Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

11/01/2006: "Tijdelijke Autonome Zones"

Leven in de bestaande maatschappij op een manier alsof we leven in de toekomstige maatschappij. Kan dat?
img090 (44k image)
Klik op meer.

Franse anarchisten die begin twintigste eeuw kolonies opzetten, gingen ervan uit dat bovenstaande vraag positief was te beantwoorden. Zij pretendeerden daarbij niet te weten hoe de toekomstige maatschappij er uit zou zien. Wel wisten zij hoe die er niet uit zou zien. Vanuit die gedachte zetten zij de kolonies op, waarvoor zij in dit geval een ander woord gebruikten, te weten milieu libre, dat ik hier vertaal met vrije kring.

De term is inwisselbaar voor kolonie of commune voorzover het daarbij steeds gaat om een libertaire leefgemeenschap of nederzetting. Of die verschillende soorten libertaire leef- en werkgemeenschappen langer of korter zouden bestaan, wist niemand van te voren. We zien wel, is in zo’n geval de beste houding. Daarom kan veel later een uitdrukkingswijze als TAZ worden gevormd: tijdelijke autonome zones. De term is van H. Bey, TAZ, Zone Autonome Temporaire, Paris, 1997 (zie van de zelfde auteur ook diens L’Art du chaos, Stratégie du plaisir subversief, Paris, 2000).

Over de Franse milieux libres, de vrije kringen van begin twintigste eeuw, is weinig in boekvorm bekend. Céline Beaudet heeft daarin nu voorzien met haar boek Les Milieux Libres. Zij geeft een gedetailleerde beschrijving van een aantal vrije kringen en verwerkt daarbij de denkbeelden van de verschillende grondleggers ervan. De meeste namen zijn in Nederland niet of nauwelijks bekend, op tenminste een na, de Franse individueel anarchist E. Armand (1872-1962). Deze was ingevoerd in wat er zich op het vlak van de kolonies buiten Frankrijk afspeelde. Zo schreef hij in 1902 over de kolonie in Blaricum (Walden; Frederik van Eeden).

De eerst vrije kring in Frankrijk werd in 1902 opgericht. Deze had evenwel zijn voorlopers in de sociale kolonies van aanhangers van Fourier (rond 1830; in dat geval werd ook de term phalanstère gebruikt). Rond 1900 raakte onder Franse anarchisten echter de term milieu libre in zwang.

Beaudet beschrijft de opkomst en neergang, de hoogtepunten en dieptepunten van de vrije kringen. Natuurlijk kan men zich afvragen wat men met zo’n beschrijving van een sociaal element van een eeuw oud aan moet. Welke anarchist droomt echter niet van een maatschappij als libertaire gemeenschap van individuen, waarin geen sprake is van overheersing, van hiërarchie, van versteende structuren? Wel, begin maar! Zij begonnen. En je zult zien dat je aanloopt tegen problemen op persoonlijk vlak als die van jaloezie, als die van klaploperij of die van besluiteloosheid terwijl het nemen van een besluit niet uit kan blijven. De persoon die dat besluit dan neemt, wordt weer autoritarisme verweten....Hoe ga je tegenover dit soort problemen staan? Hoe ga je dat oplossen? Is het wel op te lossen en betekent dat dan niet het einde van de kolonie? Het zijn ook al dat type ervaringen die in de beschrijving door Beaudet zijn verwerkt. Dat kon zij doen omdat in de in die dagen uitkomende anarchistische bladen daarover werd geschreven. Beaudet nam veel daarvan door, zo blijkt uit haar uitgebreide notenapparaat.

Haar boek omvat niet alleen een literatuuroverzicht maar ook veel verwijzingen naar andere bronnen zoals verschillende soorten archieven. Tevens voegde zij relatief veel foto’s en ander beeldmateriaal toe. Zo kon zij het overzicht maken van wat al die mannen en vrouwen bezighield, wat hen deed besluiten de handen in een te slaan om de wereld voorbeelden te geven hoe het mogelijk is om als libertair te leven. Bijzondere aandacht schenkt ze aan het thema van de integrale, libertaire opvoeding van kinderen, zoals daar in de vrije kringen over werd gedacht en waarvan een aantal voorbeelden in de praktijk zijn gebracht. Aandacht krijgt ook de wijze waarop de buitenwereld reageerde op de vrije kringen (veelal vijandig) en hoe de anarchistische beweging er zelf tegenover stond.

