Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

06/29/2008: "GEBONDEN MANDAAT"

mandaat (50k image)
Het komt regelmatig voor dat mensen een ander met een bepaalde opdracht voor zich laten handelen. Het gaat dan om een gebonden mandaat. De leden van de Tweede Kamer heten vertegenwoordigers van het volk te zijn, maar zij handelen vanuit een zogeheten blank mandaat. Het verschil?

Klik op meer.



Het privaatrecht besteedt een aantal bepalingen aan de verschillende vertegenwoordigingsfiguren, waaronder het ‘gebonden mandaat’. De vertegenwoordiger gaat in dat geval voor zijn opdrachtgever op pad met een wel omschreven boodschap.

In het constitutionele recht vindt men dat niet terug. De volksvertegenwoordiger, eenmaal gekozen, is heer en meester op zijn zetel in het parlement (of gemeenteraad, etc.). In die afwezigheid van het gebonden mandaat wordt de burger terug verwezen naar het hok, waar hij even uit mocht om als ‘kiezer’ zijn despoot aan te wijzen. Het volk heet dan wel ‘soeverein’, maar door het blank mandaat van de volksvertegenwoordiger neemt deze de soevereiniteit van het volk over... Het is onderdeel van wat we representatieve democratie noemen, een stelsel dat zich in de politieke wereld heeft vastgezogen.

Wie dan ook een tekst over het gebonden mandaat schrijft, doet dat vooral om de gedachte er achter levend te houden. Want hij weet dat het in de politiek alleen onder zeer bijzondere omstandigheden toegepast zal worden, te weten in revolutionaire tijden ! En dan vaak alleen nog in de beginfase van de woelingen.

Pierre-Henri Zaidman weet dat ook. In de conclusie van zijn boek ‘Le Mandat Impératif, De la révolution française à la Commune de Paris’ (Het gebonden mandaat, Van de Franse revolutie tot de Commune van Parijs) wijst hij erop. Het idee van het gebonden mandaat is heden verder weg dan ooit. De Franse grondwet verbiedt het zelfs, merkt hij op. Overigens, ook de Nederlandse grondwet kent een bepaling die het gebruiken van het gebonden mandaat moet tegengaan: volksvertegenwoordigers stemmen ‘zonder last’.

Zaidman is nagegaan op welke wijze het idee van het gebonden mandaat in discussie is geweest vanaf de periode van de Franse revolutie (1789) tot en met die van de Parijse Commune (1871). In feite is er, behalve ten tijde van de enkele maanden van de Parijse Commune, steeds slechts ‘discussie’ over het onderwerp geweest. Rousseau (1712-1778) is daarbij een voorloper van het idee, maar hij staat tegenover die andere Fransman, Montesquieu (1689-1755), die het idee afwijst. Het is duidelijk, de Montesquieus hebben gewonnen.

Montesquieu heeft onder meer over de Engelse staatsinrichting van zijn tijd geschreven. Vervolgens is de Franse constitutie van 1791 weer voor een deel geformuleerd naar wat Montesquieu over die Engelse staatsinrichting heeft gedebiteerd. Met name het vertegenwoordigingsstelsel prijst hij aan.

Rousseau verzet zich daar tegen. De soevereiniteit van het volk kan niet vertegenwoordigd worden, vindt hij, zonder het van het volk te ontvreemden. De vertegenwoordigers van het volk kunnen daarom niet meer dan uitvoerders met een gebonden mandaat zijn. Het Engelse volk denkt dat het vrij is, fulmineert Rousseau, maar het vergist zich. Het is vrij op de dag van de verkiezingen van leden van het parlement. Zodra zijn deze gekozen of het volk is weer tot slaaf zijn veroordeeld (Rousseau geciteerd bij Zaidman).

Zaidman zelf gaat nauwelijks in discussie omtrent het onderwerp. Hij laat dat over aan degenen, die hij in de presentatie van het historische materiaal, aan het woord laat. Dit maakt dat men de discussie over dit onderwerp volgt in een tijdsbeslag van een eeuw. Men herkent echter onmiddellijk dat het een modern, hedendaags onderwerp kan zijn.

Het laat wel de vraag die zich opdringt zonder antwoord: waarom lukt het maar niet de politieke instituties te installeren, die maken dat het volk zichzelf regeert, ook niet in het overgrote deel van de periode die Zaidman behandelt. Natuurlijk, het is allemaal een kwestie van macht en machtsverdeling. Maar dat is toch een te magere tot niets zeggende verklaring. In het perspectief van de onbeantwoorde vraag vallen me een paar zaken op, die ik de lezer niet wil onthouden.

