Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

04/06/2009: "SOCIALE REVOLUTIE 1936"

KAMINSKI (65k image)

Spanje, 1936. In de revolutionaire zomer hebben de bazen, in het bijzonder die in Catalonië, het veld moeten ruimen. Net als op het platteland collectiviseert men ook in de stad ondernemingen en sluit men ongezonde en gevaarlijke. Dit is geen ‘experiment’. Vanaf 1936 is de anarchie dan ook geen utopie meer, althans niet in dit gedeelte van Spanje. Is er verslag gedaan van deze periode van 'geslaagde anarchie’?


Het is opmerkelijk dat in het hard-satirische Franse weekblad onlangs tweemaal op een serieuze manier over de Spaanse sociale revolutie is geschreven (nr. 28 en 30; 18 maart en 1 april 2009). Het is het moment dat ook de Nederlandse vertaling (door Dick Gevers en Bart Schellekens) van het boek verschijnt over die periode van de hand van de Duitse journalist Hanns-Erich Kaminski (1899-1960?). Het boek draagt in de Nederlandse versie als titel : BARCELONA 1936.

Het omvat een uitgebreid en commentariërend reisverslag van Kaminski door ‘geanarchiseerd’ Catalonië ten tijde van de sociale revolutie in 1936. Hij schrijft zijn boek oorspronkelijk in het Duits, maar als eerste komt de Franse versie ervan uit onder de titel ‘Ceux de Barcelona’ (in 1937). De Duitse tekst gaat verloren bij een Gestapo-inval in zijn huis, in 1940.

Samen met enkele andere bekenden uit de anarchistische kring van toen, de Nederlandse anarchist Arthur Lehning en de Amerikaanse anarchiste Emma Goldman, maakt Kaminski de boven bedoelde reis. Overigens publiceert Arthur Lehning over die reis en zijn verblijf in Catalonië onder de titel ‘Spaans dagboek en Aantekeningen over de revolutie in Spanje’ (eerste druk 1996).

Het boek van Kaminski, dat door de uitgeverij Iris (Amsterdam) is bezorgd, is verluchtigd met schitterende prenten van de hand van de Catalaanse schilder SIM (pseudoniem van José Luis Rey Vila; 1900-1983).

Kaminski schrijft zijn reisverslag onderwerpsgewijs. Uiteraard vindt men veel informatie over de collectivisaties op het platteland en in de steden van grond, agrarische bedrijven en productiemiddelen, alsmede over de wijze waarop door algemene vergaderingen en comités het arbeids- en dienstenproces opgang wordt gehouden (van periodiek afleggen van verantwoording, terugroepingsrecht, etc.).

Het leven in stad en dorp wordt toegelicht. De positie van de vrouwen, het procederen voor de volksrechtbank, de kerken, de militie, dat alles komt per hoofdstuk aan de orde. Kaminski licht eveneens de positie van de anarchisten toe en behandelt het libertaire communisme. Het is wat dat aangaat een omvattend boek over een reële sociale revolutie. En dat ook nog eens op een heel toegankelijke wijze geschreven.

De resultaten van de collectivisaties binnen het kader van de sociale revolutie heten verbluffend.Tegelijkertijd voltrekt er zich echter in die tijd tevens een burgeroorlog. De fascistische generaal Franco tracht heel Spanje te veroveren en hij krijgt hulp van bevriende naties (Italië en Duitsland).

Het is om reden van het succes van de sociale revolutie dat kapitalisten, nazi’s, fascisten en communisten als in één groot verbond via de burgeroorlog een punt pogen te zetten achter het voor hen ‘slechte voorbeeld’ van de sociale revolutie. Het zou anderen immers op een idee kunnen brengen, concludeert het artikel in Siné Hebdo over die periode.

KAMINSKI, Hanns-Erich, Barcelona 1936, Aquarellen SIM, vertaald en van biografische gegevens voorzien door Dick Gevers en Bart Schellekens, Uitgeverij Iris, Amsterdam, 2009, 227 blz., prijs € 20,-.

