Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

12/05/2007: "Natuurwinkel stopt aanvoer uit door IsraŽl bezette gebieden"

Het staat op het etiket: Produce of Israel. Maar het is niet zo. Het komt uit een gebied dat door IsraŽl is bezet. Dat is iets heel anders.
Natuurwinkel (9k image)
Mieke Zagt van ICCO sprak er de keten van natuurwinkels op aan. Inmiddels is dit biologische fruit uit de illegale joodse nederzettingen van de schappen verdwenen.
Klik op meer.

Maar nu de IsraŽlische wijn in de Hema. Komen die druiven niet voor een deel van de wijngaarden op de bezette Golan-vlakte?

Toen de buik van Mieke Zagt (1966) meer en meer opbolde, stapte ze wat vaker de Natuurwinkel binnen. De winkel staat bij haar om de hoek, in de Amsterdamse Jordaan. ďMet een kindje op komst denk je toch wat meer na over voeding dan anders.Ē En toch viel haar oog niet op de voedingskwaliteit van alles wat ze daar zag staan, maar op een etiketje. ĎProduce of Israelí, stond er op. En dat kon gewoon niet waar zijn, wist de seniormedewerkster Midden-Oosten van de ontwikkelingsorganisatie ICCO. Ze reist al jaren door de bezette gebieden op de Westelijke Jordaanoever en heeft daar de agrarische productie van joodse kolonisten gezien. ďHet is daar zo vruchtbaar, langs die rivier. Er groeien avocadoís, meloenen, cherry tomaatjes, aardbeien, koriander, rucola, dadels, olijven... Maar op de verpakking zie je niet staan ĎProduced under the Palestinian Authorityí. De producten worden vaak doorgevoerd naar IsraŽl en daar ingepakt, herverpakt of gemengd. Pas dan worden de producten naar de Europese Unie geŽxporteerd.Ē

Zwangerschapsverlof of niet, de actievoerster in Zagt kwam boven drijven. Met goedvinden van het ICCO zette ze zich samen met de mensenrechtenactiviste Adri Nieuwhof aan het schrijven. Kon de Natuurwinkel, een keten van meer dan zeventig biologische supermarkten in Nederland, haar garanderen dat hun IsraŽlische groente en fruit niet afkomstig waren uit een van de joodse nederzettingen op de westelijke Jordaanoever? Zagt: ďDe Natuurwinkel verwees ons door naar haar importeur, Udea in Veghel. Omdat Udea geen duidelijk antwoord gaf, hebben we Palestijnse en IsraŽlische organisaties benaderd om ook brieven naar deze importeur te schrijven, met het verzoek producten uit de nederzettingen op bezet Palestijns gebied te boycotten. Ook de ambassadeur van de PLO in Den Haag schreef een ondersteunende brief. Samen met de voorzitter van een Ander Joods Geluid gingen we uiteindelijk op bezoek bij Udea. Directeur Erik Jan van den Brink beloofde binnen enkele weken een antwoord te zullen geven. En dat heeft hij gedaan. Er zullen in de Natuurwinkels geen producten meer verkocht worden, die afkomstig zijn van de illegale joodse nederzettingen.Ē

Zelftucht harder

Het is een bijzondere overwinning, want de altijd gevoelige discussie over producten uit de bezette gebieden leidde nooit eerder tot praktische maatregelen. Dat het Zagt wel lukte, heeft duidelijk te maken met de strengere naleving op regels die de herkomst van biologische producten aan de consument garanderen. Om de consument te beschermen moet bij biologische producten de producent op het etiket vermeld worden. Deze zelftucht blijkt harder te zijn dan alle politieke stellingnames bij elkaar. Mieke Zagt: ďDit jaar maakten de ministers van Buitenlandse zaken, Economische Zaken, FinanciŽn en Landbouw duidelijk aan de Tweede Kamer dat goederen die in Golan, op de Westelijke Jordaanoever of in Gaza worden geproduceerd niet als ĎProduce of Israelí verkocht mogen worden. Zij baseerden zich ook weer op eerdere uitspraken. Al in 2004 bevestigde het Internationaal Gerechtshof in Den Haag de illegaliteit van de nederzettingen en van de muur die op bezet Palestijns gebied is gebouwd.Ē