De Commune van Parijs (1871) levert een van de voorbeelden op van toepassing van anarchistische basisprincipes. Bakoenin schreef daar al over. Die toepassing wil weer niet zeggen, dat men in die tijd bespaard is gebleven van een aantal ‘pijnpunten’, die ook nu (nog) herkenbaar kunnen zijn en daarom te denken moeten geven. Wat is het geval, blijkens het materiaal dat Zaidman verschaft?

De leden van de algemene raad van de Commune blijken zich verscheurd te voelen naar aanleiding van vijf fundamentele kwesties. Die betreffen:
- de onverenigbaarheid met betrekking tot het gebonden mandaat;
- de afwezigheid van leden ter vergadering;
- de geldigverklaring van de aanvullende verkiezingen;
- de publicatie van de debatten en de verspreiding van het ‘huisorgaan’ van de Commune, het Journal Officiel;
- het Comité de Salut Public.

De eerste kwestie doet zich voor waar blijkt dat de mandaten van de gekozenen van de Commune kennelijk meer dan eens onverenigbaar zijn met die van de afgevaardigden in de vergadering van Versailles. Daar moet de verkiezingscommissie naar kijken ...

De tweede kwestie leidt tot discussie als wordt geconstateerd, dat in vergelijk met het begin de vergaderingen van de Commune steeds minder worden bezocht. Eén vierde van de leden is stelselmatig absent. Voorgesteld wordt het schrappen van elk lid, dat zijn afwezigheid niet kan motiveren.

De derde kwestie rijst als er aanvullende verkiezingen worden gehouden, maar waarbij talloze kiezers verstek laten gaan. De vraag is dan of de op die manier gekozenen wel hun zetel mogen innemen. De verkiezingscommissie verklaart in een rapport de verkiezingen geldig, maar discussie over dat rapport volgt ...

De vierde kwestie betreft de berichtgeving. Natuurlijk, alles is openbaar en van alles wordt verslag gedaan. Is dat onder alle omstandigheden wel verstandig? Zo wordt er door een ‘geheim comité’ van de Commune vergadert over de te volgen strategie om de machthebbers in Versailles te weer te staan. Je zou wel stom zijn om dat te publiceren. En in het geheim vergaderen? Zou je dat niet doen, dan kan je je net zo goed meteen aan de vijand uitleveren. Kortom: botsing van beginselen op de rauwe werkelijkheid.

Wat de verspreiding van het Journal Officiel betreft, zou dat natuurlijk gratis aangeboden moeten worden. Maar papier is schaars in revolutionaire tijden. Discussie volgt of toch niet een heel klein bedrag per nummer kan worden gevraagd ...

De vijfde kwestie duikt op bij een naamgeving van een organisatie die de verdediging tegen de oprukkende macht van Versailles tegen de Parijse Commune, moet regelen. Tijdens de Franse revolutie is er ook zo’n organisatie in het leven geroepen onder naam Comité de Salut Public (1793). In de Parijse Commune zijn er mensen voor de zelfde naamgeving als toen. Debat: je gaat toch niet zulke termen gebruiken in een republikeins socialistische beweging als die van de Commune ...

Het is goed dat Zaidman dit soort punten aan de hand van historisch materiaal naar voren haalt, omdat het aangeeft, ondanks alle revolutionaire vuur, dat mensen mensen blijven. Vermoedelijk ook daarom dat bepaalde kwesties zich herhalen, zich eindeloos zullen herhalen. Dat maakt weer dat het antwoord op de hierboven gestelde vraag op zich zal laten wachten.

Op toepassing van het gebonden mandaat in het politieke stelsel hoeft men niet te rekenen. Hooguit zullen anarchisten het in hun eigen organisatie kunnen opnemen, maar ook daar vindt de werking ervan (soms) niet ongeclausuleerd plaats. Dat blijkt uit hetgeen Zaidman in zijn conclusie naar voren brengt.