11 Reacties


Het wordt tijd dat dit rechtvaardige en het goede experiment van 1936 wordt doorgezet en nagevolgd.
Ook 2009 zal veel van zulke acties moeten gebeuren. De crisis geeft daar de noodzaak van aan

zei: Harry op 06/04/2009 om: 18:04u

Natuurlijk ook op voorraad bij de alternatieve boekhandels zoals Het Fort van Sjakoo te Amsterdam, de Rooie Rat in Utrecht en Rosa in Groningen

zei: Sjaak op 06/04/2009 om: 20:04u

Dit is er ook over geschreven:

de korte zomer van de anarchie door H.M Ezensberger. Geen 100% op waarheid berust verslag, maar alle bronnen (mondeling, schriftelijk enzo) die hij kon vinden en in een soort van verhaal gedaan. Alle bronnen worden ook met voetnoten aangegeven

zei: Jan op 07/04/2009 om: 13:33u

Het is natuurlijk zeer toe te juichen dat het boek van Kaminski nu eindelijk in het Nederlands is verschenen. Kaminski doet verslag van een reis langs gecollectiviseerde dorpen, van Barcelona naar Valencia. Deze reis, een initiatief van Emma Goldman, maakte Kaminski in haar gezelschap en dat van Arthur Lehning. Diens verslag verscheen als Spaans Dagboek (1e dr. 1996; 2e dr 2006, samengesteld en ingeleid door Toke van Helmond Lehning).
Over Kaminski zijn maar weinig biografische gegevens bekend. Over zijn verblijf in Argentinië na de Tweede Wereldoorlog zijn maar sporadisch gegevens opgedoken. Zijn exacte overlijdensdatum is onbekend.
Het is merkwaardig en jammer dat zowel Dick Gevers in zijn inleiding bij deze vertaling, als Thom Holterman is zijn bespreking hier, slechts de eerste druk noemen van Lehnings Spaans Dagboek. Juist de tweede, gecorrigeerde en aangevulde druk (Uitg. St. Ithaka/De Vooruitgang, 2006),
bevat nieuwe achtergrondinformatie over de reis van Kaminski, Lehning en Goldman en bovendien niet eerder bekende biografische gegevens over Kaminski en zijn vrouw Anita Karfunkel. Ook heeft Toke van Helmond-Lehning enkele onjuistheden in het verslag van Kaminski kunnen corrigeren. Het is jammer dat voor deze uitgave van Barcelona 1936, van deze gegevens geen gebruik is gemaakt. Het zou Kaminski iets meer biografisch kader hebben gegeven dan nu in deze uitgave het geval is. Zeker wanneer ook gebruik gemaakt zou zijn van informatie uit de Duitstalige editie van Spaans Dagboek - Spanisches Tagebuch & Anmerkungen zur Revolution in Spanien (edition tranvía, Berlin 2007) - waarin niet eerder gepubliceerde correspondentie tussen Kaminski en Lehning uit de jaren na 1936, is opgenomen.

Martin Smit
(Uitg. St. Ithaka/De Vooruitgang)

zei: Martin Smit op 07/04/2009 om: 15:55u

Martin heeft gelijk als hij zegt dat ik ook naar de tweede druk van Lehning's Dagboek had kunnen verwijzen. Ik had evenwel niet meer in de zin dan op te merken dat een Nederlandse anarchistische grootheid zich in het gezelschap van Kaminski verkeerde evenals een Amerikaanse grootheid.

