Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

07/07/2008: "ANARCHISTISCH CONGRES"

congres (62k image)

In 1907 werd in Amsterdam een internationaal anarchistisch congres gehouden. Veel van de ook nu nog bekende anarchisten gingen daar met elkaar in debat over het revolutionair syndicalisme. Anno 2007 hield men in het Franse Pau een tweedaagse studiebijeenkomst over die debatten. Wat heeft dit opgeleverd?
Klik op meer.



Oktober 2007 organiseerde de Confédération nationale du travail / Association Internationale des Travailleurs (CNT-AIT) en de Coordination libertaire étudiante, in samenwerking met de Éditions du Temps perdu de hierboven bedoelde studiebijeenkomst. Doel was het 100 jaar eerder gehouden internationale anarchistische congres in Amsterdam in herinnering te roepen.

Ter discussie stond in 1907 de mogelijkheid van een zodanige deelname van anarchisten in de wereld van de arbeiders, dat er sprake kon zijn van de ontwikkeling van het anarcho-syndicalisme. De titel van het boek dat nu ter gelegenheid van de studiebijeenkomst verscheen, verwijst daar ook naar: ‘Le Congrès anarchiste d’Amsterdam, 1907-2007, Un siècle d’anarcho-syndicalisme’ (Het anarchistische congres van Amsterdam, 1907-2007, Een eeuw anarcho-syndicalisme).

In dit boek treft men drie beschouwingen aan. De eerste en meest omvangrijke, is van Ariane Miéville, getiteld ‘Le syndicalisme en débat’ (Het syndicalisme bediscussieerd). De tweede beschouwing is van de hand van Gaetano Manfredonia, getiteld ‘Le débat Monatte / Malatesta revisité’ (De discussie tussen Monatte en Malatesta opnieuw bezien). De derde is geschreven door Hélène Finet, onder de titel ‘Le débat ‘Anarchie ou syndicalisme’ à la lumière de la réalité argentine’ (De discussie over ‘anarchie of syndicalisme’ in het licht van de Argentijnse realiteit). Deze drie teksten zijn ook afzonderlijk uitgegeven (zie de site: http://pagesperso-orange.fr/editionsdutempsperdu/catalogue.html ).

Het boek is aangevuld met korte biografieën van enkele hoofdrolspelers van het Amsterdamse congres in 1907, te weten die van: Christiaan Cornelissen (1864-1942), Luigi Fabbri (1877-1935), Errico Malatesta (1853-1932), Pierre Monatte (1881-1960), Rudolf Rocker (1873-1958) en Alexander Schapiro (1882-1946).

Alle drie de genoemde teksten hebben een uitgesproken historische inslag. Ze behandelen de discussies tussen toenmalige ‘tenoren’ van het anarchisme, over onderwerpen die hen bezighielden. Een aantal van die onderwerpen doen zich binnen het anarchistische denken voor als ‘constanten’. Over welk tijdperk men ook spreekt, steeds treft men wel organisatie-denkers aan of juist mensen die anti-organisatie zijn; de ‘collectivisten’ en de ‘individualisten’. Daarnaast heb je hen die meer zien in het voorbereiden van de opstand, de grote algemene werkstaking, terwijl daar tegenover staan zij die juist nu willen beginnen om anders te leven en veel aan onderwijs, opvoeding en scholing willen doen ter voorbereiding van de komende, andere, anarchistische maatschappij.

De vraag van toen was of de arbeidersorganisaties in de vorm van syndicaten zodanig konden worden gerevolutioneerd, dat zij een doorslaggevende rol konden spelen bij de voorbereiding van de ‘sociale revolutie’, de grote omslag, in Frankrijk ook wel getypeerd als de ‘Grand soir’.

Men was in de zomer van 1907 in Amsterdam uit vele landen bij elkaar gekomen om dit soort zaken te bespreken. De genoemde teksten volgen die discussies wat de hoofdpunten betreft, op de voet. Je voelt je er een beetje bij, terwijl Malatesta, Cornelissen, Monatte, Dunois en anderen zich met elkaar onderhouden ...

De historische context waarin de discussies plaatsvonden, is die van het zich ontwikkelende anarcho-syndicalisme. In overeenstemming met het anarchisme als inspiratiebron, wordt elk idee omtrent de verovering van de staatsmacht afgewezen (maar juist bijvoorbeeld door sociaal-democraten tot leninisten voorgestaan). In plaats daarvan moest het gaan om directe actie van de arbeidende bevolking.

De bevrijding van de arbeiders moest het werk van hen zelf zijn. Elk voostel waarin een ‘substitutie-theorie’ werd voorgesteld (zoals de vervanging van de arbeidende klasse door een voorhoedepartij) kon onmiddellijk de prullenbak in. De revolutionaire syndicalisten vertrouwden slechts op staking, boycot, sabotage, agitatie ...

Het beginsel van de directe actie, zoals in het revolutionaire syndicalisme opgevat, liet veel ruimte voor het organiserend vermogen van de arbeiders zelf, zoals zich dit uitte in de coöperatiebeweging en allerlei organisaties ten behoeve van de wederkerige dienstverlening. De syndicale organisatie was daarbij toonaangevend. Deze organisatie vormde in de ogen van menigeen het organisatorische begin van de toekomstige anarcho-communistische maatschappij.

Zit hier niet iets van een ‘mythe’ in? Had Marx met behulp van zijn wetenschappelijk (ja, ja) socialisme niet aangekondigd, dat de economische crisis tot de instorting van het kapitalistisch systeem zou leiden? In het licht van het uitblijven van die instorting vatte de Franse ingenieur en filosoof George Sorel (1847-1922) dit apocalyptische toekomstbeeld op, niet als een voorspelling maar als een beeld, een mythe.