Hij citeert daarvoor uit het verslag van het IIde Congres van de ‘Alternative libertaire’ (april 1993). Dit congres neemt de toepassing van het gebonden mandaat aan. Toch levert dat enkele jaren later de volgende discussie op. “Als wij strijden tegen het blank mandaat, dan wil dat niet zeggen dat we zonder meer voor een absoluut en star gebonden mandaat zijn. Met betrekking tot zaken van bijkomstige aard en waarover het gebonden mandaat niet rept, laat dat mandaat een marge om op eigen initiatief te handelen. Men heeft gezien dat teveel gedelegeerden als robots handelden en daarmee het debat vertraagden, zich van stemming onthielden, de besluitvorming blokkeerden” (Alternative libertaire, nr. 151, mei 2006). (zie hun site: http://www.alternativelibertaire.org )

Voor wie de discussie over inherente problemen van organisatie, ook die van een libertaire, niet wil ontlopen, levert Zaidman een nuttig boek van beperkte omvang af. De tekst is aangevuld met een aantal fragmenten van oude documenten (vanaf 20 november 1789 tot 28 maart 1871).

ZAIDMAN, Pierre-Henri, Le Mandat Impératif, De la révolution française à la commune de Paris, uitgeverij Les Editions Libertaires, St. Georges d’Oléron, 2007, 90 blz., prijs € 12.-

2 Reacties


Hoe verhoud dit alles zich tot de TRIAS POLITICA en de vierde macht de ambtenarij ?
Met name de wetten; dat is iets wat mij al een tijdje bezig houd.
Degene die de weten maken deugen niet dus de wetten ook niet; de kiezers die de wetgevende macht kiest deugd dus ook niet. Wat is het levn toch simpel he. Maar die wetten;
ik heb geen rechten gestudeerd of zo maar ik
stel me zo voor dat die wetten voor een deel al alng gelden zijn vast gesteld en dat de grondslag toch zo iets ie als de christelijke moraal (?) en voor een deel gebaseerd op waarden die voor christelijk zijn ?
Mijn vraag waar vind ik info over de tot stand
koming van wetten en regels in een anarcho-communistische toekomst ? (Tsja toekomst en dat zal altijd wel zo blijven ?)

zei: Ray op 02/07/2008 om: 12:44u

Als iemand zich stoort aan mijn type fouten;
dat is inmiddels mijn
" handelsmerk " geworden.
Ter zake : wat is de realiteit met name voor mensen aan " de onderkant " als ze noodgedwongen een beroep doen op de autoriteiten
de wetten met name hier in Nederland. Uit eigen ervaring weet ik dat je er alleen voor staat met name als je - dillema -
een beroep moet doen op de politie. Ik ben tegen
eigenrichting ; wat te doen als je constant wordt aangevallen verbaal en fysiek door
a-socialen (semi) criminelen ? JARENLANG. Die pracht wijken krachtwijken vergeet het maar. Eerst
een criminele infrastructuur laten ontstaan en dan denken dat dat terug te draaien is. Je zal er maar wonen;
ik woon er dus; het is hier geen getto maar wel de plaatselijke armoe flat. In zo'n flat tref je altijd wel een of meerdere zeer geweldadige jongemannen die direct gaan vechten en niet in staat zijn tot praten. Ik vrees voor mijn leven niet overdreven. Verhuizen kan niet zo maar; jaren wachten tot je naar de volgend prachtwijk mag verhuizen waar wetten
iets zeer abstracts zijn.
of het zou de zeer concrete wet van de jungle moeten zijn. Ik ben zeer tegen vigilante
groups burgerwachten en ander gespuis en zie het politiek. Alleen een sterke politieke organisatie natuurlijk
op anarcho-communistische
grondslag is een oplossing. Kijk eens naar die thuis telers
hoe die uit armoe in de klauwen van nihilistische
sadistische misdadigers komen, na betrapt te zijn
dakloos enzv. Wat zijn de
normen en waarden van die
thuistelers waar staan ze
politiek ? Volgens mij zijn ze vaak anti politiek
onder het al oude motto
of je nou door de hond of door de kat gebeten wordt gebeten wordt je toch. Of ze staan door onwetendheid onverschillig ten opzichte van links radicale politiek.
Zie de laatste aflevering van het seizoen van Premtime op Uitzending gemist over thuis telers ; nb. meerdere in een straatje
allemaal opgerold waaronder een zelfverklaarde moslima die vanuit haar geloofsovertuiging gewetenswroeging zei te hebben tijdens interview.
Mensen; als je nergens
voor staat ben je als wrakhout op een woeste
oceaan. Beken kleur spreek je uit organiseer
je politiek en lever je niet uit aan de misdaad. Alleen jullie kunnen ZELF die prachtwijk maken. Wat is nou eigenlijk je belang
door corruptie op korte
termijn wat geld uit
thuisteeld of een toekomst en beter heden voor jezelf en je kinderen ?

zei: Ray op 02/07/2008 om: 12:35u


Powered by Greymatter