Nu het er eveneens om gaat meer informatie te verschaffen over de situatie van de sociale revolutie in 1936, vind ik het zelf jammer dat niet meer te hebben uitgewerkt, bijvoorbeeld met te wijzen op het bestaan van Gaston Leval zijn boek over de collectieven in die tijd. Ik heb alleen de Engelse titel (Collectives in the spanish revolution, 1975), maar ik meen dat er ook een Nederlandse vertaling van bestaat. Heel lezenswaardig met betrekking tot de organisatievormen van de collectieven. Wie zich breder wil oriënteren op het onderwerp zou eens op de site van Anarchy Archives moeten kijken, onder het kopje "Spanish Civil War Biblography' ; te vinden op: http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/spancivwar/spancivwarbiblio.html.

zei: Thom op 07/04/2009 om: 18:30u

Omdat de bestaande biografische gegevens over Kaminski zo summier waren, en deze in de 2e druk van Spaans Dagboek juist worden aangevuld, is het jammer dat ze voor deze uitgave niet zijn gebruikt. Daar wilde ik melding van maken, om het verslag van de onzichtbare Kaminski (een vergelijking met B. Traven dient zich aan), in een biografische context te kunnen plaatsen.

Voor zover ik weet bestaat er geen Nederlandse vertaling van Collectives in The Spanish Revolution van Gaston Leval. Wel is er natuurlijk de baanbrekende studie op het gebied van de collectivisaties, van Jacques Giele, getiteld Arbeiderszelfbestuur in Spanje 1936-1939 (1e dr. Anarchistische Uitgaven 1975, 2e dr. Kelderuitgeverij 2004), destijds in 1975 door Arthur Lehning omschreven als "briljant."

zei: Martin Smit op 07/04/2009 om: 20:44u

Als we dan toch uitgebreid aan het aanvullen zijn, laten we dan ook even de online versie van twee biografische schetsen op de website van de uitgever van de Duitse editie van Lehnings Spaanse dagboek beschikbaar stellen: http://www.tranvia.de/buecher/bio-kaminski.htm.
Dit is wel alleen weggelegd voor degenen die de Duitse taal beheersen, maar dat geldt voor Duitse boekversie evenzeer. Die is overigens op voorraad bij het Fort van Sjakoo te Amsterdam.

zei: Jeroen Fort op 07/04/2009 om: 22:36u

Als je logisch na denkt dan kan je zelf al tot redelijke conclusies komen over de revolutie in Spanje " toen ". Velen waren wanhopig arm en onderdrukt EN het politiek bewustzijn met name in de steden was groot; die armen hadden dus weinig te verliezen. De situatie in Ned anno 2009 is bepaald niet identiek aan die van Spanje 1936. Er kan gesteld worden gezien milieu crisis en dergelijke dat de noozaak tot revolutionaire verandering minstens zo groot is nu maar jammer genoeg is de meerderheid van de mensen in Nederland verburgerlijkt en niet politiek bewust.
Tot slot wil ik verwijzen naar de autobiografie van Luis Bunuel waar hij kort de - volgens hem -onpraktische instelling van de anarcho-communisten noemt. Met name vlak achter het front de utopie bouwen.
Mijn commentaar daar op is dat een revolutie niet zonder PASSIE kan en passie is niet altijd "praktisch ".

zei: academyartpromotion op 08/04/2009 om: 09:59u

De link die Jeroen Fort opgeeft werkt niet, zoek dus naar Kaminski op
http://www.tranvia.de/
en volg het spoor vandaar, rubriek: boeken over Catalonië.

zei: Prul op 09/04/2009 om: 13:06u

Als je de punt achter htm uit de link in mijn posting weghaalt, dan doet die het wel rechtstreeks

zei: Jeroen Fort op 09/04/2009 om: 15:22u

Het klopt dat de meerderheid van de burgers in Nederland nu in 2009 verburgelijkt zijn en zeker niet revolutionair, zoals in 1936.(vb CDA wil wel samen met PVV(Wilders) regeren), dat betekent voor revolutionairen en ander-globalisten, dat er aardig wat informatie verspreid en strategieën bedacht moeten worden om de burgers tot positieve verandering te bewegen.
Hopelijk kunnen de enkele revolutionairen wat meer gezamelijk acties ondernemen en ook veel meer strijd-organisaties opbouwen
Van minder richtingen-strijd naar meer gezamelijkheid.
oke

zei: Harry op 09/04/2009 om: 17:16u


Powered by Greymatter