Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

04/01/2009: "RAZEND"

ENRAGES (48k image)

Vandaag zowel als gisteren: er zijn zaken waarom je woede in je buik kan voelen. Dat moeten ook de Franse ‘Enragés’ hebben ervaren, toen, ten tijde van de Franse Revolutie. Is die revolutie wel beëindigd?


In zijn boek ONS GEDULD IS OP beantwoordt de Franse essayist en specialist wat de Enragés betreft, Claude Guillon, die vraag ontkennend. Hij beargumenteert dit binnen het kader van de sprekende titel van het eerste hoofdstuk: ‘Geschiedenis schrijven, de revolutie voortzetten’.

Het boek is grotendeels besteed aan de geschiedenis en de opvattingen van de ‘Enragés’. Zij behoren tot de uiterst linkse factie in het politieke proces van en tijdens de Franse Revolutie, eind 18de eeuw. De onderwerpen die zij daarbij aandragen blijken een grote actualiteitswaarde te hebben. Als Guillon dan de vraag stelt of heden ten dage een revolutie tot de mogelijkheden behoort, gaat hij daar als volgt op in.

Nu zeggen we: ja, in 1789, toen behoorde een revolutie tot de mogelijkheden. Bij de afkondiging van de Eerste (Franse) Republiek (1792) was het vervolgens mogelijk te zeggen: de revolutie is nu niet meer nuttig omdat ze heeft plaatsgevonden.

In 2011, zoals in 1791, kan men zeggen: de revolutie is mogelijk omdat ze heeft plaatsgevonden. Guillon draait het dan om: als ik de mogelijkheid van een revolutie in de 21ste eeuw als onvoorstelbaar uitsluit, uit eigen belang, domheid of fatalisme, dan herzie ik daarmee de geschiedenis. Want als onvoorzienbare gebeurtenissen onmogelijk zijn, wel dan zou de Franse Revolutie niet hebben kunnen plaatsvinden...

Wat men ten tijde van de Franse Revolutie op enig moment heeft gedaan is die revolutie afsluiten. Guillon laat zien hoe men tot in de gebruikte terminologie op het einde afstevent: ‘il faut fixer la révolution’. Het is tijd om de orde weer te herstellen, verkondigt men.

Wat dat heeft opgeleverd weten we allemaal, zo voeg ik toe. De bourgeoisie overwint, de burgerlijke natiestaat vormt het juridische en politieke kader voor handel en industrie, het grootkapitalisme en het financieel kapitalisme ontplooien zich, oorlogen worden tot de dag van vandaag gevoerd en een financiële crisis van ongekende omvang wordt sinds een aantal maanden op de bevolkingen van deze aarde afgewenteld.

Kortom, er gebeurt voldoende dat om revolutie vraagt. In de loop van vele jaren zijn er ook steeds tekenen van geweest. Guillon wijst erop: 1830, 1848, 1871, 1936, 1945, 1968... Telkens weer heeft de bourgeoisie de brandhaarden weten te bezweren. Dat wil niet zeggen dat eens...

Twee eeuwen na de Franse Revolutie kan men opmerken dat die revolutie nog niet is voltooid. Guillon geeft dit aan door middel van een behandeling van een aantal thema’s die de ‘Enragés’ bezig hielden. Achtereen volgens komt men die hoofdstuksgewijs tegen: directe democratie en imperatief mandaat, armoede en het dure leven, de strijd van de vrouwen ten behoeve van hun rechten (zonder ‘feministe’ te zijn). Het zijn stuk voor stuk thema’s die ook heden zorgen voor sociale onrust dan wel voor sociale strijd.

Naast de behandeling van deze thema’s vindt men een aantal korte biografieën van de mannen en vrouwen die tot de ‘Enragés’ worden gerekend. Zij zijn wel als ‘groep’ op te merken, zonder een (politieke) partij te vormen. Zij hebben zich nooit ‘anarchist’ genoemd, maar anarchistische trekken zijn zeker te onderkennen.

En wat hoopt de auteur met zijn exposé te bereiken? Hij hoopt dat zijn tekst zal bijdragen, niet alleen om beter het belang van het handelen en pamfletteren van de ‘Enragés’ met betrekking tot actuele politieke kwesties in te schatten, maar ook om daarmee te ervaren, dat de Franse revolutie verre van beëindigd, nog niet al zijn mogelijke effecten heeft opgeleverd.

GUILLON, Claude, Notre patience est a bout, 1792-1793, Les écrits des enragé(e)s (Ons geduld is op, 1792-1793, De geschriften van de enragés), Editions IMHO, Parijs, 2009, 174 blz., € 15.-

1 Reactie


http://www.devrije.nl/emoticons/oke.gifhttp://www.devrije.nl/emoticons/haha.gifhttp://www.devrije.nl/emoticons/rolleyes.gifhttp://www.devrije.nl/emoticons/tongue.gifhttp://www.devrije.nl/emoticons/haha.gifhttp://www.devrije.nl/emoticons/redface.gif

zei: smilies test op 01/04/2009 om: 23:36u


Powered by Greymatter