Met dit al is het een zeer kompleet boek geworden. Het onderwerp mag een eeuw oud zijn, de thema’s en de reden om de libertaire strijd aan te gaan, zijn de zelfde gebleven als die heden opgeld doen. Dat kan wel eens moedeloos maken. Maar de buitenwereld moet weten dat er aan de tegenmacht wordt gewerkt. Dat kan op heel verschillende manieren. De milieux libres deden dat op hun wijze.

Céline Beaudet, Les milieux libres, Vivre en anarchiste à la Belle Époque en France, uitgever Les Éditions Libertaires, 2006, 244 blz. Meer weten over Les Éditions Libertaires, klik op www.editionslibertaires.org.

15 Reacties


TAZ heeft weinig of niets met anarchisme te maken en als je je er in verdiept kom je erachter dat het een zoveelste afleider is.

1.Probleem: verzet wordt nu door mensen zelf verbroken door de gebieden en kraakpanden braaf te verlaten en je niet langer te verzetten, vandaar tijdelijke zones!

2.Blind voor de werkelijkheid.
Al de dingen die er gebeuren zijn maar spel en is niet echt, maar als je er niet aan mee doet stopt het van zelf.

Dit is klinkklare onzin alsof er geen echte mensenrechtenschendingen zijn en of mensen niet op straat worden geschopt.
Deze dingen gebeuren levensecht en daar moet verzet tegen komen.

TAZ gaat over spektakel zoals feesten en als nomaden leven maar helaas is het een overwegend blank gebeuren en moeten ze van homo's niets hebben.
Het is dus een hetero blanke klasse gebeuren.

Gooi TAZ maar in de plee!

Veranderingen in goede zin beginnen met niet alles op te geven en vooral in te zien dat de huidige ellende geen spel is waar je zommar mee kan stoppen.
De basis van het bestaan mag niet onderuit worden gehaald,recht op leven!

Denk vooral hieraan:alle dingen die verbeteringen hebben opgeleverd zijn door mensen in het verleden bevochten,laten wij verder gaan op onze manier.

zei: Dj van MovingRadio op 01/11/2006 om: 23:27u

Als nu iets een tijdelijke autonome zone genoemd kan worden is het wel vrije radio. Maar dit terzijde.

zei: Prul op 02/11/2006 om: 13:59u

Misschien dat je van zo'n tijdelijke autonome zone als een vrije radio nog wel iets meer zou kunnen maken dan een oppervlakkig subcultureel gebeuren. Ik kan me in ieder geval wel enigszins vinden in de kritiek van de DJ... Overigens met de kanttekening dat ook homo's die hun eigen tijdelijke 'queer' vrijplaats opzetten, precies dezelfde reformistische, confrontatie-vermijdende politiek kunnen gaan volgen, zoals ik zelf heb mogen meemaken. Zo krijg je een grappig anarchistisch experiment, een leuk festival met allerlei creatieve uitbarstingen en interessante discussies en wat dies meer zij. Maar vergeet de klassenstrijd maar, want de meerderheid begint vreselijk te piepen en te protesteren als er een direkte antikapitalistische actie ook maar een klein beetje uit de hand loopt. Voor mijn gevoel een rechtstreeks gevolg van de overwegend middenklasse-achtergrond van de meeste betrokkenen, van allerlei pacifistische illusies en, last but not least, van de oppervlakkigheid van het taz-concept.
Zo kom je automatisch weer uit bij de aloude discussies over dit soort utopische projecten versus de noodzakelijke klassenstrijd. Het lijkt me overbodig om die discussies uittentreure maar weer te gaan herhalen - het zou interessanter zijn om te proberen zo'n tegenstelling op een hoger niveau te tillen.
Maar het geklets van Hakim Bey lijkt me daarvoor geen erg nuttige bijdrage... Tjonge, nu weten we ook dat het in het Frans is vertaald.

