Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

12/11/2007: "Regeren met angst"

De angst regeert. Dat is iets anders dan met behulp van de angst regeren. De staat regeert met de angst, net als bijvoorbeeld de maffia dat doet.
refrac19-1-fd10e (25k image)
Dit soort instanties, legaal of illegaal, exploiteren de angst.
Klik op meer.

De oude Engelse politiek filosoof Thomas Hobbes (1588-1679) haakt in zijn belangrijkste geschriften aan bij die angst. Hij plaatst daarvoor de mens in een natuurtoestand waarin het hard toegaat: het is een toestand van allen tegen allen. De mens loopt permanent het gevaar dat anderen hem beroven, tot slaaf maken, doden. De angst regeert.

Uit zelfbehoud sluiten mensen zich aan een, en, zegt Hobbes, zij leggen de macht bij een centrale instantie (de koning bijvoorbeeld). Die zal over hen heersen. Uit angst voor een straffende reactie van de centrale instantie heerst er rust en vrede in de maatschappij. Hier wordt met behulp van de angst geregeerd. Kortom, de angst is niet verdwenen, ze is verplaatst.

Deze slotsom vormt de aanleiding voor de behandeling van het thema << Politiques de la peur >>, [De politiek van de angst], in het Franse halfjaarlijkse anarchistische tijdschrift REFRACTIONS, nummer 19, (winter 2007-2008).

In dit nummer komen de verschillende manieren aan de orde waarop er vrees wordt gecreëerd om de bereidheid tot gehoorzaamheid van de bevolking te bewerkstelligen. Daarmee gaat het dus tegelijk om de acceptatie van de bevolking te bevorderen (of bestendigen) van de hiërarchische positie van de regering.

Die regering toont zich bijvoorbeeld als een invoelend verzorgster wat de ongerustheid omtrent bepaalde gevaren betreft. Vervolgens wijst zij op de uiteenlopende gevaren die men loopt, zoals die het gevolg van klimaatsverandering zijn. Daarna brengt de regering het goede nieuws: er is een mogelijkheid de risico’s te beperken, te omzeilen door << duurzame ontwikkeling >> te aanvaarden. Daarmee is natuurlijk niets gered, behalve de kapitalistische productiewijze.

Een ander voorbeeld waarop in REFRACTIONS wordt gevarieerd is het volgende. Ooit, in 1791, is in de declaratie van de Rechten van de mens en de burger << het recht op veiligheid >> opgenomen. Het betreft een recht dat de burger bescherming moet bieden tegen statelijke willekeur. Deze << veiligheid >> wordt al snel ontdaan van die inhoud om vervolgens te gaan dienen als legitimatie van zijn tegendeel: de veiligheid van de staat garanderen tegen het handelen van door haar als ‘boosaardig’ geoormerkte burgers.

Het effect van die omkering zien we in Frankrijk, zegt een van auteurs in REFRACTIONS. De angst voor het terrorisme wordt sterk geëxploiteerd na de aanslag in september 2001. Een nadrukkelijke toename van politietoezicht is op te merken (schending en opoffering van privacy). De aanwezigheid van militairen met snelvuurwapens in de aanslag op mediatieke plekken en op sommige (Parijse) stations doet lijken alsof Frankrijk bezet is.

Maar de staat is selectief in de exploitatie van de angst. Bij de nucleaire ramp bij Tsjernobyl houdt de gevaarlijke straling op miraculeuze wijze halt bij de landsgrenzen. Het zelfde verhaal geldt voor de vogelgriep: de regering verklaart de migratievluchten van de trekvogels onder controle te hebben. Je hoeft niet in Frankrijk te zitten om dit soort verhalen van regeringen te vernemen. Ze gaan ook op voor Nederland. Jean-Pierre Garnier, Ronald Creagh, Alain Thevenet en Eduardo Colombo werken ieder op hun manier de hierboven bedoelde << politiek van de angst >> uit.

Naast dit << angst-dossier >> vindt men verder een aantal beschouwingen en boekbesprekingen. Ook de aandacht voor Latijns-Amerika ontbreekt niet. Zo schrijft Annick Stevens over de terreur in Mexico (Oaxana). Tevens vertaalde zij een interview met een activist uit Uruguay over vormen van anti-statelijk zelfbestuur.

Een militante Israëliër levert een intrigerende kijk op de problematiek van de mogelijke oprichting van een Palestijnse staat onder de titel << Anarchisme, nationalisme en nieuwe staten >>. Vervolgens wordt een tekst getiteld << Islam, Geschiedenis, Monadologie >> [drie gebundelde filosofische essays, Parijs, 2004] van de libertaire Franse filosoof Daniel Colson, tegen het licht gehouden.

Die zelfde Colson schrijft weer een uitgebreide, instemmende bespreking over een (in 2007 heruitgegeven) boek uit 1913 over << Anarchisme en arbeidsrecht >>, van Maxime Leroy (1773-1957), een academicus en praktijkjurist. Tot slot schrijf ik zelf in dit nummer over de actualiteit van de ons bekende Arthur Lehning. Het geheel is, zoals altijd, fraai uitgevoerd.

REFRACTIONS, thema: Politiques de la peur [De politiek van de angst], nummer 19, winter 2007-2008, 128 blz., € 12.-- . Zie de site van de tijdschrift: http://www.refractions.plusloin.org/ .


Powered by Greymatter