Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

05/28/2007: "ANARCHISTISCHE ACTIEVORMEN EN TENDENSEN"

img026 (16k image)

Pessimistisch stemmende werkelijkheid hoeft niet tot een depressie te leiden.
Klik op meer


Wie over het anarchisme schrijft, zoals de Fransman René Furth al een hele tijd doet, heeft steeds de keuze uit twee perspectieven, zegt hij: dat van het verleden en dat van de toekomst. Het eerste leidt gemakkelijk tot een beschrijving die op een autopsie lijkt. Zo’n beschrijving biedt dan vaak een zicht op heldhaftige beelden van bepaalde revolutionairen, of het levert een, soms, minutieuze beschrijving van de socialistische beweging. Het moet bij de lezer een libertair gevoel of inzicht in het libertaire denken oproepen. Wat nu als de toekomst als perspectief wordt gehanteerd?

Anarchisten zijn geen helderzienden zoals voorgangers van sommige splintergeloven dat vaak pretenderen wel te zijn. Die kunnen je precies aan geven wanneer de wereld vergaat of wanneer de verlosser op aarde verschijnt. Niet dat het ooit uitkomt. Anarchisten hebben die pretentie niet. Toch spreken zij wel over een andere, een libertaire maatschappij en over hoe die er dan moet uit zien. Wat over de toekomst met betrekking tot die andere maatschappij wordt gezegd, is niet meer maar ook niet minder, dan een projectie van een aantal LIBERTAIRE beginselen.

Het zijn mensen die de libertaire maatschappij al doende inrichten. Hoe men daarbij ook de toekomst in kijkt, men neemt ook (een deel van) het verleden mee (noem het ervaring). Het is dus ondenkbaar om met een werkelijk schone lei te beginnen.

Vanuit die overwegingen heeft Furth er voor gekozen in zijn brochure over anarchisme zich niet over te geven aan een historische uitwijding. Wat hij wel doet is ingaan op de actievormen die in de loop van de tijd zijn gebruikt door anarchisten. Hij richt zich daarbij op de leidende gedachten, die bij hen een doorslaggevende rol hebben gespeeld. Wat is de reden voor die aanpak?

Furth wil zich concentreren op de spontane uitingen, de beelden en de telkens terugkerende thema’s. Op deze wijze richt hij zich op de behandeling van wat ik libertaire constanten noem. Constanten, omdat in welke tijd men ook leeft, ze bepalen de discussie. Het levert daarmee een tekst op die, hoewel al jaren geleden geschreven, zoals die van Furth, nu nog gelezen kan worden. Want binnen het libertaire denken gaat het nog steeds om thema’s als orde / wanorde, vrijheid / bevrijding, topie / utopie, evolutie / revolutie, geweld, mythe om er enkele te noemen en die Furth in korte paragrafen behandelt.

Om te overdenken vindt men genoeg in deze brochure zoals de vraag: gaan anarchisten voor de grote revolutie? Niet verstandig. Leidt tot even grote teleurstellingen en stelt tevens voor grote, onvoorziene problemen, die dan ook hun oplossing vragen. Verstandiger is te denken in partiële revoluties (die wellicht pas achteraf als zodanig worden herkend), die een weg banen lopend in een gewenste libertaire richting. Daarom moeten we ervoor waken om een sociale gebeurtenis te snel afwijzend te beoordelen vanuit een te nauw, anarchistisch perspectief, raadt Furth aan. Is er dan wel een toekomst voor het anarchisme?

Niet kan worden ontkend dat de ons omringende, maatschappelijke werkelijk pessimistisch stemt als het over de slagingskansen van libertaire maatschappij gaat. Dat betekent weer niet dat we ons een depressie moeten laten aanpraten, meent Furth. De flexibele vormen en de tendensen van het anarchisme blijken telkens weer creatieve krachten, individueel en collectief, los te maken. Telkens weer blijkt het mogelijk het utopisch perspectief op de bestaande werkelijkheid los te laten, waardoor deze visie collectieve verzetsacties weet te mobiliseren, energie ervoor vrij weet te maken. De toekomst is open.

René Furth, Formes et tendances de l’anarchisme, Editions du Monde libertaire, tweede druk 2007. Het betreft een brochure samengesteld uit artikelen gepubliceerd in Le Monde libertaire tussen 1958-1961 en daarna gebundeld uitgegeven in 1967. Er bestaat ook een Spaanse vertaling (1970; diverse keren herdrukt).


Powered by Greymatter