zei: x op 02/11/2006 om: 18:43u

van X

Misschien dat je van zo'n
tijdelijke autonome zone als een vrije radio nog wel iets meer zou kunnen maken dan een oppervlakkig subcultureel gebeuren.

van Dj

Het ziet er inderdaad als een tijdelijke zone uit maar het is niet de bedoeling dat het zo blijft want het is en blijft nodig om mensen te informeren.
Alternatieve niet commerciele radio is meer dan nodig omdat de overige radio/tv weinig ruimte bied om het uit te zenden omdat er nu eenmaal winst gemaakt moet worden.

Nog iets over subcultuurtjes.

Subculturen leiden vaak tot problemen omdat alleen de groep die het betreft weet hoe het in elkaar steekt.
Verder moet je ingewijd zijn in hun cultuur anders geen toegang.
Wat is nou het hoofdprobleem,namelijk dat iedereen last van de afbraak ellende krijgt maar door de
subculturen komen mensen tegenover elkaar te staan en staan ze elkaar regelmatig na het leven.
Dit systeem heeft subculturen nodig omdat het consumptie van bands ,speciale en dure feesten,speciale kleding met dito tattoos in de hand werkt en dit levert grof geld op en anderen kunnen niet bij hen komen behalve speciaal opgeleide mensen die vooral dit systeem zo willen houden.
Of nog anders om verzet tegen het huidige onrecht hard af te remmen.
Subculturen zijn blokken in de samenleving die vooral met zichzelf bezig zijn en zo krijg je een samenleving die uiteen valt.

Als je bij iedere groep waarmee je contact hebt eerst een uitgebreide gebruiksaanwijzing nodig hebt voordat je toegelaten kan worden dan is er snel niets meer aan.

Een mogelijke oplossing is om samen te werken met anderen waar dat kan en als er mensen vertrapt worden of als het over lijken gaat kun je het altijd nog stoppen.
Huurexplosie,zurezorg,repressie zijn dingen waar veel groepen en losse mensen mee te maken krijgen en deze dingen kun je samen nemen en gezamelijk tegen strijden dat werkt beter dan ieder afzonderlijk.

zei: Dj van MovingRadio op 03/11/2006 om: 12:15u

"TAZ gaat over spektakel zoals feesten en als nomaden leven maar helaas is het een overwegend blank gebeuren en moeten ze van homo's niets hebben.
Het is dus een hetero blanke klasse gebeuren.

Gooi TAZ maar in de plee!" (Ik citeer even die vrijeradiodj van hierboven). Boeken in de plee, of op het vuur, gooien vind ik nooit zo'n goed idee. Ik zou ze in ieder geval eerst lezen, want dat heb je waarschijnlijk met TAZ niet gedaan. Maar los daarvan is deze 'discussie' zo'n goed voorbeeld van de toestand in Nederland, er duikt altijd wel iemand op die hard gaat roepen dat het allemaal nergens op slaat en niet recht in de leer is, zonder enige zelfkritiek (heb je een alternatief?). TAZ was natuurlijk ook maar een uitgebreid verhaal, maar wel eentje die wat planken raakt. Het heeft namelijk helemaal geen zin om de hele tijd met de stoere verhalen uit het verleden aan te komen zetten, die hebben maar beperkte waarde zeker naarmate de tijd verder verstrijkt. Overigens was ook de Spaanse revolutie van zeer tijdelijk karakter. TAZ benadrukt dat ook de kleine, of tijdelijke, stappen waardevol kunnen zijn, dat de wereldrevolutie als enig perspectief misschien op den duur juist desillusionerend werkt. TAZ gaat over de kraakbeweging, bijvoorbeeld, en een plek als Eurodusnie en het uitstralende belang daarvan. Beweren dat ze daar homo's discrimineren, is nogal obligaat. Wat ook tamelijk hopeloos in dit soort discussies is, is de bewering dat project A niets doet aan probleem B (of nog leuker: niet alle problemen in de wereld oplost). Meestal klopt de bewering, maar niet de conclusie die er uit zou moeten volgen (namelijk dat project A daarom waardeloos is, of in termen van onze dj, wel door de plee kan).

