2
En gezien de sfeer en de crisis in Europa, kan men wel een beetje zien aankomen waar het naartoe kan gaan( zie bv de machtsuitbreiding en de geweldadige functie van de Navo, en de ontwikkeling van een vorm van een Europees aparthiedssysteem)
Daarom zullen revolutionairen, anarchisten met allerlei achtergronden opnieuw de vragen die op de pijnpunt drukken moeten beantwoorden en een veelzijdige strategie uitwerken. En ook veel meer gezamelijk de strijd oppakken, dan tot nu toe is gedaan.
Het opnieuw beantwoorden van de vragen, strategie ontwikkelen en een gezamelijke aanpak blijven continu nodig, als onderdeel van het historisch proces naar een menselijke, humane en vreedzame samenleving.

zei: Harry op 17/04/2009 om: 03:52u


Powered by Greymatter