Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

11/01/2007: "Anarchistisch zaaigoed"

Opwarming van de aarde? Milieuaantasting? Een ecologische tijdbom die ligt te tikken?
couv18pm (27k image)
De politieke heisa en de mediadrukte rond het thema milieubederf en klimaatverandering lijkt erop te duiden dat we er plotseling en zonder dat we daar erg in hadden, mee worden geconfronteerd.

Klik op meer.


In het algemeen is te stellen dat het al heel lang bekend is, dat we met zijn allen de boel milieutechnisch grondig aan het verzieken zijn. Een beperkt deel van die allen is daar financieel rijk tot zeer rijk van geworden. Dat zijn de snuggerikken die onder elkaar nu zeggen: eerst zijn we wijzer geworden van de opwarming van de aarde, nu gaan we wijzer worden van de afkoeling ervan… Het kapitalisme stinkt. Daarover is meer te lezen bij Pierre Sommermeyer in zijn artikel in het hieronder te bespreken nummer van het Franse anarchistische tijdschrift Refractions, 2007, nr. 18.

Als student in de zeventiger jaren van de vorige eeuw, leerde ik dat bepaalde economen al lange tijd bezig waren met het vraagstuk: hoeveel kost wat wij economische groei noemen? Zo had je onder meer A.C. Pigou met zijn The economics of welfare (1924, tweede druk) en later bijvoorbeeld E.J. Mishan, The costs of economic growth, (1967).

Het is namelijk uit te rekenen wat de effecten en daarmee de kosten zijn van bijvoorbeeld de vuiluitstoot door de industrieën in een bepaald gebied (water, lucht en grondvervuilingen). Die kosten worden niet in de prijs meegerekend en dat laat zich uitbetalen als winst voor de investeerders in die industrieën. Later komen die kosten terug in de prijs van het opruimen van de vervuiling (afgraven, verwerken van vervuilde grond bijvoorbeeld). En die prijs wordt dan door de gemeenschap (is de belastingbetaler) betaald. Het is allemaal al op zijn minst een eeuw bekend!

Dat er aandacht is voor deze zaken, ook in anarchistische kring, is dus niet zo vreemd, want het hele systeem staat open voor fundamentele kritiek. Het is dit keer het halfjaarlijkse, Franse anarchistische tijdschrift Refractions dat de handschoen oppakt onder de thematische titel: Ecologie, graines d’anarchie [Ecologie, anarchistisch zaaigoed] (2007, nr. 18). Daarin wordt het milieuthema van een aantal kanten bekeken, zoals vanuit de mogelijke antwoorden op de vraag hoe een bijdrage te leveren aan het tegengaan van de verslechtering van het milieu?

Daarover vindt men een artikel van Pablo Servigne, die een aantal kleinschalige voorbeelden van agro-ecologie beschrijft. Dit artikel laat zich lezen in samenhang met dat van Caroline Meijers over Longo mai, een beweging in het zuiden van Frankrijk (Provence), opgericht in 1972. Deze beweging kent een aantal coöperaties in agrarische gebieden om aldaar de grond te bewerken en ecologisch verantwoord te produceren, met als doel zoveel als mogelijk zelfvoorzienend te zijn. De vraag is welke relatie er bestaat tussen de politieke strijd van die beweging en haar agro-ecologsiche activiteiten.

Het is duidelijk dat er een anti-kapitalistische insteek is en dat er gewerkt wordt op basis van een micro-economie die de autonomie van de producenten garandeert. Maar het construeren van een tegenmaatschappij blijkt ook voor Longo mai niet eenvoudig.

Wie zich een groot deel van zijn leven met deze problematiek heeft ingelaten, is de niet zo lang geleden overleden Amerikaanse anarchist Murray Bookchin. Over hem, zijn activiteiten en zijn denkbeelden schreef Tom Cahill een herdenkingsartikel, dat uit het Engels in het Frans vertaald is opgenomen.

Los van het ecologie-thema, dat de hoofdmoot van het nummer van Refractions vormt, is een mooi artikel over de Amerikaanse anarchist Paul Goodman opgenomen van de hand van René Fugler, getiteld: Het pragmatisch anarchisme van Paul Goodman. Goodman past overigens perfect in het nummer. Schreef hij niet dat er zwembaden worden gebouwd, terwijl kinderen al weten dat je in open water ook kunt zwemmen. Alleen, zo voegde Goodman eraan toe, als ze dat doen, dan worden ze ziek omdat wij het rivierwater hebben vergiftigd…

Een referentie voor het citaat kan ik nu niet geven en ik ben plotseling ook niet geheel zeker of het van hem is, maar het is zeker in zijn geest gezegd. Zo schreef hij: The safety of the environment is too important to be left to scientists, (p. 19), en ook: Cleaning the river might help, but that will be the day (p. 51) (Paul Goodman, New Reformation, Notes of a Neolithic Conservative, [1969, 1970], New York, 1971).

Naast boekbesprekingen en andersoortige bijdragen, treft men nog een beschouwing van Ronald Creagh aan, gewijd aan de denkbeelden van de Amerikaanse ethnoloog David Graeber, die een anarchistische antropologie bedrijft.

Ook dit nummer is weer fraai uitgevoerd en het heeft een omvang van 144 pagina’s.

Refractions, 2007, nr. 18 (prijs 12 euro) (zie de site: www.refractions.plusloin.org )


Powered by Greymatter