zei: Kees op 03/11/2006 om: 13:02u

"TAZ gaat over de kraakbeweging, bijvoorbeeld, en een plek als Eurodusnie en het uitstralende belang daarvan. Beweren dat ze daar homo's discrimineren, is nogal obligaat."

Eurodusnie heeft niets met een TAZ te maken. Eurodusnie probeert juist een structurele strijd op te bouwen en het liefst vanuit gelegaliseerde panden, opdat ze niet elke keer weer moet verhuizen naar een nieuwe TAZ.

zei: Niek op 03/11/2006 om: 13:45u

En al met al zijn we ver verwijderd van de kolonies in Frankrijk van een eeuw of zo geleden en het interessante boek dat Thom hier noemt.

zei: Prul op 03/11/2006 om: 19:32u

Ongetwijfeld. Maar volgens mij is Thom daar zelf ook debet aan, aangezien hij refereerde aan contemporaire 'theoretici' als Hakim Bey.
Maar goed, ik snap nu eindelijk de geschiedenis van de Spaanse Revolutie: het Spaanse proletariaat was al ruim van tevoren op de hoogte van de geschriften van Bey en is begonnen aan een tijdelijk project... Zo is, post festum, ook de dubbelzinnige houding van de anarchistische CNT-leiders eindelijk verklaarbaar! Het was allemaal een tijdelijk autonoom project!
Fijn dat de puzzelstukjes nu op hun plek vallen. Ik kan weer met een gerust hart gaan slapen.

zei: x op 03/11/2006 om: 21:45u

Ahaa, dus TAZ is ook al niks, nee dan de geniale maatschappelijke analyses van ene X: "Subculturen zijn blokken in de samenleving die vooral met zichzelf bezig zijn en zo krijg je een samenleving die uiteen valt." Het gaat zelfs om een komplot begrijp ik, want (volgens dezelfde filosoof) "Dit systeem heeft subculturen nodig omdat het consumptie van bands ,speciale en dure feesten,speciale kleding met dito tattoos in de hand werkt en dit levert grof geld op en anderen kunnen niet bij hen komen behalve speciaal opgeleide mensen die vooral dit systeem zo willen houden." Dan hebben we dat vage gezweef van Bey inderdaad ook niet meer nodig. Gelukkig is er de anarchistische gedachtenpolitie om ons erop te wijzen dat we het gewoon bij de leer van 1936 (en het proletariaat natuurlijk) moeten houden, en nooit iets van enige moderne nieuwigheid aan moeten trekken, want dat is maar 'afleiding'.

zei: keest op 06/11/2006 om: 15:21u

Sorry Kees, maar je quote verkeerd: dat zijn de woorden van de DJ van Moving Radio, niet van mij. Wel opletten hoor!
Los daarvan: ik kan me in de strekking van die woorden deels wel vinden. Je kunt nu wel gaan opspelen over 'anarchistische gedachtenpolitie', maar ik vind eerlijk gezegd al die rages voor de nieuwste linksistische mode-filosofietjes waar men zich voor zou moeten interesseren nog veel autoritairder. Een goed verkoopbaar mengsel van verwarring en leegte: het lijkt me een soort linkse supermarkt. Wat is er vandaag in de aanbieding? Naomi Klein, Che Guevara, Bolo Bolo, Chavez, Hakim Bey of Toni Negri? En kun je het misschien op een t-shirt zetten of anderszins merchandizen? Zit er nog garantie op, of moeten we nog maar afwachten of ze totalitair, zwaar katholiek, stalinistisch of fascistisch worden, plotseling voor een Europese Grondwet gaan pleiten of op een andere manier door de mand vallen? De neo-linkse ideeen-fabrikanten gedragen zich als alle moderne ondernemers, ze produceren onsmakelijke koopwaar die slechts illusies te bieden heeft, aansluitend op de laatste hype, de nieuwste trend, de hipste lifestyle van het moment.