Sorel heeft met dit beeld een invloed gehad op de revolutionair syndicalistische doctrine, zo leest men ook bij Ariane Miéville. De idee van de ‘algehele werkstaking’, het ‘als uw machtige arm het wil, ligt al het hele raderwerk stil’ werd ‘mythe’, om het geloof in die andere maatschappij er in te houden ... Dat wil niet zeggen dat iedereen het soortgelijk zag. Daar werd dan weer over gediscussieerd.

We leven inmiddels 100 jaar later. Het kapitalistische systeem is niet ineengestort, een proletariaat in klassieke zin bestaat niet meer in het Westen, de mythe van de algemene werkstaking verkeert in het luchtledige. Wat is er misgegaan, onderweg? Ik heb daar het antwoord niet op. Maar in een tekst die in de ondertitel spreekt over ‘Een eeuw anarcho-syndicalisme’, daarin had ik enkele toespelingen op die problematiek verwacht. Echter, niets van dat al.

Door anderen is daar wel over nagedacht en geschreven, zoals door Alain Bihr in zijn boek ‘Du ‘Grand soir’ à ‘L’Alternative’, Le mouvement ouvrier européen en crise’ (Van de ‘Grand soir’ naar het alternatief, De Europese arbeidersbeweging in crisis) (Parijs, 1991).

Naast een analyse van wat er onderweg binnen de sociaal-economische strijd is misgegaan, treft men in het boek van Bihr eveneens een hoofdstuk aan over de mogelijkheden om het revolutionaire elan weer op de rails te krijgen. Daarbij spreekt hij ook over de reconstructie van de organisaties, waaronder ‘de vernieuwing van het revolutionair syndicalisme’. Het is jammer dat de organisatoren van de studiebijeenkomst in Pau dit geheel terzijde hebben gelaten. Misschien iets voor een nieuwe studiebijeenkomst?

COLLECTIF [A. Miéville, G. Manfredonia, H. Finet], Le Congrès anarchiste d’Amsterdam, 1907-2007, Un siècle d’anarcho-syndicalisme, uitgeverij Éditions du Temps perdu, Orthez, 2007, 252 pag., prijs 18.- euro.

6 Reacties


Dat het kapitalisme niet is ingestort; het schijnt dat een belangrijke reden voor ineenstorting van de Sovjet Unie de wapenwedloop en dan met name de kosten daarvan
met de US is geweest.
De US is bepaald niet
ongeschonden uit die wapenwedloop te voorschijn gekomen.
Het gigantische leger en wapenarsenaal van de US
de kosten daar van ANNO
nu zijn enorm. Zou dit alles kunnen leiden tot een langzame ineenstroting van de US en het daar mee
verbonden kapitalistische
systeem aangezien de US de toon aangeeft ??
Is die ineenstorting al aan de gang ??
Graag reactie's.

zei: Ray op 08/07/2008 om: 15:03u

Een boek dat absoluut geschreven moet worden:
" HAALT DE U.S. 2050 ? ".
Is al geschreven zeg je ? Graag details.
Mijn vraag moeten we blij zijn met een ineenstorting van de U.S.
Aan de vooravond van WO 1 zou de U.S. in het trotse bezit van twintig
(20 !) tanks zijn geweest. Twintig te veel zeg je maar dat bedoel ik niet. Er is geen weg terug vrees ik; het gaat opnieuw om markten en de bescherming er van.
Olie, water, voedsel....

zei: Ray op 08/07/2008 om: 16:02u

Oeps ! Foutje ! Ik bedoelde WERELD OORLOG 2
wbt. die twintig tanks.

zei: Ray op 08/07/2008 om: 16:05u

Jij natuurlijk meteen :
" sukkel aan de vooravond van WO 1 was de tank nog niet eens uitgevonden ".
Eerlijk is eerlijk ik heb mijn foutje verbeterd.

zei: Ray op 08/07/2008 om: 16:09u

So how big was the US army befor WW 2 ? The US
had been busy empire building before and water WW1 (one). In their
so called back yard,
the creation of Panama,
the war with Spain taking
over part of their colonial empire, The Phillipines partly because of racist motives. The US send an
expedition army to the
collapsed Czarist empire
to fight the emerging
Red army. So how small
was the US before WW 2 ??
Can any one answere this please ?? What was the roll of the pro Nazi
movement in the US in this ?? For example Henry Ford who was admired by Hitler who send him a medal and the director of IBM who visited Hitler ??

zei: Ray op 09/07/2008 om: 10:54u

Het kan niet anders of dit verslag verdient aanvulling:
1) Het Nederlandser anarchistische congres viel samen met het enige werkelijk internationale congres van de Internationale Antimilitaristische Vereniging en de discussie daaromheen. De IAMV werd sterk door het syndicalisme beïnvloed, al waren ethici er slechts zijdelings bij betrokken. Vooral Domela Nieuwenhuis was een groot voorstander.
2) De 'mythe'-gedachte van Sorel is bedoeld als verenigende factor van het proletariaat en het proletarisch geweld, dat noodzakelijk is voor revolutie. Hij probeerde hiermee het irrationele karakter van de spontane revolutie te verklaren. Deze visie heeft echter als een soort spook over alle voorloorlogse massafilosofie gewaard,ook de autoritaire. Sorel is later extreem rechts geworden (Action Francaise) en de 'mythe'-gedachte heeft ook als steun gediend voor het nationaalsocialisme (Albert Rosenberg). Antiautoritaire kunstenaars als de surrealisten - die wisten dat "de ratio" daarop geen zinnig antwoord kon geven - hebben daarna geprobeerd een tegenmythe te ontwerpen in het tijdschrift Minotaure.

zei: Jan Bervoets op 19/07/2008 om: 19:43u


Powered by Greymatter