Index pagina
Geschiedenis
Ook leuke sites
Zeg het anders priveWij kunnen er helaas ook niets aan doen!
 





 

 

04/30/2005: "Koninginnedag 1980: oproer in Amsterdam"

Vandaag is het precies 25 jaar geleden dat Beatrix als koningin werd ingehuldigd. Dat leidde in Amsterdam tot een waar slagveld.
578ad6ad4173551f (17k image)
Het bekende affiche uit 1980
De kraakbeweging die zich had ontwikkeld tot een sterke sociale beweging, riep die dag op tot actie. Miljoenen werden gespendeerd aan de kroning, terwijl er aan de woningnood veel te weinig werd gedaan.
Klik op meer voor een terugblik!

Bijna tienduizend man politie, marechaussee en militairen moest voorkomen dat de kroning van koningin Beatrix op 30 april 1980 in Amsterdam uit de hand zou lopen. De binnenstad van Amsterdam was een vesting, er gold een pasjesregeling voor bewoners, scherpschutters waren geposteerd op de daken en het luchtruim boven de stad was verboden gebied.

De kroning moest en zou een zou een eerbiedwaardig feest worden. Geen enkele vorm van oproer zou worden getolereerd. Het bevoegd gezag was op voorhand al panisch, want het waren roerige tijden in de hoofdstad.

Al maanden voordien waren de verhoudingen gespannen. De kraakbeweging was sterk in die tijd en kon rekenen op veel sympathie bij een flink deel van de bevolking. De beweging ageerde al maanden tegen de op handen zijnde pracht en praal. De ontruiming van de Vondelstraat in de hoofdstad in maart '80 ging gepaard met grootscheeps machtsvertoon van de autoriteiten en zette in de aanloop tot 30 april 1980 veel kwaad bloed. Kraakbeweging en overheid stonden op voet van oorlog met elkaar.
Vondelstraat1980 (20k image)
Vondelstraat 1980: Tanks in de straat

Binnen de kraakbeweging werden de messen geslepen voor een gedenkwaardig dagje vol actie en protest. De leus Geen woning, geen kroning gonsde door het land en sprak boekdelen. Amsterdamse krakers hadden sympathisanten van heinde en verre opgeroepen om naar de hoofdstad te komen om de strijd tegen de woningnood kracht bij te zetten. Talloze affiches getuigen daarvan.

Het optreden van de autoriteiten met de hardliner Wiegel op Binnenlandse Zaken deed de spanning verder opvoeren. Bruut politieoptreden tijdens kraakacties in Amsterdam zelf op de kroningsdag deed de vlam in de plan slaan. Terwijl Koningin Beatrix werd ingehuldigd veranderde de hoofdstad voor het oog van de verzamelde wereldpers in een waar slagveld. Verbijstering heerste alom. Nooit meer deed zich in Nederland zo'n massale geweldsexplosie voor als op die dag. Voor foto's klik je hier, hier en hier.
300480g (21k image)
Het oproer in volle gang

De kroningsdag werd een veldslag met honderden gewonden en miljoenen guldens schade. En met één hele grote verliezer: het gezag. Verschillende ME-ers die die dag dienst deden schreven over hun herinneringen: zie hier, hier, hier en hier.
300480f (19k image)
ME-bussen werden flink bestookt

Auteur Eric Duivenvoorden schreef er een boek over: Het Kroningsoproer. Hij kreeg als eerste toegang tot de politiearchieven over 30 april 1980. Uit het geheel van besluiten van de overheid, motiveringen van de actievoerders, beslissingen van de politie, rechtvaardigingen van de arrestanten en reacties in de media reconstrueerde hij de kroningsrellen.

Een interview met hem over zijn boek vind je hier. Hier zijn illustraties uit het boek te vinden.
300480a (28k image)
De ME-er die van zijn paard lazerde en er door omstanders weer op wordt geholpen

Uit een eerdere publicatie over de kraakbeweging stamt dit artikel van Eric Duivenvoorden over de kroningsrellen.

Tot slot heeft het Gemeentearchief van Amsterdam een geinige pagina aan deze dag gewijd en luister ook even naar deze ME-wals.






1 Reactie


Helaas is er nu nog steeds woningnood, er is geen steek veranderd. Enkel verergerd het nog.
Nederland heeft in verhouding de hoogste huren van Europa. De plannen van Dekker die voor een gedeelte zijn goedgekeurd spekken de woning coorperaties nog meer terwijl ze al geld zat opgepot hebben.
Veel bedrijfspanden staan leeg en zouden gemakkelijk omgetoverd kunnen worden tot betaalbare woonruimte maar aan bestemmingsplannen mag niet getornd worden door de overheid.
Jammer dat de stem van het verzet na de jaren '80 verstomd is en de mensen nu gelaten het bedrog van het kapitaal over zich heen laten komen.
Lang leve de koningin!

zei: Truttebol op 01/05/2005 om: 09:48u


Powered by Greymatter