zei: x op 06/11/2006 om: 18:12u

TAZ was natuurlijk een Engelse uitgave, geen Franse:
TAZ The Temporary Autonomous Zone, Ontological Anarchy, Poetic Terrorism http://bookstore.autonomedia.org/index.php?main_page=pubs_product_book_info&products_id=152

Tekst online & nog veel meer: http://www.hermetic.com/bey/

NL vertaling online:
TAZ, De Tijdelijke Autonome Zone & immediatistische essays http://www.desk.nl/~wvdc/taz/

Als vertaler van menig tekstje van Bey zou ik graag willen weten waar DJ de bewering van homo-onvriendelijkheid vandaan haalt, tenzij hij een discussie van pakweg 10 jaar geleden nabauwt die toen ook stevig onderuit is gehaald, zonder het boek zelf te hebben geraadpleegd. Mij is uit Beys teksten nooit zoiets gebleken. Sterker nog, in de regel wordt de man eerder aangevallen wegens zijn flirt met pederastie, specifieker de liefde voor jonge jongetjes. Het is natuurlijk wel het een of het ander, beide aantijgingen lijken me lastig te combineren.

zei: p. op 09/11/2006 om: 15:36u

nb En dat overwegend blanke gebeuren raakt natuurlijk ook kant noch wal. Als er nu één schrijver lyrisch kan worden over hybride culturen en uitgebreid loopt te grasduinen bij de meest uiteenlopende culturen in heden en verleden... enfin.

zei: p. op 09/11/2006 om: 15:40u

Howgh! Zie ook Arcade #4. DJ Movingradio spreken met gespleten tong. Chief heeft gesproken...

zei: Chief Seattle op 10/11/2006 om: 16:02u

Hehe wink

zei: p. op 10/11/2006 om: 16:56u

nnb En wat is er nu eigenlijk veranderd aan de volgende analyse (uit TAZ -- behalve dat de vertaling aan een update toe is)?:

http://www.desk.nl/~wvdc/taz/taz02.html

Men kan tegenwerpen dat dit betoog gegrondvest is op wanhoop. Hoe zat het met de anarchistische droom, de staatloze staat, de commune, de beklijvende autonome zone, een vrije samenleving, een vrije cultuur? Moeten we die hoop laten varen in ruil voor één of andere existentialistische acte-gratuit? Het gaat niet om bewustzijnsverandering, maar om het veranderen van de wereld!

Ik vind dit een redelijke kritiek. Ik zou twee tegenwerpingen willen maken: ten eerste heeft revolutie tot op heden nog nooit geleid tot de verwerkelijking van deze droom. Het visioen komt tot leven in het moment van de opstand -- maar zodra 'de revolutie' triomfeert en de staat weerkeert, zijn droom en ideaal verraden. Ik heb de hoop op of de verwachting van verandering niet opgegeven -- maar ik wantrouw het woord revolutie. Ten tweede: zelfs als we de revolutionaire benadering vervangen door het concept van een spontaan tot anarchistische cultuur opbloeiende opstand, dan nog is onze eigen specifieke historische situatie niet bijster geschikt voor een onderneming van zo'n omvang. Een onzinnig martelaarschap zou momenteel het enige gevolg zijn van een frontale confrontatie met de staat van het beeldscherm, de staat van het mega-informatieconcern, het rijk van spektakel en simulatie. Al haar geweren zijn op ons gericht, terwijl ons beperkte arsenaal alleen maar kan worden gericht op een hysteresis, een rigide leegte, een spook, in staat om iedere vonk te doven in een ectoplasma van informatie, een door het beeld van de smeris en het absorberende oog van het tv-scherm geregeerde samenleving van de capitulatie.

zei: p. op 11/11/2006 om: 04:30u


Powered by Greymatter