Ze vervolgt: ďDaarom zijn producten uit IsraŽl die gemengd worden met producten uit de nederzettingen en met het IsraŽl-etiket verkocht worden, niet koosjer. IsraŽl trekt zich niets aan van de Europese regelgeving. Maar toch gaat het gewoon door. De enige die het kan controleren, is de douane. Maar waar moet de douane naar kijken, als alles via IsraŽl binnenkomt en de oorspronkelijke afkomst van niet-biologische landbouwproducten niet duidelijk vermeld staat? De Europese Commissie heeft dit jaar nog eens bekrachtigd dat de herkomst duidelijk moet zijn van alle verse producten en van wijn. Als de herkomst niet op het etiket vermeld staat, zoals bij biologische producten verplicht is, dan moet de leverancier of de winkelier deze toch kennen. Je hebt als klant recht op antwoord.Ē

Met dezelfde kennis in het achterhoofd benaderde directeur Van den Brink van Udea zijn IsraŽlische exporteur van biologische groenten en fruit, Agrexco, met een kantoor in Rotterdam. Het is geen kleintje, volgens Zagt. Onze eigen Economische Voorlichtingsdienst (EVD) schatte de waarde van deze exporteur begin dit jaar op 30,7 miljoen euro. Zagt: ďAgrexo is verantwoordelijk voor 60 tot 70 procent van alle export van agrarische producten uit de nederzettingen en is bovendien voor 50 procent eigendom van de IsraŽlische staat. Volgens de directeur van Udea mixte ook Agrexco groente en fruit uit IsraŽl met producten uit de nederzettingen. Udea let nu wel op de juiste herkomst van haar biologische producten uit IsraŽl en verkoopt geen producten uit de bezette gebieden meer.Ē

Niemand weet

Voor heel wat producenten met het etiket ĎProduce of Israelí is er een groot economisch belang om de boel even Ďom te kattení, zoals dat in de autohandel heet. In 2006 bereikte de invoer van landbouwproducten uit IsraŽl in ons land een bedrag van 198 miljoen euro, drie miljoen euro meer dan het jaar daarvoor en veertien miljoen euro meer dan in 2004. Een flink stuk van de export bestaat overigens uit bloemen, maar ook bekend fruit als van Jaffa en Carmel. Nogal wat producten uit IsraŽl kennen een Ďnul-rechtí ( 0 procent) of een verlaagd invoerrecht van geen 10 maar slechts 6 procent, volgens douaneman C. Willems. ďWij kijken of er op de productsoort uit IsraŽl een EUR-certificaat zit; een Eurtje, zoals wij dat noemen. Dat zit op nogal wat spullen. Daarnet had ik nog een vraag over bijouterieŽn, die bleken ook vrij van invoerrechten te zijn.Ē

Natuurlijk is niet de volledige landbouwproductie uit de bezette gebieden afkomstig, maar niemand kent de echte verdeling. De Europese Commissie verklaarde in 2001 dat het over alle Europese landen genomen om een Ďfraudeí van ruim 200 miljoen euro zou gaan. Ook weer: omdat er op producten van de Westelijke Jordaanoever, Gaza en Golan het etiket ĎProduce of Israelí stond, terwijl deze gebieden niet het staatsrechtelijke eigendom van IsraŽl zijn. Volgens IsraŽl zijn de hoeveelheden uit de bezette gebieden veel lager.

