Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

09/13/2008: "Een boek over Jacob Muller?"

Langs de vaak mysterieuze wegen van het internet kom ik bij de eerder genoemde Martin Ros uit, die voor een boekhandelsketen op de van hem beroemde manier hijgerig boeken bespreekt. Ik kan er geen touw aan vastknopen. Heeft iemand nu een boek over de naamgever van het Fort van eh... - geschreven?

Fort_van_sjako (17k image)

Klik op meer

Geradbraakt, gevierendeeld, opgehangen en tenslotte aan de meeuwen gevoerd. Waarna vermoedelijk toch echt de dood was ingetreden. Dit was het lot van Jacob Müller, een straatrover van Duitse herkomst in het Amsterdam van de late zeventiende, vroege achttiende eeuw, die zijn vaste verblijfplaats - voorzover hij die had - op de Haarlemmerdijk had (de huidige Haarlemmerstraat heette toen ook nog Haarlemmerdijk).

Hoe de man zo legendarisch is geworden dat hij een soortnaam is geworden is een raadsel dat in de mist der tijden ligt verscholen. Vermoedelijk was zijn barse lot in de handen van de heren van het gerecht aanleiding tot de legendevorming waarbij hij ook een soort Robin Hood werd, wat hij niet was. Een lied naar aanleiding van zijn executie:

Nu ben ik in een droeve staat,
Ik mag met recht wel klagen

te zingen op de wijze van O wereld vol van overdaad (dan weet u het meteen, nietwaar?). Je hoort het hem zingen op het rad..

Justus van Maurik verhaalt van mensen die ontruimd worden voor sloop aan de Elandsgracht en die wisten te vertellen dat hun blok het echte Fort van Sjako was, de schuilplaats van de beroemde rover. In de gegentrificeerde Jordaan van nu, waar allang geen lepel meer in een brijpot staat, wordt dit verhaal ter plaatse geëxploiteerd. Ach, waarom niet? Waarom wel?

Ik ben opgegroeid in de Amsterdamse Indische Buurt. Bij het Javaplein was een blok huizen waar het voortdurend moord-en-brand was. Het blok heette in de buurt "Het fort van Sjekoo". Tot de oprichting van de boekhandel waar ik zelf lang bij gewerkt heb verkeerde ik in de overtuiging dat de uitdrukking verwees naar dit blok huizen. Het is gesloopt en vervangen door - godbetert - een studentenhuis. De heren Duyvendak en Broer blijken voortrekkers te zijn geweest van de gentrificatie van deze vroeg-twintigste-eeuwse arbeidersbuurt, thans voortvarend ter hand genomen door de proletarische partijen van de arbeid en groenlinks. De horizontale verkoop in de Indische Buurt, nu vaak Zeeburg genoemd - ook zoiets -, waartegen ik nog brochures heb verkocht in die boekhandel, is niet te stuiten.

Aan legendes doe je weinig (meestal spreekt men gemakshalve tegenwoordig van mythes, wat eigenlijk niet klopt, want die hebben geen historische kern). Elandsgracht, Robin Hood, kitschige kinderboeken zoals afgebeeld. Is er nu iets nieuws uit of niet, Martin?

Waar ik mij aan kan ergeren tot ik een ons zal wegen: de thans gebruikelijke uitspraak van de voornaam van Jacob Müller. Zoals gezegd: die luidt Sjekoo, klemtoon op de laatste lettergreep, stemloze klinker in de eerste.
Onbegonnen werk. Vechten tegen de bierkaai, om een andere Amsterdamse legende ter sprake te brengen....

2 Reacties


Ja zeker, collega uit een grijs verleden. Je hebt het goed begrepen. Het is de publiekseditie van een proefschrift. Voor meer info vervoeg je je uiteraard bij Het Fort van Sjakoo: http://www.sjakoo.nl/books/11766.htm
En geen enkele reden om de naam van de boekhandel te veranderen. Mythes zijn er om in stand te houden, zeker wanneer die zo sympathiek is...

zei: Sjaak op 13/09/2008 om: 23:15u

Bedankt. Dit had Ros moeten zeggen. Van Uitgeverij Verloren dus, dissertatie van Frans Thuijs, en - Verloren kennende - zowel degelijk als erg duur...

zei: Prul op 14/09/2008 om: 02:45u


Powered by Greymatter