Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

06/19/2008: "MACHT"

MACHT (71k image)
Macht is een realiteit die men moet wantrouwen, die men vreest en die men bestrijdt.
Klik op meer.



Tegelijk zijn er ook mensen die verlangen macht te verstevigen of om te vormen. De vraag luidt dan wat de status van macht is in de context van onze wereld.

De karakteristieke machtsconflicten van onze tijd zijn te herleiden tot ‘spelen’ van aantrekking en afstoting (speltheorie; ‘machtsspelletjes’) van drie typen, legt de Franse filosofe, werkzaam aan de Universiteit van Parijs-XII, Monique Castillo uit. Zij behandelt deze in haar boek ‘Le Pouvoir, Puissance et sens’ (Het Gezag, Macht en betekenis).

De drie machtstypen vormen tegelijk drie hoofdstukken in haar boek. Het eerste type betreft ‘macht als kracht’ en gaat over de pressie die wordt uitgeoefend en die tot integratie in de bestaande orde moet leiden. Het tweede type is ‘macht als overheersing’, waarbij haar betoog zich concentreert op het verschijnsel van het bevel van de wet. Het derde type handelt over ‘macht als proces’. Hier wordt aandacht besteed aan de mobiliteit van ‘invloeden’ (beïnvloeding). Het doel van Castillo is de lezer de betekenis te laten herkennen van bepaalde ingenomen posities, door personen en instanties, die wijzen op een ‘wil tot macht’.

Zij werkt daarvoor met drietrapsopstellingen die verklaringen kunnen bieden (1) welke waarden in het geding zijn, (2) welke machtssystemen die waarden ter legitimatie oproepen, (3) ten behoeve van hun gezagspositie. Zo vindt men in een schema (als een leiddraad voor het betoog en zowel horizontaal als verticaal te lezen) ondergebracht:

(overeenkomstig socio-politiek criterium)
HOLISME / UNIVERSALISME / PLURALISME
(overeenkomstig het diepst liggende fundament)
EEUWIGHEID / MENSELIJKHEID / VITALITEIT
Goddelijk recht / rechten van de mens / culturele rechten
(de hedendaagse terminologie waarmee het kader wordt benoemd)
PREMODERN / MODERN / POSTMODERN

Het schema maakt onder meer duidelijk dat men ook heden (bekijk het schema vertikaal) een premoderne visie kan huldigen en dus tegenkomen, want er zijn mensen die goddelijk recht als laatste fundament nemen (zoals de paus, de RK-kerk) of die holisme hanteren als socio-politiek criterium (‘deep ecology’ bijvoorbeeld).

Deze punten gebruikt Castillo om de drie machtstypen, zoals hier boven genoemd, inhoud te geven, zodat het met behulp daarvan eenvoudiger is in de hedendaagse literatuur te achterhalen, welke status daarin aan ‘macht’ wordt toegeschreven.

Haar boek gaat dus niet over anarchisme, wel over een zaak die anarchisten van harte wensen te bestrijden: macht in welke vorm dan ook. Maar hoe heftig ook bestreden, het blijft een realiteit. Als je denkt dat je er ‘hier’ vanaf bent, verschijnt het ‘daar’ weer... Castillo haalt dan ook instemmend de 19de eeuwse individueel anarchist Max Stirner aan: ‘De monarch is wel een erg miezerige monarch vergeleken met de nieuwe, de soevereine staat’.

Castillo is filosofe met een sterk sociologische inslag. De discussie over postmoderniteit of toch maar gewoon ‘moderniteit’, behandelt ze dan ook vanuit het verschijnsel van de industrialisatie, die sterk op het consumentisme is geënt. Hoe krijg je mensen aan het consumeren? Ook daarvoor wordt ‘macht’ ingezet. Ter versterking van dit deel van haar betoog citeert zij bijvoorbeeld een van de grote Franse sociologen, Z. Bauman: ‘ ... de moderne maatschappij heeft nauwelijks nog behoefte aan een industriële arbeidersmassa of aan legers van dienstplichtigen; ze heeft er voortaan wel behoefte aan om zijn leden te mobiliseren in hun hoedanigheid van consumenten’.

Hoe herkenbaar dit alles ook is, het is zeker geen gemakkelijke tekst en men moet studieuze zin hebben om alles te laten doordringen. Onderwijl komt men mooie ‘oneliners’ tegen zoals: ‘De wet is slechts de voorlopige uitdrukking van een voorlopige meerderheid en de overtreding van die wet vormt dan de aanwijzing van een nieuw relatief en antiautoritair burgerschap’. Laten we het hopen.

CASTILLO, Monique, Le Pouvoir, Puissance et sens, uitgeverij Michalon, Paris, 2008, 119 blz., prijs € 10.-

3 Reacties


Wat zou Clownsarmy zeggen van deze lappen tekst ? In bovenstaande lap mis ik het verschijnsel Clowning en Clown. Nou zijn genoemde
verschijnselen een wat wankele levensbeschouwing
op een gegeven moment gaat de fop neus af maar toch. De clowns van clownsarmy geven me wat levensvreugde ze mogen blijven en de filosofietjes kunnen gaan. Clolonel zou hun site eens moeten updaten
geziende clown types die ik bij deze en gene aktie zie opduiken. Hoe zit infiltranten in clownsarmy ? Evil clowns ? Ha, ha.

zei: Ray op 24/06/2008 om: 17:43u

Hee, psst, Thom...
Zygmunt Bauman is Pool en misschien Brit, geen Fransman!.

zei: Prul op 25/06/2008 om: 13:30u

Prul heeft gelijk. Ik verwar hem met E.Morin. Het blijft evenwel een groot socioloog.

zei: Thom op 26/06/2008 om: 16:09u


Powered by Greymatter