Waarom exporteren de Palestijnen niet zelf direct naar Europa? Dat kan niet in ĎPalestinaí, zoals Mieke Zagt het nog steeds noemt: ďDe Palestijnen die nog wat landbouwgebiedjes bezitten, produceren noodgedwongen alleen nog voor eigen gebruik. Hun groenten en fruit kunnen nergens de grens over. Nederland hielp mee een haven voor de Gaza te bouwen. Er was al een gat gegraven en zelfs dat is door IsraŽl kapot gebombardeerd. Op de Westelijke Jordaanoever is geen luchthaven voor direct internationaal transport. Alles moet via IsraŽl lopen. De grensposten met de andere buurlanden, JordaniŽ en SyriŽ, worden door IsraŽlische militairen bewaakt. En IsraŽl houdt de grenzen vaak dicht. Palestijnen kunnen voor weinig loon op de illegale nederzettingen werken, dat is het enige. Soms op het land dat vroeger van hun eigen familie was.Ē

Druiven van de Golan

Inmiddels wandelt Mieke Zagt met een stralend lachende dochter Nora door de Jordaan. Nog even, dan mag ze ook weer een wijntje. Bij wijze van voorpret dook ze de Hema in, een van haar favoriete warenhuizen. En jawel, wat moet zij er weer uit halen? Op het onderste schap vond ze een witte wijn met het etiket Premier, Ďbottled in Israelí, Ďeen jonge witte koosjere wijn gemaakt van de druiven Riesling en Semilloní. Niet eens de allergoedkoopste: 5,50 euro. Na haar succes in de biologische voeding kon de volgende brief niet uitblijven. Is deze wijn wel koosjer? Want Mieke Zagt weet: ďIn 1967 veroverde IsraŽl de Golan op SyriŽ. Daarna bouwde IsraŽl 33 nederzettingen voor ongeveer twintigduizend joodse pioniers. De SyriŽrs mochten niet terugkeren naar het vruchtbare en waterrijke gebied. Volgens onderzoek van de Britse organisatie War on Want komt meer dan eenderde van de IsraŽlische wijnexport uit Golan. IsraŽlische bedrijven zoals Barkan Wine Cellars en Carmel vermelden ook trots op hun website dat de druiven voor hun wijn op de Golan groeien of in Judea op de Westelijke Jordaanoever. Barkan verkoopt wijn aan de Hema. Dat is dus die Premier wijn.

ďDaarom vroegen wij de Hema, zoals eerder de Natuurwinkel en Udea, of zij kan garanderen dat hun Premier wijn niet uit de nederzettingen komt. Het eerste antwoord is al binnen. De Hema antwoordde dat hun wijn afkomstig van Barkan niet uit bezet gebied komt, maar van kibboets Hulda, die vlak bij Tel Aviv ligt. Hoe kan dat? Barkan heeft sinds enkele jaren een nieuw productiecentrum ingericht, na veel kritiek op haar productiehal in de nederzetting Ariel. Maar op de site van Barkan staat toch vermeld dat zij hun druiven onder andere uit Golan en Judea betrekken... De Hema zou, net als Udea, haar producenten moeten aanspreken op duidelijkheid over de herkomst van producten. Hema zou moeten weigeren wijn uit IsraŽl in te kopen als zij niet zeker weet of deze uit bezet gebied komt.Ē

Door Jan Bom, hoofdredacteur P-plus.
© P-plus. Dit artikel is gepubliceerd in het november-december nummer van P+ People Planet Profit.

2 Reacties


ďDaarom zijn producten uit IsraŽl die gemengd worden met producten uit de nederzettingen en met het IsraŽl-etiket verkocht worden, niet koosjer."

Hmmmm... toepasselijk gekozen uitdrukking, hoor...
Nu de vegetarische schijven en dergelijke van Albert Heijn nog, die vertrouw ik ook niet, maar die keten heeft vaak geen alternatief.

zei: Prul op 06/12/2007 om: 12:17u

Goed dat er verzet tegen produkten uit Israel.Vanoudsher heeft de HEMA en de Bijenkorf joden terecht beschermd,ook in de Tweede Wereldoorlog.Waar blijft de strijd tegen winstmaximalisatie bij dit soort kapitalistiese bedrijven?

zei: van Dijk op 07/12/2007 om: 14:36u


Powered by Greymatter