Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

07/10/2007: "Libertair antimilitarisme"

Het militarisme vraagt nog steeds om bestrijding, ook nu de militaire dienstplicht al jaren is afgeschaft.

Militant-1 (55k image)

Klik op meer.

In Frankrijk duurt het tot in de jaren zestig dat er een wet komt, die gewetensbezwaren tegen militaire dienst erkent. Tot die tijd zitten al de vele voorafgaande jaren steeds meer dan honderd jonge mannen in de gevangenis omdat zij weigeren de militaire dienstplicht te voldoen. Het is mede aan het activisme van Louis Lecoin (1888-1971) te danken dat er, na een hongerstaking van hem van meer dan drie weken, een dienstweigeringswet in Frankrijk wordt aangenomen. Als die wet spoedig daarna in werking treedt, worden 120 dienstweigeraars, voornamelijk Jehova-getuigen, uit de gevangenis ontslagen.

Lecoin heeft zelf vele jaren in de gevangenis gezeten, zoals tijdens WO I, wegens dienstweigering. Deze weet dus waar het om gaat. Een aantal jaren terug nog schrijft Sylvian Garel een brochure over deze Franse anarchist, syndicalist en antimilitarist, getiteld Louis Lecoin, An Anarchist Life, London, 2000, 34 blz (ISBN 1873605528). Een comité onder zijn naam zet zijn activiteiten tot in deze dagen voort, zie haar site: http://louislecoin.plusloin.org/ .

De succesvolle actie van Lecoin ligt nu meer dan veertig jaar achter ons. De militaire dienstplicht is, net als in Nederland, in Frankrijk afgeschaft. Maar het militarisme in nog niet de wereld uit. Dat betekent dat er nog steeds oppositie is te voeren tegen oorlog, oorlogsvoorbereiding en militarisme. Die oppositie is vanuit verschillende invalshoeken te voeren.

De Nederlandse anarchist, antimilitarist, publicist Bart de Ligt (1883-1938) heeft die invalshoeken onderzocht en daarover geschreven. Wat steeds naar voren komt zijn de verbanden tussen militarisme en imperialisme en de invloed van het munitiekapitaal, zoals De Ligt dit noemt, de belangen van het militair-industriële complex en steeds weer de rol van de staat daarbij. Steeds is men ook bezig het nationalisme tot patriottisme op te poetsen. Het is wat anarchisten afwijzen, bestrijden. Wie staat zegt, zegt grenzen. Ook dat past niet in een anarchistische visie, die internationalistisch is georiënteerd; anarchisten zijn wereldburgers.

Of je een eeuw geleden leefde of nu: de vorenbedoelde invloed en de verbanden zijn de zelfde en ze leiden steeds tot oorlog. Telkens weer zijn er excuses te vinden om een militair apparaat op te zetten en het ook daadwerkelijk in te zetten.

Alle genoemde elementen (staat, leger, kapitaal) hebben in hun organisatie een hiërarchische structuur en kennen het uitgangspunt van bevel is bevel. Het is dus niet vreemd dat anarchisten tegen deze elementen oppositie kiezen en het geheel afwijzen. Er is maar een antwoord: weigering om mee te doen, in het leger, bij de productie van wapentuig, etc.

Bart de Ligt is een van de mensen die onophoudelijk op al die zaken heeft gewezen. Hij heeft daar veel over geschreven en ook is er veel over diens opvattingen te lezen. Herman Noordegraaf schrijft er zijn proefschrift over, al weer wat jaren terug, onder de titel Niet met de wapenen der barbaren: het christen-socialisme van Bart de Ligt, Baarn, 1994.

Als men dan na dit al eind 2006 een brochure uitgeeft onder de titel L’antimilitarisme libertaire (Libertair antimilitarisme), dan worden er verwachtingen gewekt, althans bij mij. De auteur van de brochure, Pierre-Valentin Berthier, blijkt een geestverwant van Lecoin.

Berthier schrijft in 1963 en 1964 vijf artikelen onder de hoofdtitel Libertair antimilitarisme in het door Lecoin in 1948 opgerichte blad Défense de l’homme (Verdediging van de mens). De genoemde brochure omvat de vijf artikelen uit ‘63-‘64 in ongewijzigde vorm. Wel is er een soort nawoord aan toegevoegd uit 2003.

In dat nawoord komt aan de orde dat de wereld van ‘63-‘64 wel veranderd is, maar dat het militarisme nog steeds bestaat en om bestrijding vraagt. Wie zou het tegen kunnen spreken. Maar van de brochure verwacht ik dan dat het een dusdanig informatief strijdschrift is, dat daarmee de heruitgave van de tekst na zoveel jaren nog, wordt gerechtvaardigd. Ik heb dat er niet in kunnen ontdekken. In de verschillende artikelen wordt wel steeds verwezen naar libertair antimilitarisme, maar nergens wordt dat uitgewerkt. Meer dan dat dienstweigering een authentieke libertaire houding is, leren we niet uit de brochure.

Opgemerkt wordt dat in de tijd waarover het gaat, het vooral de Jehova-getuigen zijn die in de Franse gevangenissen zitten wegens militaire dienstweigering. De anarchisten schitteren daar kennelijk in afwezigheid. Verwacht mag bijvoorbeeld worden dat uit de doeken wordt gedaan hoe dat zit. Niets daarover. Een teleurstellende brochure over een belangrijk onderwerp. Zie wat dit onderwerp betreft ook de site: http://militants-anarchistes.info/ .


Pierre-Valentin Berthier, L’Antimilitarisme libertaire, uitgegeven door Les éditions de l’En Dehors, Rimogne, 2006, 78 blz, ISSN 1770-3247.


Powered by Greymatter