Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

11/27/2008: "DYNAMIET ONDER PIJ"

PIJ (38k image)
Nu de ‘bangsters’ (samentrekking van ‘gangsters’ en ‘bankers’) en de staten opnieuw een mondiale puinhoop van de wereldgemeenschap hebben gemaakt (het kapitalisme gaat van crisis naar crisis), wordt de roep om ‘verandering’ van het ‘systeem’ weer luider. Veranderen? Opruimen!
Klik op meer.



Dat klinkt radicaal. Het is echter niet meer dan een herhaalde oproep. Ik lees net de MÉMOIRE van Jean Meslier (1664-1729) waarin hij wenst dat “alle groten der aarde en alle adellijken opgehangen zullen worden aan de darmen van de priesters” (“que tous les grands de la terre et que tous les nobles fussent pendus et étranglés avec des boyaux des prêtres”) (p.106). Van wanneer is die tekst? Van voor 1729.

De auteur, Jean Meslier, een atheïstische pastoor in twee gehuchten in de Franse Ardennen, heeft met het vrijkomen van zijn tekst gewacht tot hijzelf op natuurlijk wijze was overleden (want hij vreesde dat hij met de tekst zijn doodvonnis had getekend). Men vond die tekst dus na zijn dood in 1729, reden waarom die tekst ook wel onder de titel ‘Testament’ bekend is (zie bijvoorbeeld bij Domela Nieuwenhuis in het eerste deel van diens ‘De geschiedenis van het socialisme’).

Meslier is zijn hele leven pastoor in de twee gehuchten geweest. En hij heeft de tijd genomen om na te denken over God, geloof, het rooms-katholicisme, de verhouding staat en kerk, de verhouding rijken en armen. Vervolgens heeft hij zijn gedachten op papier gezet. Van zijn pennenvrucht (letterlijk) heeft hij nog een paar kopieën gemaakt (het gaat hier om vele honderden pagina’s!). Allemaal handwerk. Wat vindt men beschreven?

Het bestaan van God wordt met behulp van het gezond verstand ontkend (atheïsme); zijn vier handen op één buik observatie (de verstrengeling van de bezittende klasse en de priesterkaste) wordt aan fundamentele kritiek bloot gesteld (anti-kapitalisme); een communaal leven van mensen wordt voorgesteld (communisme); de radicale onttroning van allen die heersen wordt sterk aanbevolen (anarchisme).

Is het gek dat de hedendaagse Franse filosoof Michel Onfray in een van zijn boeken uitgebreid schrijft over Meslier als een pastoor, die onder zijn pij alle dynamiet verborgen heeft, die de achttiende eeuw zal ondermijnen? Neen.

In het hard-satirische Franse weekblad Siné Hebdo (nr. 11, 2008) wordt de heruitgave van Mesliers boek, onder de kop ‘Pennen en zwavelzuur’, de Marquis de Sade Prijs toegekend. Het oordeel luidt: “Het gaat om een fascinerend onderzoek naar de over-sympathieke gedachten van een ongelovige zwartrok”.

De heruitgave is verzorgd door Serge Deruette. Hij heeft een uitgebreide inleiding bij de ‘Mémoire’ geschreven en het leven en denken van Jean Meslier toelicht. Vervolgens heeft hij de tekst van Meslier zo bewerkt dat allerlei onnodige herhalingen een bekorting ervan oplevert. Telkens legt Deruette daarover verantwoording af en of vult hij de tekst aan met informatieve opmerkingen. De felheid van Meslier blijft evenwel onaangetast.

Zoals de raad die Meslier aan het slot van zijn Mémoire geeft: gooi het juk van de tirannieke dominantie van uw overheersers, van uw koningen en prinsen, af. Gooi overal die onrechtvaardige en goddeloze tronen omver. “Brizes toutes ces têtes tournees!” (p. 354). En Meslier schreeuwt het met alle kracht uit als het om religie gaat: “Jullie zijn gek, mensen, jullie zijn gek om je zo te laten leiden en in blind vertrouwen al die mallotigheid te geloven” (p. 350). Let wel: dit is al drie eeuwen geleden aan het papier toevertrouwd!

LIRE JEAN MESLIER, CURE ATHEE REVOLUTIONNAIRE, Introduction au Mesliérisme et extraits de son oeuvre, door Serge Deruette, uitgeverij Aden, Brussel, 2008, 411 pag., prijs € 22.-.


Powered by Greymatter